NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM Số: 49 /BC-NHNN |
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Hà Nội, ngày 14 tháng 5 năm 2015 |
BÁO CÁO
TÌNH HÌNH CHO VAY HỖ TRỢ NGƯ DÂN ĐÓNG TÀU ĐÁNH BẮT XA BỜ
THEO NGHỊ ĐỊNH SỐ 67/2014/NĐ-CP CỦA CHÍNH PHỦ
Thực hiện yêu cầu của Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội tại văn bản số 2669/UBTCNS13 ngày 21/4/2015 về việc chuẩn bị báo cáo về tình hình thực hiện Nghị quyết của Quốc hội, căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) xin báo cáo kết quả hỗ trợ ngư dân đóng tàu đánh bắt xa bờ như sau:
I. Hướng dẫn, tổ chức triển khai Nghị định 67/2014/NĐ-CP:
Thực hiện Nghị định 67/2014/NĐ-CP ngày 07/7/2014 về một số chính sách phát triển thủy sản, NHNN đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn và chỉ đạo, triển khai chính sách tín dụng theo quy định tại điều 4, Nghị định 67/2014/NĐ-CP. Cụ thể: (1) Ban hành Thông tư 22/2014/TT-NHNN hướng dẫn các ngân hàng thương mại triển khai cho vay; (2) Tổ chức các hội nghị của Ngành tại các địa phương để hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến thực hiện chính sách; (3) Ban hành văn bản đôn đốc 28 NHNN chi nhánh tỉnh, thành phố, Ngân hàng thương mại (NHTM) triển khai Nghị định 67; (4) Phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương có liên quan tổ chức các đoàn công tác đi địa phương để nắm bắt và kịp thời đề xuất, xử lý các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện; (5) Đăng tải trên trang thông tin điện tử của NHNN tình hình triển khai chương trình.
Thực hiện chỉ đạo của NHNN, các NHTM đã tích cực triển khai thực hiện, cụ thể: (i) Ban hành các văn bản hướng dẫn triển khai thống nhất trong toàn hệ thống từ Hội sở đến các phòng giao dịch theo hướng chủ động tiếp cận các chủ tàu trong danh sách được UBND tỉnh/thành phố phê duyệt, hồ sơ thủ tục vay vốn đơn giản, nhanh gọn; (ii) Bố trí đủ nguồn vốn thực hiện chính sách cho vay, trong đó 5 NHTM Nhà nước đã dành 14.000 tỷ đồng để cho vay chương trình; (iii) Tổ chức hội nghị, tập huấn, đối thoại trực tiếp với ngư dân để phổ biến chính sách của Chính phủ, khảo sát nhu cầu vay vốn của ngư dân, tìm hiểu và giải đáp những khó khăn, vướng mắc của ngư dân trong quá trình vay vốn đóng mới, nâng cấp tàu; (iv) Tham gia vào Tổ giúp việc của Ban chỉ đạo tỉnh, thành phố về triển khai Nghị định số 67 tại địa phương nhằm tiếp cận ngay từ đầu các hồ sơ được phê duyệt, rút ngắn thời gian thẩm định, ký kết hợp đồng tín dụng với ngư dân.
II. Kết quả triển khai thực hiện Nghị định 67 của ngành Ngân hàng:
1. Về kết quả phê duyệt danh sách chủ tàu đủ điều kiện vay vốn đóng mới, nâng cấp tàu của các địa phương: Đến nay có 23/28 tỉnh, thành phố phê duyệt được danh sách các chủ tàu đủ điều kiện vay vốn để đóng mới, nâng cấp 779 tàu (trong đó: đóng mới 691 tàu, nâng cấp: 88 tàu).
2. Kết quả cho vay đóng mới, nâng cấp tàu:
a. Kết quả tiếp cận các chủ tàu: Đến hết ngày 08/5/2015, các NHTM đã tiếp cận 709/779 chủ tàu trong danh sách các địa phương phê duyệt để hướng dẫn hồ sơ, thủ tục vay vốn; 70 chủ tàu còn lại chưa tiếp cận được do các ngư dân đang đi biển dài ngày.
Đối với 5 tỉnh1 chưa có quyết định phê duyệt danh sách chủ tàu đủ điều kiện vay vốn, các ngân hàng cũng đang chủ động tiếp cận trước những khách hàng có nhu cầu đóng mới tàu để giảm bớt thời gian thẩm định cho vay sau khi được UBND tỉnh, thành phố phê duyệt.
b. Kết quả cho vay:
Các NHTM đã nhận được 159 bộ hồ sơ vay vốn của chủ tàu và đã ký hợp đồng tín dụng để đóng mới, nâng cấp 35 tàu (đóng mới 28 tàu, nâng cấp 3 tàu) với tổng số tiền là 306 tỷ đồng; Dư nợ đến thời điểm báo cáo đạt gần 73 tỷ đồng.
550/709 tàu còn lại chưa gửi hồ sơ vay vốn đến các NHTM do nhiều nguyên nhân như: khách hàng đang lựa chọn mẫu tàu, chờ phê duyệt hồ sơ thiết kế tàu; chưa lựa chọn, thống nhất được cơ sở đóng tàu, giá thành con tàu; chưa ký được hợp đồng đóng tàu với cơ sở đóng tàu,...
3. Kết quả cho vay vốn lưu động: Đến nay, đã có 68 khách hàng tại 4 tỉnh Quảng Ngãi, Bình Định, Tiền Giang, Phú Yên được các NHTM cho vay vốn lưu động đạt gần 22 tỷ đồng. Dư nợ đạt 18,2 tỷ đồng.
III. Những khó khăn, vướng mắc trong triển khai thực hiện chính sách tín dụng theo Nghị định số 67
Hiện nay, các chính sách tín dụng nhằm hỗ trợ giải quyết khó khăn cho ngư dân đang được ngành ngân hàng triển khai tích cực có hiệu quả và nhận được sự đồng tình của nhân dân. Tuy nhiên, việc triển khai cho vay đóng mới nâng cấp tàu theo Nghị định 67 còn gặp một số khó khăn, vướng mắc, cụ thể:
- Chủ tàu nằm trong danh sách do UBND tỉnh, thành phố phê duyệt nhưng vẫn gặp khó khăn về vốn đối ứng khi vay vốn ngân hàng (Theo Nghị định 67, để được UBND tỉnh, thành phố phê duyệt chủ tàu phải đáp ứng 3 điều kiện: đang hoạt động nghề cá có hiệu quả, có khả năng tài chính và có phương án sản xuất cụ thể).
- Chủ tàu đã được địa phương phê duyệt danh sách gặp khó khăn trong việc lựa chọn cơ sở đóng tàu, xác định giá thành đóng tàu hoặc chưa thể ký kết hợp đồng đóng tàu với cơ sở đóng tàu làm cơ sở xây dựng phương án vay vốn tại ngân hàng, cụ thể: (i) Thiết kế mẫu tàu vỏ thép Bộ NN&PTNT đã công bố chưa phù hợp với tập quán và ngư trường đánh bắt của từng địa phương; (ii) Bộ NN&PTNT chưa có thiết kế tàu vỏ gỗ, vỏ vật liệu mới để ngư dân tham khảo; (iii) Ngư dân gặp khó khăn trong việc tính giá thành đóng tàu làm cơ sở xây dựng phương án vay vốn ngân hàng; (iv) Thiếu các cơ sở đóng tàu vỏ thép, tàu vỏ vật liệu mới: Trong 28 tỉnh, thành phố ven biển hiện có rất ít tỉnh, thành phố có cơ sở đóng tàu vỏ thép (Hải Phòng, Khánh Hòa, Quảng Ninh).
- Nhiều ngư dân cân nhắc về quyết định đóng mới tàu vì vốn quá lớn trong khi khả năng quản lý, hiệu quả và khả năng trả nợ vay chưa thật rõ ràng.
- Một số khó khăn khác như: (i) Ngư dân có nhu cầu sử dụng máy cũ khi đóng mới, nâng cấp tàu để tiết kiệm chi phí, trong khi Nghị định 67 chỉ quy định phải sử dụng máy mới 100%; (ii) Ngư dân vẫn có tâm lý muốn đóng tàu vỏ gỗ và chưa có kinh nghiệm trong việc sử dụng tàu vỏ sắt, vỏ vật liệu mới nên vẫn còn do dự; (iii) Cơ sở duy tu, bảo dưỡng tàu còn ít; (iv) Thời hạn cho vay hỗ trợ 11 năm là khá ngắn so với hiệu quả đánh bắt mà ngư dân ước tính; (v) Quy định về thuế giá trị giá tăng đối với cơ sở đóng tàu, ngư dân chưa rõ ràng; (vi) Cơ sở hạ tầng thiết yếu về cảng, luồng lạch chưa đảm bảo; (vii) Sự ổn định của thị trường tiêu thụ khi sản phẩm được khai thác với số lượng lớn...
IV. Kiến nghị, giải pháp đẩy mạnh triển khai thực hiện Nghị định 67
Để chính sách phát triển thủy sản của Chính phủ được triển khai đồng bộ, có hiệu quả, các bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương tập trung tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện Nghị định của Chính phủ, cụ thể là:
- Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương triển khai thực hiện các nhiệm vụ được giao theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh2; chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện, báo cáo Thủ tướng Chính phủ và đề xuất giải pháp đối với các vấn đề vượt thẩm quyền.
- Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn nghiên cứu để đưa ra mẫu thiết kế tàu vỏ gỗ, vật liệu mới phù hợp với đặc thù khai thác từng vùng biển nước ta; lựa chọn và công bố các doanh nghiệp có uy tín và có chuyên môn trong công tác thẩm định giá thành con tàu, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giám sát chất lượng đóng tàu để giúp ngư dân yên tâm hơn; là đầu mối phối hợp các bộ, ngành trình Chính phủ bổ sung, sửa đổi một số điều thuộc Nghị định 67 để đưa Nghị định đến ngư dân, ngành thủy sản nhanh chóng hơn.
- Bộ Tài chính nghiên cứu điều chỉnh Thông tư hướng dẫn số 26/2015/TT-BTC ngày 27/2/2015 hướng dẫn thực hiện về thuế giá trị gia tăng, quản lý thuế và hóa đơn bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ;
- Các địa phương đẩy nhanh tiến độ phê duyệt danh sách chủ tàu đủ điều kiện được hưởng chính sách theo Nghị định 67; khẩn trương đầu tư các cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ cho hoạt động đánh bắt, giao thông đường thủy; triển khai các mô hình liên kết trong hoạt động khai thác, chế biến, tiêu thụ thủy sản; triển khai chính sách đào tạo nghề, bảo hiểm, tổ chức thị trường, truyền thông để ngư dân yên tâm bỏ vốn đầu tư đổi mới và thay đổi thói quen sản xuất.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin gửi Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội để tổng hợp./.
| Nơi nhận: - Ủy ban TC-NS QH (Vụ TC-NS); - Ban Lãnh đạo NHNN; - Lưu VP, VP1 (3 bản). |
KT.THỐNG ĐỐC PHÓ THỐNG ĐỐC (đã ký) Nguyễn Đồng Tiến |