ADB tiếp tục hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của châu Á đang phát triển

Thách thức ngày càng gia tăng

Báo cáo cập nhật của ADB đánh giá những thách thức ngày càng gia tăng đối với triển vọng tăng trưởng kinh tế khu vực châu Á, bao gồm việc thắt chặt tiền tệ của các ngân hàng trung ương gia tăng, tác động lan tỏa từ cuộc chiến tranh kéo dài của Nga tại Ukraine và các vụ phong tỏa do dịch COVID-19 tái bùng phát tại Trung Quốc. Các rủi ro tiềm ẩn bao gồm sự suy giảm sâu sắc trong tăng trưởng toàn cầu, thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh hơn dự kiến ​​ở các nền kinh tế phát triển, leo thang chiến tranh của Nga tại Ukraine, kinh tế Trung Quốc tiếp tục giảm tốc sâu hơn dự kiến và diễn biến tiêu cực của đại dịch đều có thể làm giảm sự tăng trưởng của Châu Á.

Mặc dù sự phục hồi của Châu Á đang phát triển vẫn đang tiếp diễn, nhưng đang bị chậm lại đáng kể bởi những tác động trái chiều trên toàn cầu. Cuộc chiến Nga - Ukraine tiếp tục ảnh hưởng đến các nền kinh tế trong khu vực, với sự gián đoạn nguồn cung ngày càng trầm trọng, giá cả lương thực và năng lượng leo thang làm gia tăng áp lực lạm phát. Chính sách tiền tệ thắt chặt hơn ở các nền kinh tế phát triển đang ảnh hưởng đến nhu cầu trên toàn thế giới; thị trường tài chính tiếp tục biến động đã và đang làm tăng thêm suy thoái kinh tế từ cuộc chiến tại Ukraine.

Các chính sách ứng phó với đại dịch đã trở nên linh hoạt hơn. Việc nới lỏng và giảm bớt các hạn chế liên quan đến đại dịch; tỷ lệ tiêm phòng tăng cao, tỷ lệ tử vong do COVID-19 giảm và tác động sức khỏe ít nghiêm trọng hơn của biến thể Omicron đang giúp tăng cường mức độ cải thiện khả năng di chuyển ở phần lớn khu vực. Tuy nhiên chiến lược "zero-COVID" của Trung Quốc (PRC) vẫn là một ngoại lệ đáng chú ý, với các đợt phong tỏa không liên tục nhưng rất nghiêm ngặt để dập tắt các đợt bùng phát lẻ tẻ đã ảnh hưởng đáng kể đến các hoạt động.

Cải thiện tài khóa tiếp tục với tốc độ chậm hơn, trong khi chu kỳ thắt chặt chính sách tiền tệ đang gia tăng khắp Châu Á đang phát triển. Ở hầu hết các nền kinh tế, cán cân ngân sách sẽ ít cải thiện hơn so với dự kiến ​​ban đầu trong năm nay và tiếp theo, khi tốc độ tăng trưởng chậm lại làm giảm nguồn thu từ thuế và các chính phủ tăng chi tiêu để giảm bớt tác động của giá năng lượng và thực phẩm cao hơn. Trái ngược với việc cải thiện tài khóa dần dần trong khu vực, thắt chặt chính sách tiền tệ đang được đẩy nhanh — ngày càng có nhiều đợt tăng lãi suất chính sách lớn hơn trong khu vực kể từ tháng 4 so với quý đầu tiên. Chu kỳ thắt chặt sẽ tiếp tục vào đầu năm 2023, với sự gia tăng áp lực lạm phát và tiền tệ suy yếu.

Điều kiện tài chính xấu đi hơn nữa do triển vọng tăng trưởng giảm sút và tăng tốc thắt chặt tiền tệ. Tiền tệ mất giá, thị trường chứng khoán sụt giảm, phí bảo hiểm rủi ro mở rộng, và dòng vốn đầu tư nước ngoài thoát ra ở hầu hết các nền kinh tế châu Á đang phát triển kể từ tháng 4/2022. Điều kiện tài chính xấu đi đáng kể ở một số thị trường do các yếu tố đặc thù của nền kinh tế bao gồm gánh nặng nợ nần, các cân đối kinh tế vĩ mô cơ bản xấu đi và nguy cơ suy thoái kinh tế do tác động lan tỏa của cuộc chiến Nga - Ukraine.

Đà phục hồi đang chậm lại

Trong bối cảnh đó, dự báo về triển vọng tăng trưởng khu vực châu Á đang phát triển đã được điều chỉnh giảm so với các dự báo đưa ra vào tháng 4/2022. Từ mức 5,2% xuống 4,3% cho năm 2022 và từ 5,3% xuống 4,9% cho năm 2023. Không tính Trung Quốc, phần còn lại của châu Á đang phát triển dự kiến ​​sẽ tăng 5,3% trong cả hai 2022 và 2023.

Tăng trưởng của Đông Á năm 2022 được điều chỉnh giảm xuống còn 3,2% từ mức 4,7% được dự báo hồi tháng 4, phần lớn do tăng trưởng ở Trung Quốc sẽ thấp hơn nhiều so với dự kiến ​​trước đó. Lần đầu tiên sau hơn 3 thập kỷ, phần còn lại của châu Á đang phát triển sẽ có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn Trung Quốc.

Tăng trưởng của tiểu vùng Nam Á năm nay cũng được điều chỉnh giảm từ 7,0% xuống 6,5% và tăng trưởng của năm 2023 cũng giảm còn 6,5% từ 7,4% trong dự báo trước đó. Điều này phản ánh sự điều chỉnh giảm nhẹ đối với dự báo của Ấn Độ về lạm phát và tiền tệ cao hơn dự đoán thắt chặt và sự thu hẹp mạnh của Sri Lanka do các cuộc khủng hoảng nợ chính phủ và cán cân thanh toán gây ra. Dự báo tăng trưởng được đưa ra cho Caucasus và Trung Á, Thái Bình Dương. Dự báo cho Đông Nam Á phần lớn vẫn không thay đổi.

Báo cáo cập nhật của ADB cũng đánh giá việc làm và chi tiêu của người tiêu dùng đang tăng lên do giảm bớt các hạn chế đi lại. Tiêu dùng và đầu tư đã hỗ trợ sự phục hồi của khu vực trong nửa đầu năm 2022. Lĩnh vực xuất khẩu tiếp tục tăng trưởng mặc dù môi trường bên ngoài ngày càng thách thức. Chi tiêu của người tiêu dùng trở nên rộng rãi hơn và ngày càng luân chuyển từ hàng hóa sang dịch vụ. Các điều kiện thị trường lao động đang được phục hồi, được hỗ trợ bởi sự phục hồi kinh tế.

Lạm phát tiếp tục xu hướng tăng

Theo ADB, lạm phát toàn phần và lạm phát cơ bản đang có xu hướng gia tăng ở châu Á đang phát triển. Mặc dù vẫn thấp hơn mức trung bình toàn cầu, tỷ lệ lạm phát của khu vực đã tăng lên 4,0 % trong nửa đầu năm 2022 - cao hơn tỷ lệ lạm phát trước đại dịch - do giá cả thực phẩm và năng lượng tăng. Lạm phát cơ bản cũng đang tăng lên ở một số nền kinh tế. Mặc dù giá lương thực toàn cầu gần đây đã giảm bớt, nhưng tác động từ cuộc chiến tranh kéo dài ở Ukraine đang khiến chi phí năng lượng nhập khẩu tăng cao trong khu vực. Để ứng phó, nhiều chính phủ ở châu Á đang phát triển đã thực hiện các biện pháp chính sách khác nhau, bao gồm trợ cấp, cắt giảm, giãn thuế, hạn chế thương mại và kiểm soát giá cả.

Xuất khẩu của châu Á đang phát triển vẫn tăng mạnh trong nửa đầu năm 2022, nhưng đang bị chậm lại nhanh chóng. Giá hàng hóa tăng đã hỗ trợ xuất khẩu, trong khi nhu cầu điện tử toàn cầu chậm lại. Ở Trung Quốc, xuất khẩu tăng trở lại vào tháng 6 sau đợt phong tỏa tại Thượng Hải, nhưng sau đó đã giảm vào tháng 7 và tháng 8. Xuất khẩu cũng suy yếu ở Hàn Quốc và giảm mạnh ở Đài Bắc (Trung Quốc) - hai nhà cung cấp đầu vào quan trọng cho lĩnh vực điện tử. Các đơn đặt hàng sản xuất xuất khẩu cho thấy một triển vọng ảm đạm hơn khi đã giảm trong tháng 8 ở 7/9 nền kinh tế trong khu vực, bao gồm cả Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Bắc (Trung Quốc).

Du lịch đang phục hồi trở lại ở các nền kinh tế mở cửa trở lại cho khách du lịch, và kiều hối vẫn được duy trì tốt. Lượng khách du lịch trở lại mức trước đại dịch ở Maldives và tiếp tục tăng ở Armenia, Fiji, Georgia, Nepal và Singapore, mặc dù vẫn còn thấp hơn nhiều so với mức trước đại dịch. Sự phục hồi của du lịch ở Sri Lanka đã bị gián đoạn bởi cuộc khủng hoảng tại quốc gia nay. Kiều hối được ghi nhận tiếp tục ổn định ở Bangladesh, Pakistan và Philippines, những quốc gia đang phát triển ở Châu Á.

Dự báo lạm phát khu vực năm 2022 đã được nâng lên mức 4,5% từ mức 3,7% được đưa ra trước đó và tăng từ 3,1% lên 4,0% cho năm 2023 do giá năng lượng và thực phẩm cao hơn. Áp lực lạm phát ở châu Á đang phát triển được cho là sẽ ít gay gắt hơn những nơi khác trên thế giới. Nhưng lạm phát toàn phần dự kiến ​​sẽ tăng tốc ở tất cả các tiểu vùng, ở các mức độ khác nhau. Với sự phục hồi tiếp tục và thị trường lao động được cải thiện, các cơ quan quản lý tiền tệ ở các nền kinh tế có lạm phát áp lực đang mở rộng nên tiến theo hướng thắt chặt.

Theo ADB, các rủi ro đối với triển vọng của khu vực châu Á đang phát triển đều nghiêng theo hướng giảm. Tốc độ tăng trưởng toàn cầu giảm mạnh sẽ làm suy yếu nghiêm trọng nhu cầu đối với hàng hóa xuất khẩu của khu vực châu Á đang phát triển. Thắt chặt chính sách tiền tệ mạnh hơn dự kiến ​tại các nền kinh tế phát triển có thể dẫn đến mất giá đồng tiền, bất ổn tài chính và khó khăn trong cán cân thanh toán ở các nền kinh tế có nền tảng cơ bản dễ bị tổn thương. Sự leo thang cuộc chiến của Nga tại Ukraine và các tác động lan tỏa của nó trên thị trường hàng hóa toàn cầu vẫn là một mối đe dọa có thể làm tăng áp lực lạm phát hơn nữa và khiến cho tăng trưởng chậm hơn trong khu vực. Các rủi ro khác là sự giảm tốc sâu hơn dự kiến ​​của nền kinh tế Trung Quốc, tình trạng yếu kém liên quan đến nợ ở một số nền kinh tế, mất an ninh lương thực, căng thẳng địa chính trị và biến đổi khí hậu– gián đoạn liên quan. Các diễn biến tiêu cực của đại dịch, chẳng hạn như sự xuất hiện của các biến thể COVID-19 mới, cũng vẫn là một rủi ro.

HN (theo ADB)