Phát biểu tại Tọa đàm trao đổi, hướng dẫn triển khai Thông tư 17/2022/TT-NHNN ngày 23/12/2022 hướng dẫn thực hiện quản lý rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do NHNN phối hợp cùng IFC tổ chức sáng 21/3, bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, ngành Ngân hàng luôn xác định vai trò trách nhiệm trong việc xanh hoá dòng vốn đầu tư cho mục tiêu phát triển bền vững. Từ năm 2015, với sự hỗ trợ kỹ thuật của IFC, NHNN đã ban hành nhiều văn bản định hướng hoạt động ngân hàng vào lĩnh vực xanh, như Chỉ thị số 03 ngày 24/03/2015 về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng; ban hành sổ tay hướng dẫn quản lý rủi ro môi trường - xã hội đối với 15 ngành kinh tế làm tài liệu tham khảo hữu ích cho các TCTD phục vụ công tác thẩm định và ra quyết định cấp tín dụng... Qua tổng kết đánh giá, có thể thấy đa số TCTD có sự thay đổi về nhận thức, hướng tới hoạt động bền vững. Dư nợ tín dụng được đánh giá rủi ro môi trường - xã hội của TCTD tăng trưởng đều qua các năm, đến nay chiếm 17% tổng dư nợ của toàn nền kinh tế.
Nâng cao quản trị rủi ro môi trường
Quỳnh Trang
Nhận thức của các TCTD đã thay đổi rõ rệt
Phát biểu tại Tọa đàm trao đổi, hướng dẫn triển khai Thông tư 17/2022/TT-NHNN ngày 23/12/2022 hướng dẫn thực hiện quản lý rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do NHNN phối hợp cùng IFC tổ chức sáng 21/3, bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) cho biết, ngành Ngân hàng luôn xác định vai trò trách nhiệm trong việc xanh hoá dòng vốn đầu tư cho mục tiêu phát triển bền vững. Từ năm 2015, với sự hỗ trợ kỹ thuật của IFC, NHNN đã ban hành nhiều văn bản định hướng hoạt động ngân hàng vào lĩnh vực xanh, như Chỉ thị số 03 ngày 24/03/2015 về thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng; ban hành sổ tay hướng dẫn quản lý rủi ro môi trường - xã hội đối với 15 ngành kinh tế làm tài liệu tham khảo hữu ích cho các TCTD phục vụ công tác thẩm định và ra quyết định cấp tín dụng... Qua tổng kết đánh giá, có thể thấy đa số TCTD có sự thay đổi về nhận thức, hướng tới hoạt động bền vững. Dư nợ tín dụng được đánh giá rủi ro môi trường - xã hội của TCTD tăng trưởng đều qua các năm, đến nay chiếm 17% tổng dư nợ của toàn nền kinh tế.
Thông tin cụ thể hơn về tình hình thực hiện Chỉ thị số 03 từ phía các TCTD, đại diện BIDV cho biết, ngân hàng đã sớm nghiên cứu triển khai mô hình chi nhánh/phòng giao dịch “Ngân hàng xanh” gắn với yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng tín dụng xanh và quản lý rủi ro môi trường và xã hội trong hoạt động cấp tín dụng. Ngoài ra, BIDV ngày càng gia tăng tỷ trọng tài trợ cho các khách hàng trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, năng lượng sạch, các ngành sản xuất và tiêu dùng phát thải carbon thấp. Kết quả đến 31/12/2022 dư nợ tín dụng lĩnh vực xanh tại BIDV đạt 63.773 tỷ đồng, chiếm 4,25% tổng dư nợ. Còn tại VPBank, ngân hàng này đã ban hành nhiều chính sách phục vụ cho tín dụng xanh. Cụ thể, từ năm 2016, VPBank đã ban hành chính sách về quản lý rủi ro môi trường xã hội. Năm 2018 ngân hàng đã hoàn thiện hệ thống quản lý rủi ro môi trường xã hội (ESMS); và năm 2022, hệ thống ESMS trong cấp tín dụng trở thành một phần của chính sách ESG toàn ngân hàng. “Mỗi đề xuất cấp tín dụng được đánh giá dựa trên các rủi ro và tác động môi trường, xã hội tiềm ẩn, được phân loại thành các cấp độ: rủi ro cao, rủi ro trung bình và rủi ro thấp để có biện pháp quản lý, giám sát phù hợp”, đại diện VPBank thông tin thêm.
Hướng dẫn quản lý rủi ro về môi trường trong hoạt động cấp tín dụng
Chia sẻ tại buổi tọa đàm, lãnh đạo Vụ Tín dụng các ngành kinh tế cho biết, Thông tư 17 là thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm của ngành Ngân hàng với công tác bảo vệ môi trường, tăng cường khả năng quản trị rủi ro của các TCTD trước rủi ro về môi trường, biến đổi khí hậu, hướng hoạt động của các TCTD ngày càng tiệm cận đối với quy chuẩn, thông lệ quốc tế về tài chính bền vững. “Thông tư 17 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/6/2023. Do đó, các TCTD cần hoàn thành xây dựng và ban hành quy định nội bộ về quản lý rủi ro môi trường trong hoạt động cấp tín dụng trước ngày 1/6/2023”, lãnh đạo Vụ Tín dụng lưu ý.
Ông Trần Việt An - Giám đốc quản trị rủi ro tín dụng, Ngân hàng Standard Chartered chia sẻ, ngân hàng đang tiến hành rà soát các tiêu chí đánh giá đang áp dụng theo khung đánh giá của Tập đoàn so với các yêu cầu của Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 và các quy định liên quan. Theo ông An, nhìn chung các tiêu chí đánh giá của ngân hàng đã tương đầy đủ so với yêu cầu của Thông tư 17. Tới đây, ngân hàng và tập đoàn sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các tiêu chuẩn thực hành tốt về đánh giá rủi ro môi trường xã hội và biến đổi khí hậu của quốc tế phù hợp với các quy định của Chính phủ và NHNN.
Đánh giá tích cực tầm quan trọng của Thông tư 17, nhưng đại diện BIDV cho biết, ngân hàng đang có một số vướng mắc khi triển khai quy định theo Thông tư này. Đơn cử, các dự án được tài trợ theo nguồn vốn của các tổ chức quốc tế có thể vừa phải phân loại rủi ro theo quy định của NHNN tại Thông tư 17 vừa phải đánh giá phân loại theo tiêu chuẩn của các nhà tài trợ. Bên cạnh đó, nhân sự ngành Ngân hàng lại chưa có kinh nghiệm, chuyên môn chuyên sâu về đánh giá rủi ro về môi trường; chưa có hành lang pháp lý đầy đủ cho việc thành lập và hoạt động của các tổ chức tư vấn độc lập về môi trường. Vì vậy, đại diện BIDV đề nghị, NHNN có hướng dẫn về quản lý rủi ro môi trường đối với các Dự án được tài trợ bởi nguồn vốn ủy thác quốc tế, chương trình tài trợ nước ngoài. Đồng thời sớm nghiên cứu có hướng dẫn các NHTM đánh giá yếu tố rủi ro xã hội trong hoạt động cấp tín dụng để đáp ứng theo thông lệ quốc tế cũng như yêu cầu của các nhà tài trợ, nhà đầu tư nước ngoài.
Cùng với đó, NHNN kiến nghị đến Chính phủ, bộ, ban, ngành có liên quan sớm ban hành các quy định/hướng dẫn về việc thành lập và hoạt động của các tổ chức tư vấn độc lập về môi trường; cần có kênh tái cấp vốn cho các TCTD để cấp tín dụng cho các doanh nghiệp tăng cường triển khai các dự án ít hoặc không ảnh hưởng đến môi trường như là một đối tượng ưu tiên…