Trong đợt tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XIII của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Vĩnh Long, có 03 kiến nghị của cử tri tỉnh Vĩnh Long thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). NHNN trả lời kiến nghị của cử tri như sau:
1. Kiến nghị 1: “Khi đến hạn trả tiền vay, nhưng người dân chưa thu hoạch nên không thể trả nợ ngân hàng được. Do đó, ngân hàng sẽ chuyển thành nợ xấu, đề nghị có giải pháp tháo gỡ vấn đề này”
Trả lời:
Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng (TCTD) đối với khách hàng ban hành kèm theo Quyết định 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quy định: (i) Trường hợp khách hàng không trả được nợ gốc và lãi đúng kỳ hạn đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng và có văn bản đề nghị thì TCTD xem xét cho điều chỉnh kỳ hạn trả nợ; (ii) Trường hợp khách hàng không trả hết nợ gốc và lãi trong thời hạn cho vay và có văn bản đề nghị gia hạn nợ gốc và nợ lãi thì TCTD xem xét gia hạn nợ gốc và nợ lãi1.
Trong thời gian qua, để tháo gỡ khó khăn cho khách hàng vay vốn trong bối cảnh nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, NHNN đã chỉ đạo các TCTD triển khai nhiều giải pháp, như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ, giảm lãi suất các khoản vay cũ; xem xét miễn, giảm lãi vốn vay, không thu lãi quá hạn, ưu tiên thu nợ gốc trước, thu nợ lãi sau đối với các khoản nợ đến hạn mà khách hàng gặp khó khăn trong việc trả nợ và cho vay mới đối với các nhu cầu vốn hiệu quả để hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh... Thực hiện chỉ đạo của NHNN, các TCTD đã tích cực triển khai các giải pháp nêu trên và đã cơ cấu lại nợ cho khách hàng với tổng số tiền là 320.819 tỷ đồng.
Ngoài ra, để đáp ứng nhu cầu vốn của khách hàng trong việc sản xuất các loại cây trồng, vật nuôi có tính mùa vụ theo chu kỳ sản xuất liền kề trong năm, NHNN đã phối hợp với các Bộ, ngành liên quan trình và được Chính phủ ký ban hành Nghị định 55/2015/NĐ-CP ngày 9/6/2015 thay thế Nghị định 41/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, trong đó có quy định về phương thức cho vay lưu vụ giúp các hộ dân được vay vốn với thời hạn linh hoạt, phù hợp với khả năng trả nợ của khách hàng.
Như vậy, trong hợp người dân chưa thu hoạch nên chưa trả được nợ ngân hàng đúng hạn thì người dân có thể gửi văn bản đề nghị TCTD xem xét điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ gốc và lãi. Trong quan hệ tín dụng với TCTD, nếu có khó khăn, vướng mắc phát sinh, người dân có thể phản ánh về đường dây nóng của NHNN hoặc NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố trên địa bàn để được hỗ trợ xử lý.
2. Kiến nghị 2: “Đề nghị các ngân hàng tỉnh cho các doanh nghiệp vay để mua lúa tạm trữ của người dân kịp thời đúng mùa vụ”
Trả lời:
Trong những năm qua, chính sách thu mua tạm trữ thóc, gạo luôn được Chính phủ quan tâm chỉ đạo nhằm hỗ trợ người dân trong tiêu thụ sản phẩm, giữ ổn định giá lúa, gạo tại Đồng bằng Sông Cửu Long không bị giảm thấp trong mùa thu hoạch rộ, đảm bảo lợi nhuận cho người trồng lúa và góp phần vào sự phát triển ổn định của ngành nông nghiệp.
Thực hiện chủ trương của Chính phủ, NHNN đã yêu cầu các Ngân hàng thương mại (NHTM) chủ động cân đối nguồn vốn và chỉ đạo các chi nhánh, phòng giao dịch của ngân hàng mình kịp thời triển khai cho vay; Chỉ đạo NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng Sông Cửu Long theo dõi chặt chẽ tình hình triển khai chương trình và chỉ đạo các tổ chức tín dụng trên địa bàn tích cực tham gia, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp kịp thời vay vốn thu mua thóc, gạo tạm trữ theo chỉ đạo của Chính phủ.
Đến nay, chương trình thu mua tạm trữ 01 triệu tấn quy gạo vụ Đông Xuân 2014-2015 đã có 116/129 doanh nghiệp được Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) giao chỉ tiêu thực hiện thu mua tạm trữ2 được các NHTM cho vay với tổng doanh số cho vay đạt 8.292,18 tỷ đồng, tương đương với khối lượng thu mua tạm trữ 991.157 tấn quy gạo, đạt 99,1% chỉ tiêu được giao, cao nhất trong các đợt thu mua từ trước tới nay với mức lãi suất chỉ từ 5,4%/năm đến 7%/năm.
Trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long, các NHTM đã kịp thời bố trí đủ nguồn vốn cho các doanh nghiệp vay thu mua tạm trữ theo đúng chỉ tiêu phân bổ với tổng số tiền cho vay đạt 190,2 tỷ đồng, tương đương với khối lượng thu mua tạm trữ là 26.440 tấn quy gạo, đạt 101,7% chỉ tiêu được giao. Trong đó, một số doanh nghiệp đang gặp khó khăn về tình hình sản xuất kinh doanh và khả năng tài chính (như trường hợp Công ty Cổ phần Lương thực, thực phẩm Vĩnh Long) vẫn được cấp đủ hạn mức để thực hiện thu mua tạm trữ theo đúng chỉ tiêu phân bổ nhưng thời gian xem xét cho vay kéo dài hơn các doanh nghiệp khác do các chi nhánh NHTM phải xin ý kiến phê duyệt từ Hội sở chính NHTM.
Như vậy, trong thời gian qua, các NHTM đã thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Chính phủ, của NHNN trong việc cho vay chương trình thu mua tạm trữ thóc, gạo khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long nói chung và trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long nói riêng. Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục quan tâm, chỉ đạo các TCTD tập trung vốn để cho vay kịp thời, đáp ứng đầy đủ nhu cầu vốn phục vụ sản xuất, thu mua, xuất khẩu gạo và chương trình tạm trữ thóc, gạo theo chỉ đạo của Chính phủ.
3. Kiến nghị 3: “Do lãi suất cho vay thương mại đang giảm khá nhanh và về mức gần bằng hoặc thấp hơn lãi suất cho vay các chương trình tại Ngân hàng chính sách xã hội, nhất là lãi suất cho vay ngắn hạn. Kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét giảm lãi suất cho vay tại tại Ngân hàng Chính sách xã hội”.
Trả lời:
Để tiếp tục thực hiện cơ chế ưu đãi về lãi suất đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách, trên cơ sở khả năng cấp bù của Ngân sách Nhà nước và căn cứ diễn biến lãi suất cho vay trên thị trường, Ngân hàng Chính sách xã hội đã trình và được Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 750/QĐ-TTg ngày 01/6/2015 về điều chỉnh giảm lãi suất cho vay đối với một số chương trình tín dụng chính sách tại Ngân hàng Chính sách xã hội. Cụ thể:
- Lãi suất cho vay hộ nghèo, cho vay học sinh, sinh viên, cho vay đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài, cho vay vốn quỹ Quốc gia về việc làm giảm từ 7,2%/năm (0,6%/tháng) xuống 6,6%/năm (0,55% tháng).
- Lãi suất Chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, cho vay hộ gia đình sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn từ 9,6%/năm (0,8%/tháng) xuống 9,0%/năm (0,75%/tháng).
Trong điều kiện Ngân sách Nhà nước còn gặp khó khăn, đây là mức lãi suất hợp lý vì các chương trình cho vay tại Ngân hàng Chính sách xã hội chủ yếu là cho vay dài hạn (chiếm tỷ trọng trên 98% tổng dư nợ).
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Vĩnh Long. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.
1 Thời hạn gia hạn nợ đối với cho vay ngắn hạn tối đa bằng 12 tháng, đối với cho vay trung hạn và dài hạn tối đa bằng 1/2 thời hạn cho vay đã thoả thuận trong hợp đồng tín dụng.
2 Có 13 doanh nghiệp không vay được vốn phải trả lại chỉ tiêu tạm trữ đều là những doanh nghiệp có tình hình tài chính không lành mạnh, hoạt động kinh doanh kém hiệu quả, thua lỗ kéo dài (thua lỗ 3 năm liên tiếp) hoặc đang có nợ xấu, chưa trả nợ cho ngân hàng trong vụ tạm trữ Đông Xuân 2013-2014,…