a) Tên Dự án: Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động nghiệp vụ lưu ký giấy tờ có giá tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Mã số: DANH-CS.003/19
b) Tổ chức chủ trì: Viện Chiến lược ngân hàng
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: ThS. Nguyễn Vân Anh - Giám đốc, Sở Giao dịch, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Thư ký: ThS. Nguyễn Thị Vân - Trưởng phòng, Phòng Kế toán, Sở Giao dịch, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Thành viên tham gia:
d) Các chủ đề nghiên cứu chính:
- Tổng quan về sự cần thiết nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vào hoạt động lưu ký giấy tờ có giá;
- Thực trạng công tác quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin trong nghiệp vụ lưu ký giấy tờ có giá tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam;
- Giải pháp ứng dụng công nghệ vào hoạt động nghiệp vụ lưu ký giấy tờ có giá tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 10/2019.
- Thời gian kết thúc: Tháng 12/2020.
e) Kinh phí thực hiện: 98,4 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện: Giỏi
h) Mô tả tóm tắt:
Nhằm mục tiêu nghiên cứu hiện trạng và khả năng ứng dụng CNTT vào hoạt động nghiệp vụ lưu ký giấy tờ có giá tại NHNN để hạn chế các rủi ro do khâu tác nghiệp trung gian có thể mắc phải trong giao dịch lưu ký giấy tờ có giá (GTCG) giữa NHNN và thành viên thị trường,trên cơ sở đó đề xuất phát triển một chương trình phần mềm kỹ thuật phù hợp cho phép triển khai sử dụng chứng từ điện tử trong hoạt động lưu ký GTCG tại NHNN, Dự án DANH-CS.003/19 đã triển khai các nội dung cụ thể sau:
Chương 1 nghiên cứu tổng quan về sự cần thiết nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vào hoạt động lưu ký GTCG, gồm: Tổng quan về hoạt động lưu ký giấy tờ có giá; Sự cần thiết nghiên cứu và ứng dụng công nghệ vào hoạt động lưu ký giấy tờ có giá; Xu hướng và thực tiễn ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động liên quan đến giấy tờ có giá. Theo nhóm nghiên cứu, trong những năm gần đây, khi các ứng dụng thuộc dự án hiện đại hóa CNTT ngân hàng (FSMIMS) chính thức đi vào hoạt động thì hạ tầng CNTT tại SGD NHNN dần được đồng bộ, là nền tảng đảm bảo cho các nghiệp vụ của Ngân hàng Trung ương tại SGD NHNN được vận hành an toàn, hiệu quả, bảo mật cũng như đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Đến nay, hầu hết các nghiệp vụ tại SGD NHNN được thực hiện tự động, dữ liệu được đồng bộ. Tuy nhiên, nghiệp vụ lưu ký GTCG hiện vẫn chưa được tự động hóa hoàn toàn. Việc xây dựng hạ tầng CNTT vào nghiệp vụ lưu ký GTCG nhằm tin học hóa toàn bộ quy trình lưu ký GTCG là tất yếu, đáp ứng được nhu cầu khai thác thông tin, cho phép các giao dịch diễn ra thuận tiện nhanh chóng, an toàn và thuận lợi, giúp các thành viên có được những trải nghiệm vượt trội so với giao dịch truyền thống đòi hỏi nhiều thủ tục giấy tờ và đích thân khách hàng phải đến để giao dịch trực tiếp. Chương 1 cũng thực hiện khảo sát thực tiễn ứng dụng công nghệ vào hoạt động lưu ký giấy tờ có giá của một số quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc; thực tiễn ứng dụng công nghệ vào hoạt động lưu ký giấy tờ có giá tại Trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam và thực tiễn ứng dụng công nghệ vào hoạt động thanh toán trái phiếu chính phủ tại Việt Nam làm căn cứ cho các đề xuất phát triển chương trình phần mềm kỹ thuật sử dụng chứng từ điện tử trong hoạt động lưu ký GTCG tại NHNN.
Chương 2 dự án phân tích thực trạng công tác quản lý và ứng dụng công nghệ thông tin trong nghiệp vụ lưu ký GTCG tại NHNN, gồm: hệ thống pháp lý quy định về lưu ký GTCG; hiện trạng quản lý nghiệp vụ lưu ký GTCG tại NHNN; thực trạng về hệ thống phần mềm hiện có, qua đó, nhóm nghiên cứu đánh giá thực trạng quản lý nghiệp vụ lưu ký GTCG tại NHNN, nhu cầu của thành viên và khả năng ứng dụng công nghệ vào hoạt động lưu ký GTCG tại NHNN.
Tại Chương 3, nhóm nghiên cứu đưa ra đề xuất về định hướng quản lý nghiệp vụ lưu ký GTCG của NHNN và giải pháp tổng thể ứng dụng công nghệ vào hoạt động nghiệp vụ lưu ký giấy tờ có giá tại NHNN. Cụ thể, nhóm nghiên cứu đề xuất sửa đổi về cơ sở pháp lý, về bổ sung nội dung thỏa thuận giữa Sở Giao dịch NHNN và TTLKCK theo hướng cho phép hai bên sử dụng chứng từ “Yêu cầu chuyển khoản/chuyển quyền sở hữu GTCG” bản điện tử có tích hợp chữ ký số thay thế hoàn toàn cho việc gửi bản giấy kèm theo; Đề xuất quy trình nghiệp vụ ứng dụng công nghệ vào hoạt động lưu ký GTCG tại NHNN; Đề xuất về nâng cấp hệ thống đấu thầu thị trường mở AOM của NHNN; Đề xuất quy trình nghiệp vụ, từ khâu nhận đề nghị lưu ký GTCG từ TCTD/từ VSD, quy trình luân chuyển chứng từ; Đề xuất về giải pháp hạn chế/kiểm soát rủi ro khi ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động nghiệp vụ lưu ký GTCG tại NHNN.
Kết quả nghiên cứu của Dự án được đánh giá là tiền đề lý luận khoa học quan trọng để các đơn vị liên quan tham khảo trong công tác tham mưu Thống đốc NHNN hoàn thiện hành lang pháp lý cho các giao dịch điện tử trong ngành ngân hàng nói chung và giao dịch nghiệp vụ lưu ký GTCG tại NHNN nói riêng, là tài liệu quan trọng giúp Sở Giao dịch NHNN phối hợp với Cục CNTT triển khai thành công các giải pháp công nghệ vào hoạt động nghiệp vụ lưu ký GTCG tại NHNN./.