Tại Tọa đàm trực tuyến góp ý Dự thảo Nghị định Quy định về định danh và xác thực điện tử do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức vào ngày 9/6/2022, các TCTD hội viên đều bày tỏ mong muốn được kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia.
Ngân hàng kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia:
Sẽ hạn chế tối đa lừa đảo, mạo danh
Hà Thành
Tại Tọa đàm trực tuyến góp ý Dự thảo Nghị định Quy định về định danh và xác thực điện tử do Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam tổ chức vào ngày 9/6/2022, các TCTD hội viên đều bày tỏ mong muốn được kết nối trực tiếp với cơ sở dữ liệu quốc gia.
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam TS. Nguyễn Quốc Hùng đánh giá Dự thảo Nghị định định danh liên quan đến các lĩnh vực trong đó có lĩnh vực ngân hàng, đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ lại càng cần thiết. Trên cơ sở đối chiếu từ thực tiễn, ông Hùng đề nghị các hội viên là TCTD, công ty tài chính... xem xét nội dung nào trong dự thảo còn vướng mắc kiến nghị cơ quản quản lý, cơ quan soạn thảo tháo gỡ để hoàn thiện bổ sung sớm ban hành Nghị định của Chính phủ về định danh xác thực điện tử đảm bảo chính sách đi vào cuộc sống hiệu quả, không làm tăng chi phí cho tổ chức thực hiện cũng như người dân.
“Hiện tại, dư nợ toàn hệ thống ngân hàng ở mức khoảng 12 triệu tỷ đồng với số lượng khách hàng rất lớn. Việc triển khai Nghị định này liên quan đến quyền lợi cũng như trách nhiệm của cả khách hàng lẫn các TCTD. Vì vậy, việc đưa chính sách vào cuộc sống phù hợp với thực tiễn, đảm bảo quyền lợi, lợi ích hợp pháp cũng như ứng dụng triển khai thuận lợi, hiệu quả đối với các lĩnh vực nói chung, trong đó lĩnh vực ngân hàng có ý nghĩa hết sức quan trọng”, TS. Hùng chia sẻ thêm.
Báo cáo tóm tắt các góp ý chung Dự thảo, Chủ nhiệm CLB Pháp chế Hiệp hội Ngân hàng Nguyễn Thành Long cho biết, theo quy định của dự thảo, các tổ chức cung cấp dịch vụ e-KYC hiện nay phải được Bộ Công an cấp phép mới được hoạt động. Theo đó, hoạt động e-KYC của các ngân hàng, TCTD hiện nay có thể xem là chưa phù hợp với quy định của pháp luật. Các hội viên Hiệp hội Ngân hàng đề nghị cơ quan soạn thảo làm rõ hơn quy định này.
Bên cạnh đó, tại Dự thảo Nghị định có đề cập đến việc cấp phép cho các tổ chức cung ứng dịch vụ định danh và xác thực điện tử, nhưng chưa có định hướng cụ thể về việc tổ chức được sử dụng thông tin vào mục đích gì, phạm vi sử dụng, trách nhiệm bên liên quan. Đặc biệt là TCTD có dữ liệu thông tin định danh của khách hàng rồi thì sẽ liên kết với dữ liệu của Bộ Công an ra sao, có được sử dụng dữ liệu đó khi hệ thống dữ liệu quốc gia đi vào hoạt động không, hay phải xác thực điện tử lại khách hàng. Các TCTD cũng đề nghị được kết nối, khai thác dữ liệu định danh điện tử vào hoạt động của TCTD nhằm đảm bảo xác minh khách hàng, nhằm mục đích phòng chống rửa tiền, gian lận, lừa đảo trong đảm bảo hoạt động tài chính ngân hàng. Ngoài ra với cơ sở dữ liệu quốc gia nên xem xét mở cho các bên đối chiếu miễn phí. Các Hội viên Hiệp hội Ngân hàng cũng đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung nghĩa vụ công dân thay đổi thông tin về danh tính điện tử, phải chủ động khai báo, bổ sung thông tin vào tài khoản định danh điện tử...
Ở góc độ TCTD, Giám đốc Ngân hàng số BIDV Nguyễn Chiến Thắng cho biết, thời gian qua, ngân hàng đã bám sát công tác thí điểm cơ sở dữ liệu gồm cả căn cước công dân (CCCD), định danh điện tử. Cụ thể, BIDV triển khai thí điểm 1 vài dịch vụ khai thác tiện ích từ cơ sở dữ liệu như rút tiền bằng CCCD tại ATM… Đánh giá cao tổ soạn thảo chỉnh sửa nhiều đóng góp của các đơn vị tại Dự thảo lần một, nhưng ông Thắng cho hay, hiện vẫn còn một số ý kiến mang tính quyết định cho việc ứng dụng cơ sở dữ liệu tại các ngân hàng chưa được chỉnh sửa khiến các ngân hàng rất băn khoăn khi triển khai. Đơn cử như tại Dự thảo quy định các TCTD phải thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ định danh và xác thực điện tử. Quy định này với các ngân hàng có bắt buộc phải thực hiện hay không. Vì thực tế nếu kết nối qua trung gian có thể phát sinh nhiều vấn đề hơn so với việc kết nối trực tiếp như chi phí, hệ thống kết nối…
Chung quan điểm, đại diện của MB đề xuất cho phép các TCTD được trực tiếp kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia để thực hiện định danh khách hàng. Thậm chí nếu TCTD phải trả phí cũng chấp nhận. Trường hợp nếu bắt buộc ngân hàng phải kết nối qua đơn vị trung gian thứ ba thì đề nghị có hướng dẫn cụ thể để các TCTD thực hiện.
Từ kinh nghiệm triển khai thực tế, đại diện MoMo cho biết, khi kết nối qua khâu trung gian tỷ lệ lỗi giao dịch tăng lên nhiều. Theo vị này, nếu các ngân hàng, tổ chức tài chính phải kết nối với đơn vị cung cấp dịch vụ, sau đó các đơn vị cung cấp dịch vụ lại kết nối cơ sở dữ liệu khả năng phát sinh và xử lý lỗi kỹ thuật phát sinh gấp đôi, thậm chí gấp ba lần sẽ ảnh hưởng đến hoạt động giao dịch kinh doanh của cả khách hàng lẫn ngân hàng.
Ở góc độ cơ quan quản lý, đại diện Vụ Thanh toán đánh giá đây là văn bản rất quan trọng đối với ngành Ngân hàng. Bởi trước khi có kho cơ sở dữ liệu quốc gia, các ngân hàng đã triển khai nhiều hoạt động tương đồng với hoạt động xác thực, định danh. Chính vì có kinh nghiệm triển khai, nên các ngân hàng phải có ý kiến cụ thể để làm sao khi Nghị định trên được ban hành đảm bảo không xáo trộn hoạt động ngân hàng từ trước đến nay. “Thống kê riêng tài khoản cá nhân đến thời điểm này có tới 114 triệu tài khoản cá nhân – một con số rất lớn nên có bất kỳ sự thay đổi nào liên quan đến định danh, xác thực ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động ngân hàng”, đại diện Vụ Thanh toán lưu ý và cho biết thêm, ở góc độ cơ quan quản lý, NHNN nhiều lần kiến nghị tới Bộ Công an, Chính phủ, Quốc hội về vấn đề sớm cho phép các ngân hàng khai thác cơ sở dữ liệu quốc gia dân cư phục vụ cho định danh xác thực được chính xác, hạn chế tối đa lừa đảo, mạo danh…
Về phía cơ quan soạn thảo, đại diện Bộ Công an cho biết, cơ quan này đã Dự thảo lần 3 Nghị định Quy định về định danh và xác thực điện tử trên cơ sở tiếp thu những đóng góp ý kiến của các đơn vị liên quan trong đó có ngân hàng. Ngay khi đưa Dự thảo lần 3 lấy ý kiến rộng rãi, cơ quan soạn thảo mong muốn tiếp tục nhận sự tham gia góp ý của các TCTD, đơn vị liên quan của Hiệp hội để chỉnh sửa bổ sung làm sao trên tinh thần khi Nghị định ban hành phù hợp với tình hình thực tiễn tạo thuận lợi nhất cho công dân cũng như doanh nghiệp trong quá trình triển khai thực hiện.