Kiến nghị: “Đề nghị có quy định cụ thể, rõ ràng và thống nhất về việc áp dụng lãi suất được quy định trong Bộ luật Dân sự năm 2015 và Luật các tổ chức tín dụng năm 2010”.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
- Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về lãi suất như sau:
“1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận.
Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác”.
- Điều 91 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 quy định về lãi suất, phí trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng như sau:
“1. Tổ chức tín dụng được quyền ấn định và phải niêm yết công khai mức lãi suất huy động vốn, mức phí cung ứng dịch vụ trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tín dụng.
2. Tổ chức tín dụng và khách hàng có quyền thỏa thuận về lãi suất, phí cấp tín dụng trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng theo quy định của pháp luật”.
- Khoản 2 Điều 3 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 quy định: “2. Trường hợp có quy định khác nhau giữa Luật này và các luật khác có liên quan về thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm soát đặc biệt, tổ chức lại, giải thể tổ chức tín dụng; việc thành lập, tổ chức, hoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài, văn phòng đại diện của tổ chức tín dụng nước ngoài, tổ chức nước ngoài khác có hoạt động ngân hàng thì áp dụng theo quy định của Luật này”.
Như vậy, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định nếu các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có quy định khác. Quy định về lãi suất thỏa thuận tại Luật các tổ chức tín dụng năm 2010 là trường hợp luật khác có quy định khác được nhắc đến tại Bộ luật Dân sự năm 2015. Đồng thời, Luật các tổ chức tín dụng cũng quy định nguyên tắc áp dụng luật. Theo đó, trường hợp có quy định khác nhau giữa Luật các tổ chức tín dụng và các luật khác có liên quan đến thành lập, tổ chức, hoạt động, kiểm soát đặc biệt, tổ chức lại, giải thể tổ chức tín dụng thì áp dụng theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng.
Trên cơ sở Luật các tổ chức tín dụng, NHNN đã ban hành Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 quy định về hoạt động cho vay giữa tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng. Tại Khoản 1, Điều 13 Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định: tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận về lãi suất cho vay theo cung cầu vốn thị trường, nhu cầu vay vốn và mức độ tín nhiệm của khách hàng (trừ một số trường hợp được quy định tại Khoản 2 Điều này).
Ngoài ra, liên quan đến việc áp dụng lãi suất, để áp dụng đúng và thống nhất quy định của pháp luật, Tòa án nhân dân tối cao đã có giải đáp tại văn bản số 01/2017/GĐ-TANDTC ngày 07/4/2017 và Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Thanh Hóa. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.