1
a) Tên Đề tài: Hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro theo Basel II tại các NHTM Việt Nam: nghiên cứu điển hình tại Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank)
Mã số: ĐTNH.003/20
b) Tổ chức chủ trì thực hiện: Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.
c) Chủ nhiệm và người tham gia chính:
- Chủ nhiệm: TS. Nghiêm Xuân Thành - Bí Thư Tỉnh ủy Hậu giang, nguyên Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.
- Thư ký: ThS. Đinh Thị Thái - Phó Tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam.
- Thành viên tham gia:
d) Các chủ đề nghiên cứu chính:
- Hệ thống hóa đầy đủ khung lý thuyết về các yêu cầu quản trị rủi ro theo Basel II và quá trình áp dụng Basel II của các NHTM;
- Nghiên cứu kinh nghiệm của một số NHTM trên thế giới về áp dụng các quy tắc quản trị rủi ro theo Basel II;
- Phân tích đánh giá thực trạng triển khai Basel II của hệ thống NHTM Việt Nam nói chung và Vietcombank nói riêng; đánh giá các điều kiện cần thiết để triển khai thành công quản trị rủi ro theo Basel II;
- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro theo yêu cầu của Basel II cho hệ thống NHTM Việt Nam nói chung và Vietcombank nói riêng.
đ) Thời gian bắt đầu và thời gian kết thúc:
- Thời gian bắt đầu: Tháng 9/2020
- Thời gian kết thúc: Tháng 3/2022
e) Kinh phí thực hiện: 220 triệu đồng.
g) Kết quả thực hiện: Giỏi
h) Mô tả tóm tắt:
Nhằm mục tiêu đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro theo yêu cầu của Basel II tại các NHTM Việt Nam từ thực tiễn triển khai của Vietcombank, đề tài ĐTNH.003/20 đã triển khai các nội dung nghiên cứu cụ thể như sau:
Chương 1 làm rõ các vấn đề tổng quan tổng quan về hệ thống quản trị rủi ro theo Basel II tại các NHTM, gồm: lý luận chung về rủi ro tại các NHTM, giới thiệu chung về Basel và Basel II, hệ thống quản trị rủi ro theo yêu cầu của Basel II tại các NHTM. Trong đó, nội dung về hệ thống quản trị rủi ro theo yêu cầu của Basel II được nhóm nghiên cứu tập trung phân tích sâu các vấn đề mô hình, chính sách, quy trình quản trị rủi ro; nội dung quản trị rủi ro theo Basel II và quy trình đánh giá nội bộ về mức độ đủ vốn (ICAAP).
Chương 2, nhóm nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm triển khai quản trị rủi ro của 03 ngân hàng là Public Bank; Krungsri Thái Lan và United Oversea Bank đối với các nội dung khuôn khổ quản lý rủi ro; quản lý vốn và quản trị từng loại rủi ro. Từ đó nhóm nghiên cứu rút ra một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam về chiến lược, chính sách, khuôn khổ; về nguồn lực tài chính, nguồn nhân lực, về dữ liệu, mô hình, hạ tầng công nghệ thông tin và các điều kiện khác trong triển khai quản trị rủi ro theo Basel II.
Chương 3 của đề tài thực hiện đánh giá thực trạng hệ thống quản trị rủi ro theo Basel II tại các NHTM Việt Nam, gồm Khung pháp lý liên quan đến quản trị rủi ro theo Basel II; Quá trình hướng dẫn triển khai Basel II của NHNN; Triển khai quản trị rủi ro theo Basel II tại các NHTMVN và các khó khăn, thách thức của các NHTMVN trong quá trình triển khai quản trị rủi ro theo Basel II. Nhóm nghiên cứu cũng nghiên cứu các nội dung triển khai cụ thể tại VCB, gồm các nội dung chuẩn bị cho triển khai Basel II, nguyên tắc/nội dung quản trị rủi ro theo Basel II tại VCB, thực trạng về quy trình đánh giá nội bộ và giám sát mức độ đủ vốn (ICAAP) tại VCB. Qua đó, nhóm nghiên cứu rút ra đánh giá chung về hệ thống quản trị rủi ro theo Basel II tại các NHTM Việt Nam và VCB nói riêng về mô hình, chính sách, quy trình, nội dung tổ chức quản trị rủi ro và quy trình quản lý vốn ICAAP cũng như nguyên nhân của các hạn chế trong quản trị rủi ro theo Basel II tại NHTM Việt Nam.
Tại Chương 4, nhóm nghiên cứu đưa ra định hướng của NHNN đối với quản trị rủi ro theo yêu cầu của Basel II cho các NHTM Việt Nam, định hướng của VCB và đề xuất giải pháp thực hiện quản trị rủi ro theo yêu cầu của Basel II cho các NHTM Việt Nam. Nhóm nghiên cứu cũng đưa ra một số khuyến nghị chính sách đối với NHNN như hoàn thiện các văn bản hướng dẫn triển khai Basel II; hoàn thiện, triển khai Công cụ giám sát việc triển khai Basel II các ngân hàng; nghiên cứu cơ chế khuyến khích các ngân hàng tích cực, chủ động thực hiện triển khai quản lý rủi ro theo Basel II... Đề tài cũng đề xuất Bộ Tài chính phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan xây dựng cơ sở hệ thống tài chính, chuẩn mực kế toán, cấp phép thành lập các công ty xếp hạng tín nhiệm độc lập...nhằm hướng dẫn hoạt động nghiệp vụ của các ngân hàng theo chuẩn mực quốc tế, tạo thuận lợi cho quá trình triển khai quản lý rủi ro theo Basel II tại các NHTMVN.