Ô tô – chọn nhập khẩu hay lắp ráp?

Ô tô – chọn nhập khẩu hay lắp ráp?

Ô tô nhập khẩu nguyên chiếc ồ ạt vào thị trường tạo nên sự cạnh tranh khốc liệt

Thanh Tuyết

Theo báo cáo bán hàng của Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam, tính đến hết tháng 4/2015, tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường tăng 62% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, xe ô tô du lịch tăng 54%, xe thương mại tăng 75% so với cùng kỳ năm ngoái. Song điều đáng quan tâm hơn chính là tỷ lệ xe nhập khẩu nguyên chiếc đang có chiều hướng gia tăng mạnh, "vượt mặt" xe lắp ráp trong nước. Cụ thể, doanh số bán hàng của xe lắp ráp trong nước tăng 58%, trong khi xe nhập khẩu tăng cao và đạt 73% so với cùng kỳ năm ngoái. Một số chuyên gia trong lĩnh vực này cho rằng, xu hướng nhập khẩu xe nguyên chiếc sẽ còn tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.

Tìm hiểu thực tế trên thị trường, một số hãng xe cũng đẩy mạnh lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc từ thị trường một số nước như Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Trung Quốc... để phục vụ thị trường. Đặc biệt, đối với các loại xe tải hiện nay đang có "làn sóng" nhập khẩu ồ ạt nguyên chiếc từ Trung Quốc vào Việt Nam thay vì nhập khẩu linh kiện để sản xuất, lắp ráp. Theo giám đốc một DN nhập khẩu xe tải tại TP. HCM cho biết, việc nhập khẩu thay vì mua linh kiện về sản xuất, lắp ráp cung ứng ra thị trường phụ thuộc vào nhu cầu của thị trường cũng như bài toán kinh doanh. Đơn giản vì nhập để bán có giá rẻ hơn so với lắp ráp thành phẩm sau khi tính toán trừ tất cả chi phí thì đi nhập vừa đơn giản, DN đỡ phải đầu tư nhiều công sức nhà xưởng, nhân công... và quan trọng hơn là vẫn được thị trường đón nhận.

Nguyên nhân chính của thực tế này là do tác động bởi Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Trung Quốc (giai đoạn 2015 - 2018). Theo đó, biểu thuế nhập khẩu xe ôtô tải nguyên chiếc trên 45 tấn chỉ chịu thuế 0%. Còn dòng xe tải từ 25 tấn - 45 tấn cũng chỉ có thuế suất 10-15%. Trong khi theo tính toán của các nhà sản xuất xe trong nước, nếu cộng cả chi phí lắp ráp và thuế nhập khẩu linh kiện thì xe tải lắp ráp ở Việt Nam có mức chi phí là 24%, cao hơn nhiều so với việc nhập xe ôtô tải nguyên chiếc. Với mức thuế này, các DN lắp ráp xe tải trong nước chắc chắn chẳng "dại" gì mà mua linh kiện về sản xuất lắp ráp cho mệt để gánh chịu thiệt thòi. Tương tự, đối với dòng xe du lịch và thương mại cũng có không ít DN, một mặt vẫn đang duy trì hoạt động sản xuất, lắp ráp, nhưng mặt khác cũng cho thấy rõ sự quan tâm đến lĩnh vực nhập khẩu như xu hướng gia tăng cho sự an toàn trong hoạt động kinh doanh sau này.

Điều đáng nói, không chỉ có hãng Toyota Việt Nam mà mới đây, tại lễ tổng kết hoạt động kinh doanh năm tài chính 2015, hãng ô tô Honda Việt Nam cũng “bỏ ngỏ” về vấn đề liệu có tiếp tục sản xuất ô tô tại thị trường Việt Nam khi thuế suất nhập khẩu ô tô chỉ còn 0% theo cam kết hội nhập. Và DN này cũng cho biết, hiện đang xem xét việc đưa các mẫu xe mới như HR-V hay Mobilio, Jazz... về Việt Nam. Ngoài ra, một đại lý của hãng ô tô Hyundai cũng chia sẻ thông tin về việc nhập khẩu khoảng 12.000 xe Hyundai i10 cỡ nhỏ để bán tại thị trường Việt Nam với mức giá khá cạnh tranh. Riêng trong mấy tháng đầu năm, đại lý nhập khẩu này đã bán được khoảng vài nghìn chiếc và khá tự tin vào tâm lý chuộng xe nhập khẩu hơn xe lắp ráp trong nước của không ít khách hàng. Chính vì vậy, dự kiến DN này sẽ tiếp tục nhập khẩu để cung ứng ra thị trường trong thời gian tới khi nhu cầu xe nhập khẩu nguyên chiếc ngày một gia tăng.

Mặc dù vậy, ông Nguyễn Một, Giám đốc Truyền thông CTCP ô tô Trường Hải (Thaco) - một DN sản xuất, lắp ráp ô tô với tỷ lệ nội địa hóa gần 50% cho biết, dù cuộc cạnh tranh của xe ô tô nội địa và xe nhập khẩu đang diễn ra khá khốc liệt nhưng DN vẫn "kiên định" đi theo con đường đã chọn với việc mở rộng, gia tăng đầu tư 9.000 tỷ đồng vào Khu kinh tế mở Chu Lai (Quảng Nam) để xây dựng Khu phức hợp sản xuất và lắp ráp ô tô Chu Lai - Trường Hải, với quy mô 567 ha (bao gồm 23 nhà máy sản xuất xe, công nghiệp hỗ trợ, cảng biển, hậu cần cảng...). Đồng thời, ông Một cũng khẳng định, xe sản xuất lắp ráp tại Việt Nam vẫn bán tốt và có chỗ đứng, cũng như cơ hội phát triển, cạnh tranh với xe ngoại nhập khi đưa ra dẫn chứng, dù các dòng xe ngoại ồ ạt xâm nhập thị trường nhưng liên tiếp trong 4 tháng đầu năm, xe Thaco sản xuất trong nước vẫn dẫn đầu thị trường với tổng doanh số là 21.324 xe (trong đó, 11.195 xe du lịch, 10.129 xe thương mại), tăng 97% so với cùng kỳ năm 2014. Vì vậy, DN này tự tin đưa ra mục tiêu tăng doanh số lên 70.000 xe trong năm nay như một minh chứng cho sự cạnh tranh và tồn tại của xe sản xuất trong nước.