Ngày 09/7/2015, Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) đã công bố kết quả cập nhật về triển vọng kinh tế toàn cầu dưới tiêu đề đề “Kinh tế tăng chậm tại các nước mới nổi, cải thiện tại các nước phát triển”.
Nhận định của IMF cũng tương tự như báo cáo do Ngân hàng Thế giới đưa ra vào đầu tháng 6 vừa qua là kinh tế các nước phát triển trở thành động lực dẫn dắt tăng trưởng toàn cầu, trong khi kinh tế các nước mới nổi có xu hướng tăng chậm lại.
Dự báo GDP tại một số nước và khu vực (% so năm trước)
Dự báo |
Thay đổi so với dự báo tháng 4 |
||||
2014 |
2015 |
2016 |
2015 |
2016 |
|
Toàn cầu |
3,4 |
3,3 |
3,8 |
-0,2 |
0,0 |
Các nước phát triển |
1,8 |
2,1 |
2,4 |
-0,3 |
0,0 |
Mỹ |
2,4 |
2,5 |
3,0 |
-0,6 |
-0,1 |
Khu vực euro |
0,8 |
1,5 |
1,7 |
0,0 |
0,1 |
CHLB Đức |
1,6 |
1,6 |
1,7 |
0,0 |
0,0 |
CH Pháp |
0,2 |
1,2 |
1,5 |
0,0 |
0,0 |
Italia |
-0,4 |
0,7 |
1,2 |
0,2 |
0,1 |
Tây Ban Nha |
1,4 |
3,1 |
2,5 |
0,6 |
0,5 |
Nhật Bản |
-0,1 |
0,8 |
1,2 |
-0,2 |
0,0 |
Vương quốc Anh |
2,9 |
2,4 |
2,2 |
-0,3 |
-0,1 |
Canada |
2,4 |
1,5 |
2,1 |
-0,7 |
0,1 |
Những nước phát triển khác |
2,8 |
2,7 |
3,1 |
-0,1 |
0,0 |
Các nước đang phát triển và mới nổi |
4,6 |
4,2 |
4,7 |
-0,1 |
0,0 |
Cộng đồng các quốc gia độc lập |
1,0 |
-2,2 |
1,2 |
0,4 |
0,9 |
CHLB Nga |
0,6 |
-3,4 |
0,2 |
0,4 |
1,3 |
Không kể CHLB Nga |
1,9 |
0,7 |
3,3 |
0,3 |
0,1 |
Các nước đang phát triển châu Á |
6,8 |
6,6 |
6,4 |
0,0 |
0,0 |
Trung Quốc |
7,4 |
6,8 |
6,3 |
0,0 |
0,0 |
Ấn Độ |
7,3 |
7,5 |
7,5 |
0,0 |
0,0 |
ASEAN 5 (1) |
4,6 |
4,7 |
5,1 |
-0,5 |
-0,2 |
Các nước đang phát triển châu Âu |
2,8 |
2,9 |
2,9 |
0,0 |
-0,3 |
Mỹ Latinh và Caribê |
1,3 |
0,5 |
1,7 |
-0,4 |
-0,3 |
Mêxicô |
2,1 |
2,4 |
3,0 |
-0,6 |
-0,3 |
Brazil |
0,1 |
-1,5 |
0,7 |
-0,5 |
-0,3 |
Trung Đông và Bắc Phi (2) |
2,7 |
2,6 |
3,8 |
-0,3 |
0,0 |
Arập Xêút |
3,5 |
2,8 |
2,4 |
-0,2 |
-0,3 |
Khu vực cận Sahara |
5,0 |
4,4 |
5,1 |
-0,1 |
0,0 |
Cộng hòa Nam Phi |
1,5 |
2,0 |
2,1 |
0,0 |
0,0 |
Nigeria |
6,3 |
4,5 |
5,0 |
-0,3 |
0,0 |
Các nước thu nhập thấp |
6,0 |
5,1 |
6,2 |
-0,4 |
0,2 |
Nguồn: IMF, tháng 7/2015
(1): Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan, Việt Nam;
(2): Kể cả Pakistan và Afganistan.
Theo kết quả điều tra của IMF, kinh tế toàn cầu năm 2015 dự kiến tăng 3,3%, giảm 0,2% so với dự báo đưa ra cách đây 3 tháng do hoạt động kinh tế yếu ớt trong quí I, nhất là tại Bắc Mỹ. Sau đó, sẽ lấy lại đà tăng trưởng và đạt 3,8% trong năm 2016.
Báo cáo lưu ý, kinh tế quí I/2015 tại Bắc Mỹ giảm mạnh đã ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2015, nhưng dường như chỉ gây tác động ngắn hạn. Tại Mỹ, các động lực cơ bản về tiêu dùng và đầu tư (bao gồm tăng trưởng thu nhập, diễn biến trên thị trường lao động, tình hình tài chính thuận lợi, giá năng lượng thấp, thị trường nhà ở cải thiện) không bị tác động của những yếu tố tiêu cực này.
Tại khu vực euro, kinh tế tiếp tục phục hồi vững chắc, cả về nhu cầu trong nước và lạm phát. Báo cáo cập nhật đã nâng dự báo GDP tại nhiều nước thành viên như Tây Ban Nha, Italia, riêng tình hình kinh tế tại Hy Lạp khó khăn hơn so với kỳ vọng.
Tại Nhật Bản, kinh tế quí I/2015 tăng cao hơn kỳ vọng, chủ yếu là nhờ tích lũy hàng hóa. Tuy nhiên, kinh tế năm 2015 được dự báo chỉ tăng khiêm tốn do những yếu tố hỗ trợ thu nhập và tiêu dùng giảm nhẹ.
Tại các nước đang phát triển và mới nổi, GDP năm 2015 chỉ tăng 4,2%, sau khi tăng 4,6% vào năm 2014. GDP tăng chậm được giải thích là do giá cả hàng hóa giảm thấp và tình hình tài chính quốc tế khó khăn hơn, nhất là tại Mỹ Latinh và các nước xuất khẩu dầu. Những yếu tố khác bao gồm nỗ lực tái cân bằng kinh tế tại Trung Quốc, hạn chế về cơ cấu và khó khăn kinh tế tại Cộng đồng các Quốc gia độc lập và một số nước Trung Đông, Bắc Phi. Năm 2016, GDP tại các nước đang phát triển và mới nổi được kỳ vọng tăng trở lại lên mức 4,7%, chủ yếu là nhờ tình hình kinh tế cải thiện tại nhiều nước, bao gồm CHLB Nga và một số nước Trung Đông, Bắc Phi.
Về tổng thể, những thay đổi mạnh về giá cả tài sản và bất ổn gia tăng trên thị trường tài chính vẫn là những rủi ro lớn, bao gồm những rủi ro liên quan đến xu thế đào thoát dòng vốn tại các nước mới nổi. Hơn nữa, USD tăng giá cũng tác động tiêu cực đến bảng cân đối tài sản của những nước vay nhiều USD, nhất là tại một số thị trường mới nổi. Những rủi ro khác bao gồm, tăng trưởng thấp trong giai đoạn trung hạn, thị trường lao động cải thiện chậm chạp và hậu quả khủng hoảng tại các nước phát triển, kinh tế Trung Quốc giảm tốc nhanh hơn kỳ vọng, căng thẳng địa chính trị gia tăng tại Ukraina, Trung Đông và một số nước Bắc Phi.
Trong bối cảnh đó, IMF nhấn mạnh, chính sách kinh tế cần ưu tiên thúc đẩy sản lượng thực tế và tiềm năng trên cơ sở kết hợp các biện pháp hỗ trợ nhu cầu với cải cách cơ cấu.
Tại nhiều nước phát triển, cần tiếp tục áp dụng chính sách tiền tệ nới lỏng để khuyến khích các hoạt động kinh tế và thúc đẩy lạm phát theo mục tiêu đề ra. Một số nước cần tăng đầu tư phát triển hạ tầng cơ sở và thực hiện cải cách cơ cấu như cải thiện thị trường lao động và thị trường sản phẩm để khắc phục hậu quả khủng hoảng và thúc đẩy sản lượng tiềm năng.
Đối với các nước đang phát triển và mới nổi, chính sách tài khóa có thể là công cụ hỗ trợ nhu cầu và thúc đẩy tăng trưởng trong dài hạn thông qua cải cách thuế và cắt giảm chi tiêu, tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
HTT - Nguồn: IMF