DN phân bón mong chờ được tăng thuế
Quỳnh Trang
Trái ngược với mong muốn được giảm thuế của nhiều ngành, DN phân bón Việt Nam đang mong mỏi từng ngày để được tăng thuế giá trị gia tăng (GTGT). Điều này sẽ giúp ngành phân bón trong nước cạnh tranh mạnh mẽ hơn với phân bón nhập khẩu, đồng thời hàng triệu hộ nông dân cũng có cơ hội được giảm giá đối với mặt hàng này.
Vốn dĩ Luật số 71/2014/QH13 sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật về thuế (Luật thuế 71) ra đời với mục đích hỗ trợ DN phân bón trong nước giảm chi phí, kéo giá thành phân bón xuống, giúp tăng lợi ích của hàng triệu hộ nông dân. Tuy nhiên sau 5 năm triển khai, lại đang cho thấy những tác động “ngược”. Nguyên nhân là do luật quy định, các mặt hàng phân bón, máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp không phải chịu thuế GTGT từ khâu nhập khẩu đến khâu sản xuất, thương mại bán ra…
Lý giải thực trạng này, LS.Ngô Văn Hiệp - Trưởng Văn phòng Luật sư Hiệp và Liên danh (HALF) cho biết, việc phân bón không phải chịu thuế GTGT tưởng như có lợi cho DN Việt, nhưng thực tế cho thấy quy định này đang có tác động ngược lại, bởi do không chịu thuế GTGT nên DN không được khấu trừ thuế GTGT của nguyên vật liệu, dịch vụ dùng cho sản xuất phân bón, dẫn tới chi phí sản xuất phân bón tăng, hệ quả là giá thành phân bón trong nước tăng lên, giảm sức cạnh tranh của phân bón trong nước so với phân bón nhập khẩu.
Thống kê của Hiệp hội Phân bón Việt Nam cho thấy, kể từ năm 2015, giá thành phân đạm trong nước tăng 7,2 - 7,6%; phân DAP tăng 7,3 - 7,8%; phân supe lân tăng 6,5 - 6,8%; phân NPK và hữu cơ tăng từ 5,2 - 6,1%... so với những năm trước đó khi còn áp dụng thuế GTGT 5% đối với phân bón.
Đại diện Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí - CTCP (PVFCCo - Đạm Phú Mỹ) cho biết, từ năm 2015 đến nay, khi phân bón không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, Đạm Phú Mỹ không được khấu trừ hơn 1.600 tỷ đồng tiền thuế.
Thêm vào đó, là áp lực cạnh tranh lớn từ phía phân bón nhập khẩu, đặc biệt là phân bón nhập từ Trung Quốc, vì không phải chịu thuế GTGT 5%, lại được hưởng ưu đãi thuế suất xuất khẩu phân bón 0% và được khấu trừ toàn bộ thuế GTGT cho nguyên vật liệu, dịch vụ dùng cho sản xuất. Chính vì vậy, phân bón của nước ngoài mà chủ yếu của Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh về giá bán so với phân bón của DN Việt. Thực tế cho thấy không ít nông dân đã chuyển sang mua phân bón nhập khẩu do giá cạnh tranh hơn phân bón trong nước.
Bà Nguyễn Thị Hiền - Phó Tổng giám đốc CTCP Phân bón dầu khí Cà Mau cho biết, với thuế GTGT đối với chi phí đầu vào đã khoảng 350 tỷ đồng/năm, DN trong năm nay chỉ dám đặt mục tiêu lợi nhuận khiêm tốn là 54 tỷ đồng, một tương quan rất chênh lệch.
Chính vì vậy, LS.Ngô Văn Hiệp khẳng định, việc sửa đổi Luật thuế 71 là rất cần thiết, nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi giúp Việt Nam giảm sự lệ thuộc vào nhập khẩu phân bón từ nước ngoài, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất phân bón trong nước phát triển...
Theo ông Hiệp, cần sớm sửa theo hướng áp dụng thuế suất GTGT 5% đối với mặt hàng phân bón để từ đó DN Việt được khấu trừ thuế GTGT của nguyên vật liệu, dịch vụ dùng cho sản xuất phân bón, từ đó giúp chi phí sản xuất phân bón giảm và hệ quả là giá thành phân bón trong nước giảm nhằm tăng sức cạnh tranh của phân bón trong nước so với phân bón nhập khẩu. Đồng thời, việc sửa Luật thuế 71 là nền tảng, là cơ sở để từ đó tiến hành sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luật liên quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất.
Các DN phân bón trong nước cũng đều đang mong chờ tin vui từ Luật thuế 71 sẽ giải quyết bài toán nan giải trong nhiều năm qua. Theo đại diện một DN phân bón, sửa luật là điều vô cùng cần thiết, ít nhất là đưa về thuế suất 5% như trước khi áp dụng luật.
Trước thực trạng và mong mỏi của các DN, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ về chính sách thuế GTGT để hỗ trợ, phát triển DN sản xuất phân bón. Trong đó, đề nghị chuyển phân bón sang đối tượng chịu thuế GTGT với thuế suất 5% như trước khi áp dụng Luật số 71/2014/QH13. Ngày 28/10, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng đã ký ban hành Nghị quyết số 159/NQ-CP quyết nghị thông qua hồ sơ trình Quốc hội về Dự án Nghị quyết của Quốc hội về thuế GTGT đối với mặt hàng phân bón. Thủ tướng giao cho Bộ trưởng Bộ Tư pháp và Bộ Tài chính thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký trình báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội Dự thảo Nghị quyết để cho ý kiến thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV theo quy trình một kỳ họp, soạn thảo theo trình tự, thủ tục rút gọn theo quy định.