Kiều hối toàn cầu tiếp tục đà tăng mạnh

Theo WB, kiều hối trở thành một nguồn tài chính từ bên ngoài lớn hơn cho LMICs năm 2022, trong tương quan với vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) và dòng vốn đầu tư gián tiếp. Ngoại trừ Trung Quốc, kiều hối là nguồn tài chính bên ngoài hàng đầu cho LMICs từ năm 2015, vượt dòng vốn FDI và ODA.

Năm quốc gia nhận kiều hối hàng đầu vào năm 2022 dự kiến ​​sẽ là Ấn Độ (100 tỷ đô la), tiếp theo là Mexico (60 tỷ đô la - thay thế Trung Quốc ở vị trí thứ hai trong năm 2021), Trung Quốc, Philippines và Ai Cập.

Nguyên nhân tăng trưởng kiều hối bền vững trong năm 2022

Dòng kiều hối đến các khu vực đang phát triển trong năm 2022 được định hình bởi một số yếu tố. Trước hết, tốc độ tăng trưởng kiều hối mạnh mẽ cho thấy quyết tâm giúp đỡ gia đình của người di cư trở về quê hương.

Thứ hai, việc mở lại dần dần các lĩnh vực khác nhau trong nền kinh tế nước sở tại (sau khi đóng cửa do đại dịch và gián đoạn du lịch) đã cải thiện tình hình việc làm và thu nhập của người lao động nhập cư, từ đó cải thiện khả năng gửi tiền về nhà.

Thứ ba, giá cả tăng cao tác động bất lợi thu nhập thực tế của người di cư và tiền gửi về của họ.

Thứ tư, tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến dòng kiều hối, đặc biệt là trường hợp tăng giá bất ngờ và mạnh của đồng rúp Nga so với đô la Mỹ làm tăng giá trị dòng kiều hối tới các quốc gia Trung Á và Kavkaz. Trong khi đó đồng euro yếu hơn có tác động ngược lại làm giảm giá trị dòng kiều hối tính bằng đô la Mỹ đến Bắc Phi và các nơi khác.

Thứ năm, ở nhiều quốc gia từng xảy ra tình trạng khan hiếm ngoại hối và nhiều loại tỷ giá hối đoái, dòng kiều hối được ghi nhận chính thức giảm khi chuyển dịch sang các kênh thay thế cung cấp tỷ giá hối đoái tốt hơn.

Hai yếu tố cụ thể khác theo khu vực cần lưu ý. Trước hết kiều hối nhận được bởi người di cư quá cảnh, tiếp tục tăng mạnh mẽ ở Mexico và Trung Mỹ. Tại châu Âu và Trung Á, giá dầu tăng, cùng với sự phục hồi sau đại dịch ở Nga làm tăng nhu cầu đối với lao động nhập cư và các khoản thanh toán cho các cá nhân và công ty Nga đã chuyển ra nước ngoài sau khi bắt đầu chiến tranh, làm tăng dòng kiều hối về các nước Trung Á và Nam Kavkaz.

Mặc dù tác động của COVID-19 đã giảm bớt trên toàn thế giới trong năm nay. Các biện pháp kích thích tại các nền kinh tế thu nhập cao, đặc biệt là ở Hoa Kỳ và Châu Âu, đã giúp hỗ trợ việc làm và duy trì hoặc tăng thu nhập của người lao động di cư, tạo điều kiện thuận lợi cho khả năng gửi kiều hối của họ—những xu hướng này đã rõ ràng trong nửa đầu của năm 2021.

Bất chấp những diễn biến bất lợi đang nổi lên trong môi trường toàn cầu, kiều hối vẫn tiếp tục tăng mạnh. Tác động trực tiếp của các biện pháp kích thích giữa các nước thành viên của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) bắt đầu suy yếu; khó khăn trong chuỗi cung ứng và kho vận tiếp tục cản trở sản xuất và tăng chi phí cho người sản xuất và người tiêu dùng; lạm phát được khuếch đại bởi sự gia tăng đáng kể của giá dầu và lương thực.

Sự tăng trưởng của dòng kiều hối đến các nước đang phát triển được dự đoán sẽ giảm xuống mức một con số trong giai đoạn 2022 – 2023. Sự lo ngại của những người tham gia thị trường quốc tế đã tăng lên đáng kể là lạm phát sẽ ăn sâu vào kỳ vọng của người tiêu dùng và doanh nghiệp; các cơ quan tiền tệ sẽ được yêu cầu thắt chặt chính sách để làm giảm bớt những kỳ vọng như vậy; sự bất ổn trên thị trường tài chính sẽ ảnh hưởng xấu đến dòng tài chính cho các nước đang phát triển, một số lượng lớn trong đó đang đe dọa tính bền vững của nợ.

Xu hướng khu vực

Tại châu Âu và Trung Á, dòng kiều hối dự kiến ​​sẽ tăng 10,3% trong năm 2022 sau khi tăng mạnh 16% trong năm trước. Bất chấp chiến tranh, lượng tiền từ Liên bang Nga chuyển sang các nước láng giềng trong Trung Á và Kavkaz tăng kỷ lục. Một mặt, chiến tranh và các kích thích tài chính liên quan tại Nga dường như đã tăng nhu cầu về lao động từ các nước này. Mặt khác, các cá nhân và công ty nhỏ của Nga chuyển đến các nước láng giềng cũng làm tăng dòng chảy của đồng rúp đến các quốc gia đó. Dòng kiều hối bằng đồng rúp tính theo đồng đô la Mỹ tăng do đồng rúp mạnh lên đáng ngạc nhiên so với đồng đô la. Dữ liệu chính thức của Ukraine cho thấy dòng kiều hối sẽ không thay đổi ở mức 18,4 tỷ USD vào năm 2022 (tăng 2%). Nhưng kiều hối vẫn lớn hơn ba lần so với FDI và gấp nhiều lần ODA mà Ukraine nhận được vào năm 2021.

Dòng kiều hối đến Mỹ Latinh và Caribe dự kiến ​​sẽ tăng 9,3% vào năm 2022, đạt 142 tỷ USD (sau mức tăng kỷ lục 26% của năm trước). Sức mạnh của thị trường lao động ở Hoa Kỳ là yếu tố chính hỗ trợ dòng vốn vào khu vực. So với một năm trước, dòng kiều hối trong 9 tháng đầu năm 2022 tăng 9% ở Colombia, 15% ở Mexico và 45% ở Nicaragua. Kiều hối tăng 20% tại Guatemala trong 10 tháng đầu năm 2022. Mexico tiếp tục là quốc gia nhận kiều hối lớn thứ hai trên toàn cầu.

Kiều hối về khu vực Đông Á và Thái Bình Dương năm 2022 ước tính chỉ tăng 0,7% vào năm 2022, hoặc 3,7% nếu không tính Trung Quốc. Điều kiện việc làm cho người di cư những tháng đầu năm 2022 là khá tốt, do tình trạng thiếu lao động trong lĩnh vực khách sạn và y tế của các quốc gia thu nhập cao. Trong khi đó giá dầu cao hơn đã mang lại lợi ích cho Tổ chức Hợp tác vùng Vịnh (GCC), khiến thúc đẩy nhu cầu lao động nhập cư từ Nam Á và Đông Á.

Các nước thu nhập thấp và trung bình tại Trung Đông và Bắc Phi, cùng với Châu Phi cận Sahara, sau khi ghi nhận lượng kiều hối tăng kỷ lục 10,5% năm 2021 đã xuất hiện các dấu hiệu của sự suy giảm. Dòng kiều hối được dự đoán sẽ chỉ tăng 2,5% năm 2022.

Dòng kiều hối đổ về Nam Á dự kiến ​​sẽ tăng 3,5%, đạt 163 tỷ USD vào năm 2022, thấp hơn đáng kể so với mức tăng 6,7% của năm 2021. Tăng trưởng kiều hối của khu vực có sự chênh lệch lớn khi phụ thuộc chủ yếu vào Ấn Độ (tăng 12%) đạt mốc 100 tỷ USD vào năm 2022, mức tăng của Nepal là 4%, trong khi các quốc gia còn lại trong khu vực có tổng mức giảm là 10%.

Dòng kiều hối đến châu Phi cận Sahara tăng 16,4% lên 50 tỷ USD trong năm 2021, mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2018. Tuy nhiên, khu vực này phải chịu tác động của các cuộc khủng hoảng lên kinh tế toàn cầu trong năm 2022. Mức tăng chuyển tiền có thể sẽ được giữ ở mức 5,2% trong năm, giảm 11 điểm phần trăm so với năm 2021.

Triển vọng kiều hối năm 2023

Tăng trưởng kiều hối dự kiến ​​sẽ giảm xuống 2% vào năm 2023, do tăng trưởng GDP ở các nước thu nhập cao tiếp tục chậm lại (từ mức dự kiến ​​2,4% năm 2022 xuống 1,1% vào năm 2023) và tiếp tục giảm thu nhập từ lương của người di cư ở các nước này. Bên cạnh đó là những rủi ro tiêu cực, bao gồm cả tác động xấu hơn từ cuộc chiến tranh tại Ukraine, biến động giá dầu và tỷ giá hối đoái, sự suy thoái sâu hơn dự kiến tại các nước có thu nhập cao.

Các yếu tố định hình triển vọng năm 2023 cho Đông Á và Thái Bình Dương có thể chỉ tác động vừa phải đến kiều hối (giảm 1 %), với dòng vốn vào khoảng 133 tỷ đô la. Ngoại trừ Trung Quốc, kiều hối dự kiến ​​sẽ tăng chậm (0,8 %) và đạt 84 tỷ USD. Sự phát triển ở các quốc gia nhập cư có thể đóng vai trò lớn nhất đối với kết quả. Kịch bản tăng trưởng thấp/lạm phát cao sẽ làm suy yếu khả năng chuyển tiền về của người di cư châu Đông Á.

Dòng tiền vào Mỹ Latin và Caribbean năm 2023 được dự đoán thiết lập mức tăng mạnh nhất (khoảng 4,7%) trong các khu vực đang phát triển. Nhưng triển vọng tăng trưởng sẽ quan hệ chặt chẽ với nền kinh tế Hoa Kỳ, và các rủi ro đang theo chiều hướng giảm.

Xu hướng xấu kéo dài của môi trường toàn cầu, cùng những khó khăn tài chính tại khu vực Trung Đông và Bắc Phi dự báo sẽ làm chậm lượng kiều hối nhận được, xuống 2% vào năm 2023. Tăng trưởng kiều hối vào Nam Á ước tính sẽ chậm lại còn 0,7% vào năm 2023, chủ yếu phụ thuộc vào Ấn Độ. Trong khi đó, suy giảm kinh tế quốc tế kéo dài cũng khiến cho dòng kiều hối vào châu Phi cận Sahara chỉ tăng 3,9% năm 2023, so với mức tăng trưởng 16,4% của hai năm trước đó.

HN (theo WB)