Tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể đạt 2,8% trong năm 2020 và 6,8% trong năm 2021, sau đó đạt quanh mức 6,5% vào năm 2022 với điều kiện tình hình trong nước và quốc tế thuận lợi.
WB dự báo Việt Nam tăng trưởng 2,8% trong năm 2020
Đỗ Lê
Tăng trưởng kinh tế sẽ phục hồi mạnh
Tốc độ tăng trưởng GDP của Việt Nam có thể đạt 2,8% trong năm 2020 và 6,8% trong năm 2021, sau đó đạt quanh mức 6,5% vào năm 2022 với điều kiện tình hình trong nước và quốc tế thuận lợi.
Đây là dự báo theo kịch bản cơ sở được ông Jacques Morisset - Kinh tế trưởng WB tại Việt Nam đưa ra trong buổi họp báo công bố Báo cáo “Điểm lại”, cập nhật về tình hình kinh tế Việt Nam ngày 21/12 vừa qua. Dự báo này dựa trên một số cơ sở như: Ngành nông nghiệp dự kiến sẽ phục hồi sau tác động của dịch tả lợn châu Phi gây ảnh hưởng trong quý I/2020 và những thiệt hại do bão lũ những tháng vừa qua; Ngành dịch vụ tiếp tục khôi phục nhờ gỡ bỏ hầu hết các biện pháp giãn cách xã hội và nhờ sức cầu tăng lên ở tầng lớp trung lưu trong nước.
Ở mảng công nghiệp, hoạt động chế biến chế tạo sẽ tiếp tục khởi sắc hơn khi các thị trường lớn bên ngoài hồi phục, đặc biệt là Mỹ và EU, giúp lực cầu gia tăng với các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam. Quá trình hồi phục còn được tăng cường nhờ các hiệp định khu vực mới được thông qua và sự cộng hưởng dự kiến được hình thành giữa các công ty đa quốc gia và các DN trong nước. Dòng vốn FDI dự báo sẽ hồi lại về mức trước Covid, nhờ các chuỗi giá trị toàn cầu được khôi phục và nhu cầu đa dạng hóa nguồn sản xuất của các công ty đa quốc gia và Chính phủ các nước. Tài khoản vãng lai dự kiến vẫn thặng dư, nhờ kết quả xuất khẩu vững chắc và nguồn kiều hối tăng lên. Ngoài ra, kinh tế số, các hoạt động chuyển đổi số ở cả phía DN và Chính phủ đều diễn ra mạnh mẽ, đặc biệt trong giai đoạn Covid hiện nay.
Cũng theo kịch bản cơ sở này, các chuyên gia của WB cho rằng khi những động lực tăng trưởng tích cực được khẳng định, chính sách tiền tệ và tài khóa nới lỏng hiện nay (để hỗ trợ giảm tác động tiêu cực của Covid-19) cần bắt đầu được chấm dứt từ giữa năm 2021. Điều này nhằm đảm bảo các chính sách đó không làm nền kinh tế phát triển quá nóng, lạm phát được duy trì dưới 4% theo mục tiêu đặt ra.
Cụ thể về phía tiền tệ, báo cáo của WB cho rằng cơ quan quản lý dự kiến sẽ quay lại với chính sách thận trọng nhằm cân đối giữa hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và quản lý lạm phát. Cùng với đó, “cơ quan có thẩm quyền cần theo dõi thận trọng nguy cơ nợ xấu tăng lên nhằm đảm bảo sức khỏe cho khu vực tài chính và thúc đẩy áp dụng các quy tắc an toàn vốn theo Basel II cho tất cả các ngân hàng”, báo cáo đề xuất.
Hướng chính sách đến phát triển xanh
Tuy nhiên các chuyên gia của WB cũng nhấn mạnh triển vọng trong trung hạn còn phụ thuộc vào một số rủi ro theo hướng suy giảm. Trong đó, diễn biến đại dịch Covid-19 trên toàn cầu tiếp theo như thế nào là một yếu tố bất định chủ yếu. “Nếu việc phê duyệt và phân phối vắc-xin bị trễ đến năm 2021, tiến trình khôi phục kinh tế toàn cầu sẽ gặp rủi ro, ảnh hưởng đến quá trình phục hồi kinh tế ở Việt Nam”, chuyên gia Jacques Morisset cảnh báo. Ở kịch bản này, WB dự báo tăng trưởng GDP năm 2021 chỉ ở mức 4,5%, lạm phát vẫn được kiềm chế nhưng cân đối tài khóa và các cân đối kinh tế đối ngoại sẽ không được cải thiện như theo kịch bản cơ sở.
WB cũng nhận định, một số rủi ro trong nước đã xuất hiện và cần theo dõi sát, như: Tác động của Covid-19 đến thị trường lao động và đến các hộ gia đình vẫn kéo dài đến nay, với tác động khác nhau theo ngành nghề, giới tính và địa bàn; Những rủi ro đang tăng lên liên quan đến nợ xấu; Dư địa tài khóa đang bị thu hẹp (do chi tăng trong khi thu ngân sách đang giảm xuống), nên cần theo dõi những rủi ro về bền vững tài khóa…
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý, Chính phủ cần cân đối giữa hỗ trợ nền kinh tế thông qua kích thích tổng cầu với nhu cầu đảm bảo bền vững tài khóa trong trung và dài hạn. “Áp dụng chính sách tài khóa thắt chặt quá sớm sẽ ảnh hưởng đến tiến độ khôi phục kinh tế, vì vậy các cấp có thẩm quyền cần cân nhắc các phương án về thời gian để đảm bảo các mục tiêu bền vững tài khóa/nợ. Trên phương diện chính sách, trước mắt cần phải nâng cao hiệu suất chi tiêu và đảm bảo chi tiêu đúng mục đích và đối tượng, đồng thời cải thiện về quản lý nợ. Trong trung hạn, cải thiện về thu thuế có vai trò quan trọng để nâng cao dư địa tài khóa”, báo cáo của WB khuyến nghị.
Về trung và dài hạn, bà Carolyn Turk - Giám đốc quốc gia của WB tại Việt Nam cho rằng, để đảm bảo phục hồi bền vững trong dài hạn, cần chọn con đường phát triển xanh hơn. “Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt để phục hồi sau Covid-19. Quốc gia này đang có cơ hội để chọn con đường phát triển xanh, thông minh và bao trùm hơn, nhờ đó trở nên vững vàng, đảm bảo khả năng chống chịu, thích ứng tốt và nhanh hơn trước những cú sốc trong tương lai”, bà Carolyn Turk nói.