1
a) Tên Đề tài: Xây dựng phương pháp đánh giá quản trị ngân hàng thương mại của Ngân hàng Nhà nước
Mã số: ĐTNH-CS.005/19
b) Tổ chức chủ trì: Viện Chiến lược ngân hàng
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: TS. Đào Thị Huyền Anh - Phó Trưởng phòng, Vụ Ổn định Tiền tệ - Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Thư ký: ThS. Nguyễn Thanh Huyền - Chuyên viên, Vụ Ổn định Tiền tệ - Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
- Thành viên tham gia:
d) Các chủ đề nghiên cứu chính:
- Cơ sở lý luận về phương pháp đánh giá quản trị NHTM;
- Thực trạng việc đánh giá quản trị NHTM của NHNN tại Việt Nam và xây dựng phương pháp đánh giá quản trị NHTM.
- Đề xuất hệ thống đánh giá quản trị NHTM của NHNN Việt Nam.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 10/2019
- Thời gian kết thúc: Tháng 3/2021
e) Kinh phí thực hiện: 97 triệu đồng
g) Kết quả thực hiện: Khá
h) Mô tả tóm tắt:
Nhằm xây dựng quy trình, phương pháp đánh giá thực tiễn quản trị công ty trong khu vực ngân hàng (quản trị ngân hàng) của NHNN theo các chuẩn mực, nguyên tắc quốc tế được thừa nhận rộng rãi để nâng cao hiệu quả công tác quản trị của các NHTMCP góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động, đảm bảo sự an toàn của hệ thống NHTMTM Việt Nam, đề tài ĐTNH-CS.005/19 đã triển khai các nội dung cụ thể sau:
Chương 1 nghiên cứu cơ sở lý luận về phương pháp đánh giá quản trị NHTM, gồm: Lý luận về quản trị ngân hàng thương mại; Mục tiêu, phương pháp đánh giá quản trị ngân hàng, phân tích chi tiết về phương pháp đánh giá tuân thủ dựa trên nguyên tắc, chuẩn mực quốc tế, so sánh đánh giá với các quy định pháp lý đối với quản trị ngân hàng và xây dựng chỉ số quản trị ngân hàng. Theo đó, Phương thức xây dựng chỉ số QTCT cho hệ thống ngân hàng Việt Nam có thể dựa trên việc tổng hợp các yếu tố đại diện cho các khía cạnh cụ thể trong quản trị công ty.
Chương 2 đề tài phân tích thực trạng đánh giá quản trị ngân hàng tại Việt Nam và xây dựng phương pháp đánh giá quản trị ngân hàng tại Việt Nam.
Đối với quy định pháp lý về quản trị ngân hàng tại Việt Nam, đề tài tổng hợp các quy định chung về cơ cấu, cấu trúc quản trị; các quy định về minh bạch và công bố thông tin; các quy định về đánh giá quản trị công ty tại NHTM; các quy định về can thiệp vào quản trị công ty tại các NHTM và đưa ra bộ nguyên tắc quản trị công ty theo thông lệ tốt nhất của Việt Nam.
Đối với thực trạng công tác đánh giá quản trị NHTM hiện nay ở Việt Nam, đề tài phân tích về phương pháp đánh giá quản trị NHTM theo quy định hiện hành của Việt Nam và phương pháp đánh giá quản trị ngân hàng theo các nguyên tắc, thông lệ, chuẩn mực quốc tế. Theo nhóm nghiên cứu, hiện nay tại NHNN chưa có khuôn khổ đánh giá quản trị ngân hàng nào được thực hiện theo phương pháp đánh giá tuân thủ các nguyên tắc, thông lệ, chuẩn mực quốc tế. Trong khuôn khổ đánh giá chính thức có sự phối hợp với cơ quan chính phủ Việt Nam (cụ thể là NHNN), thì chương trình FSAP là chương trình đầu tiên về quản trị khu vực ngân hàng, được thực hiện theo phương pháp đánh giá tuân thủ thông qua việc xây dựng Bảng hỏi. Các câu hỏi khảo sát được xây dựng dựa vào các nguyên tắc của Ủy ban Basel về Quản trị đối với các NHTM và dựa trên cơ sở các thông lệ thực hành tốt nhất áp dụng cho khu vực ngân hàng và kinh nghiệm của World Bank.
Chương 3 đề xuất hệ thống đánh giá quản trị ngân hàng tại Việt Nam. Xuất phát từ mục tiêu xây dựng một hệ thống đánh giá quản trị NHTM của NHNN, nhóm nghiên cứu đề xuất xây dựng khuôn khổ đánh giá quản trị ngân hàng kết hợp cả 2 phương pháp (đánh giá tuân thủ quy định, pháp luật nhà nước và đánh giá tuân thủ thông lệ, chuẩn mực quốc tế). Việc đánh giá cấp cao về quy trình giám sát ngân hàng cũng được tiến hành, tập trung vào sự giám sát của cơ quan giám sát đối với Hội đồng Quản trị và Ban điều hành và các vấn đề rủi ro. Nhóm nghiên cứu cũng đề xuất các bước thực hiện đánh giá quản trị ngân hàng và đề xuất việc thực hiện đánh giá quản trị NHTM thí điểm tại Việt Nam.
Chương 4 đề xuất giải pháp áp dụng phương pháp đánh giá quản trị NHTM của NHNN. Theo đó, nhóm nghiên cứu cho rằng Cơ quan Thanh tra Giám sát ngân hàng (CQTTGSNH) nên là cơ quan thực hiện các đánh giá tuân thủ về tình hình thực thi pháp luật quản trị ngân hàng ở Việt Nam, để từ đó đưa ra các cơ sở cho hoạt động giám sát, thanh tra các TCTD định kỳ, đột xuất, đồng thời việc so sánh với các nguyên tắc, chuẩn mực quốc tế cũng giúp đơn vị này trong quá trình điều chỉnh cơ chế chính sách, pháp luật về quản trị ngân hàng phù hợp với quốc tế. Đồng thời, nhóm nghiên cứu cũng đưa ra một số khuyến nghị, gồm: Phát triển bộ nguyên tắc cho quản trị ngân hàng tại Việt Nam; Thiết kế lại hệ thống quy định về quản trị ngân hàng; Nâng cao năng lực cán bộ; Ban hành Bộ nguyên tắc về quản trị ngân hàng dựa trên cơ sở Bộ nguyên tắc về quản trị ngân hàng của BIS; Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý giám sát trong việc đánh giá chất lượng quản trị công ty trong ngân hàng; Hoàn thiện cơ sở dữ liệu về quản trị ngân hàng./.