Tổng hợp trả lời kiến nghị cử tri vấn đề tín dụng chính sách

TỔNG HỢP KIẾN NGHỊ CỬ TRI KỲ HỌP THỨ 9, QUỐC HỘI KHÓA XIII

VẤN ĐỀ TÍN DỤNG CHÍNH SÁCH

 

I- Vấn đề giảm lãi suất

      1. Giảm lãi suất cho vay đối với hộ nghèo (Cử tri tỉnh Bình Định, Bình Phước, Hải Phòng, Ninh Thuận, Vĩnh Long).

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 18, Nghị định 78/2002/NĐ-CP ngày 04/10/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, lãi suất cho vay ưu đãi do Thủ tướng Chính phủ quyết định cho từng thời kỳ theo đề nghị của Hội đồng quản trị Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH).

Trên cơ sở khả năng cấp bù của ngân sách Nhà nước và căn cứ diễn biến lãi suất cho vay trên thị trường, NHCSXH đã trình và được Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 750/QĐ-TTg ngày 01/6/2015 về điều chỉnh giảm lãi suất cho vay đối với một số chương trình tín dụng chính sách tại NHCSXH. Cụ thể:

+ Lãi suất cho vay hộ nghèo, cho vay học sinh, sinh viên, cho vay đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài, cho vay vốn quỹ Quốc gia về việc làm giảm từ 7,2%/năm (0,6%/tháng) xuống 6,6%/năm (0,55% tháng).

+ Lãi suất Chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn, cho vay hộ gia đình sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn từ 9,6%/năm (0,8%/tháng) xuống 9,0%/năm (0,75%/tháng).

Trong điều kiện Ngân sách Nhà nước còn gặp khó khăn, việc điều chỉnh giảm các mức lãi suất như đã nêu trên là nỗ lực lớn của Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện công cuộc xóa đói, giảm nghèo, ổn định xã hội. Rất mong cử tri chia sẻ khó khăn chung của đất nước và giúp Nhà nước, NHCSXH hội giải thích, tuyên truyền để việc thực hiện chương trình cho vay các đối tượng chính sách ngày càng tốt hơn.

2. Về giảm lãi suất cho vay đối với hộ gia đình sản xuất, kinh doanh ở vùng khó khăn (Cử tri tỉnh Sơn La).

Để tiếp tục thực hiện cơ chế ưu đãi về lãi suất đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách, trên cơ sở khả năng cấp bù của Ngân sách Nhà nước và căn cứ diễn biến lãi suất cho vay trên thị trường, NHCSXH đã trình và được Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 750/QĐ-TTg ngày 01/6/2015 về điều chỉnh giảm lãi suất cho vay đối với một số chương trình tín dụng chính sách tại NHCSXH. Theo đó, lãi suất cho vay hộ gia đình sản xuất, kinh doanh tại vùng khó khăn giảm từ 9,6%/năm (0,8%/tháng) xuống 9,0%/năm (0,75%/tháng).

Trong điều kiện ngân sách Nhà nước còn gặp khó khăn, đây là mức lãi suất hợp lý vì các chương trình cho vay tại NHCSXH chủ yếu là cho vay dài hạn (chiếm tỷ trọng trên 98% tổng dư nợ).

3. Về giảm lãi suất cho vay hộ cận nghèo từ 120% xuống 110% lãi suất cho vay đối với hộ nghèo quy định trong từng thời kỳ (Cử tri tỉnh Sơn La).

Lãi suất cho vay đối với hộ cận nghèo quy định tại Quyết định 15/2013/QĐ-TTg ngày 23/2/2013 của Thủ tướng Chính phủ đã được các Bộ, Ngành tính toán, cân nhắc dựa trên mức chênh lệch 130% giữa thu nhập bình quân cao nhất của hộ cận nghèo (520.000 đồng/tháng) so với hộ nghèo (400.000 đồng/tháng) theo quy định về chuẩn nghèo tại Quyết định 09/2011/QĐ-TTg ngày 30/1/2011 của Thủ tướng Chính phủ và đảm bảo phù hợp với nguyên tắc xây dựng chương trình tín dụng ưu đãi cho các đối tượng chính sách1.

Nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện cho hộ cận nghèo cải thiện cuộc sống, vươn lên thoát nghèo bền vững, ngày 09/10/2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 1826/QĐ-TTg, trong đó giảm lãi suất cho vay hộ cận nghèo từ mức bằng 130% lãi suất cho vay hộ nghèo xuống mức bằng 120% lãi suất cho vay hộ nghèo. Đây là nỗ lực lớn của Đảng, Nhà nước trong khi đất nước còn nhiều khó khăn.

II- Vấn đề nâng mức cho vay

1. Đề nghị nâng mức cho vay đối với các hộ nghèo (Cử tri tỉnh Lào Cai).

      Xóa đói giảm nghèo là một chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta nhằm thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa thành thị và nông thôn, giữa các vùng miền, các dân tộc và các nhóm dân cư, góp phần phát triển đất nước bền vững và thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Thực hiện chủ trương trên, ngành Ngân hàng, trong đó nòng cốt là NHCSXH, đã và đang thực hiện cho vay 15 chương trình tín dụng chính sách theo chỉ định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nhiều chương trình khác từ nguồn vốn ủy thác của địa phương, cá nhân và các tổ chức nước ngoài. Các chương trình này đã tạo điều kiện để các hộ nghèo tiếp cận tốt hơn các dịch vụ xã hội cơ bản; cơ sở hạ tầng của các huyện, xã nghèo được tăng cường, đời sống người nghèo được cải thiện, nhất là ở khu vực miền núi, vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo báo cáo của NHCSXH, tính đến 30/4/2015, dư nợ chương trình cho vay hộ nghèo đạt 38.513 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng cao nhất (29,2%) trong tổng dư nợ các chương trình cho vay tại NHCSXH.

Theo quy định tại Điều 16, Nghị định 78/2002/NĐ-CP ngày 04/12/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, mức cho vay đối với một lần vay phù hợp với từng loại đối tượng được vay vốn tín dụng ưu đãi do Hội đồng quản trị NHCSXH quyết định và công bố trên cơ sở nhu cầu vay vốn và khả năng nguồn vốn có thể huy động được trong từng thời kỳ.

Nhằm tạo điều kiện hỗ trợ hộ nghèo sản xuất kinh doanh góp phần xóa đói, giảm nghèo, năm 2014, Thống đốc NHNN kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị NHCSXH ban hành Quyết định số 34/QĐ-HĐQT về nâng mức cho vay tối đa đối với hộ nghèo. Theo đó, kể từ ngày 01/5/2014, mức cho vay tối đa đối với hộ nghèo tăng từ 30 triệu đồng/hộ lên 50 triệu đồng/hộ.

2. Tăng mức cho vay tín chấp đối với đồng bào dân tộc thiểu số và hộ nghèo, cận nghèo tại NHCSXH. (Cử tri tỉnh Gia Lai)

- Chính sách tín dụng đối với hộ nghèo và cận nghèo: Hiện nay, ngành Ngân hàng, trong đó nòng cốt là NHCSXH, đã và đang thực hiện cho vay 15 chương trình tín dụng chính sách theo chỉ định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và nhiều chương trình khác từ nguồn vốn ủy thác của địa phương, cá nhân và các tổ chức nước ngoài. Các chương trình này đã tạo điều kiện cho các hộ nghèo tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đầu tư sản suất; cơ sở hạ tầng của các huyện, xã nghèo được tăng cường, đời sống người nghèo được cải thiện, nhất là ở khu vực miền núi, vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo báo cáo của NHCSXH, tính đến 30/6/2015, dư nợ chương trình cho vay hộ nghèo và cận nghèo đạt 61.687 tỷ đồng2, chiếm 45,46% trong tổng dư nợ các chương trình cho vay tại NHCSXH.

Theo quy định tại Điều 16, Nghị định 78/2002/NĐ-CP ngày 04/12/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác, mức cho vay đối với một lần vay của từng loại đối tượng được vay vốn tín dụng ưu đãi do Hội đồng quản trị NHCSXH quyết định và công bố trên cơ sở nhu cầu vay vốn và khả năng nguồn vốn có thể huy động được trong từng thời kỳ.

Nhằm tạo điều kiện hỗ trợ hộ nghèo sản xuất kinh doanh góp phần xóa đói, giảm nghèo, năm 2014, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam kiêm Chủ tịch Hội đồng quản trị NHCSXH ban hành Quyết định số 34/QĐ-HĐQT về nâng mức cho vay tối đa đối với hộ nghèo. Theo đó, kể từ ngày 01/5/2014, mức cho vay tối đa đối với hộ nghèo tăng từ 30 triệu đồng/hộ lên 50 triệu đồng/hộ.

      Ngoài ra, để tiếp tục thực hiện cơ chế ưu đãi về lãi suất đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số và các đối tượng chính sách khác, ngày 01/6/2015, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 750/QĐ-TTg về việc điều chỉnh giảm lãi suất cho vay đối với một số chương trình tín dụng chính sách tại NHCSXH, theo đó, lãi suất cho vay hộ nghèo, cho vay học sinh sinh viên, cho vay đối tượng chính sách đi lao động có thời hạn ở nước ngoài, cho vay vốn quỹ Quốc gia về việc làm giảm xuống giảm từ 7,2%/năm xuống 6,6%/năm; lãi suất cho vay hộ cận nghèo giảm từ 8,64%/năm xuống 7,92%/năm.

   - Chính sách tín dụng đối với các đồng bào dân tộc thiểu số: Hiện nay, NHCSXH đang triển khai theo quy định tại Quyết định 54/2012/QĐ-TTg ngày 04/12/2012 về chính sách cho vay vốn phát triển sản xuất đối với hộ dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn giai đoạn 2012 -2015. Theo đó, các hộ đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn được vay tối đa là 8 triệu đồng/hộ và không phải dùng tài sản để bảo đảm tiền vay và được miễn lệ phí làm thủ tục hành chính trong việc vay vốn và lãi suất cho vay bằng 0,1%/tháng tương ứng với 1,2%/năm. Tuy nhiên, các chương trình tín dụng chính sách đối với đồng bào dân tộc thiểu số do Ủy ban Dân tộc chủ trì, quản lý. Vì vậy, việc nâng mức vay tín chấp đối với đồng bào dân tộc thiểu số do Ủy ban Dân tộc là đơn vị đầu mối trình Chính phủ quyết định. Do đó, với tư cách là cơ quan thực hiện cho vay, NHCSXH xin ghi nhận ý kiến của cử tri và sẽ đề xuất với Ủy ban dân tộc nghiên cứu, trình Chính phủ xem xét, quyết định.

3. Tăng mức cho vay tín chấp đối với đồng bào dân tộc thiểu số và hộ nghèo, cận nghèo tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Cử tri tỉnh Gia Lai).

Hiện nay, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thực hiện triển khai chương trình tín dụng chính sách đối với các hộ dân trên địa bàn 62 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ và Thông tư 06/2009/TT-NHNN ngày 09/4/2009 về việc quy định chi tiết về chính sách cho vay ưu đãi lãi suất theo chương trình hỗ trợ các huyện nghèo theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP. Theo đó, khách hàng thuộc 62 huyện nghèo vay vốn tại các tổ chức tín dụng không bị giới hạn mức cho vay (số tiền cho vay) nếu họ đáp ứng đủ điều kiện vay vốn theo quy định của Chính phủ, NHNN và Luật các tổ chức tín dụng. Đến ngày 31/5/2015 tại Agribank còn 53.454 khách hàng vay vốn (trên địa bàn 62 huyện nghèo) với dư nợ 2.125 tỷ đồng.

      Ngoài ra, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cũng triển khai cho vay đối với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu vay vốn phục vụ phát triển sản xuất nông nghiệp, nông thôn theo Nghị định số 55/2015/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban ngày ngày 09/6/2015 (có hiệu lực từ 25/7/2015) thay thế cho Nghị định 41/2010/NĐ-CP. Theo đó, mức cho vay không có tài sản bảo đảm đã được nâng lên gấp 1,5 – 2 lần so với mức cho vay cũ tại Nghị định 41 (tối đa 100 triệu đồng đối với cá nhân, hộ gia đình; 300 triệu đồng đối với hộ kinh doanh, tổ hợp tác; 01 tỷ đồng đối với chủ trang trại, hợp tác xã). Do đó, các đối tượng là đồng bào dân tộc thiểu số và hộ nghèo, cận nghèo vừa được hưởng các chương trình tín dụng chính sách đặc thù theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP vừa có thể tiếp cận chính sách tín dụng theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP.

Trong điều kiện Ngân sách Nhà nước còn khó khăn và nguồn vốn cho vay các chương trình trên chủ yếu từ Ngân sách Nhà nước thì mức vay đang áp dụng hiện nay là nỗ lực rất lớn của Đảng và Nhà nước để hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào các dân tộc thiểu số được vay vốn tín dụng ưu đãi phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống. Rất mong cử tri tiếp tục chia sẻ với những khó khăn chung của đất nước.

III- Vấn đề chính sách hỗ trợ

1. Ban hành chính sách hỗ trợ đối với các đối tượng mới thoát nghèo theo hướng tiếp tục cho vay vốn sản xuất với thời hạn từ 3 đến 5 năm. (Cử tri tỉnh Sơn La)

   Nhằm hỗ trợ các hộ mới thoát nghèo tiếp tục hưởng chính sách tín dụng ưu đãi phát triển sản xuất, kinh doanh, từng bước ổn định cuộc sống và thoát nghèo bền vững, NHNN đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 28/QĐ-TTg ngày 21/7/2015 quy định về tín dụng đối với hộ mới thoát nghèo tại NHCSXH (Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 05/9/2015). Trong đó quy định cụ thể:

- Đối tượng được vay vốn là hộ gia đình đã từng là hộ nghèo, hộ cận nghèo, có thu nhập bình quân đầu người cao hơn chuẩn cận nghèo theo quy định của pháp luật hiện hành, được UBND cấp xã xác nhận và thời gian kể từ khi ra khỏi danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo tối đa là 3 năm.

- Mức cho vay do NHCSXH và hộ mới thoát nghèo thỏa thuận, nhưng không vượt quá mức cho vay cùng loại phục vụ sản xuất, kinh doanh đối với hộ nghèo được quy định trong từng thời kỳ.

- Lãi suất cho vay áp dụng đối với hộ mới thoát nghèo bằng 125% lãi suất cho vay đối với hộ nghèo quy định trong từng thời kỳ, lãi suất nợ quá hạn bằng 130% lãi suất cho vay.

- Thời hạn cho vay do NHCSXH và hộ mới thoát nghèo thỏa thuận trên cơ sở chu kỳ sản xuất, kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng nhưng không quá 5 năm.

Quyết định số 28/QĐ-TTg thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với các đối tượng chính sách và toàn dân nói chung, nhằm thực hiện mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia không còn nghèo đói vào năm 2025.

2. Theo Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg ngày 12/12/2008 về chính sách hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở thì hộ nghèo được vay NHCSXH tối đa là 8 triệu đồng/căn để thực hiện việc xây dựng nhà ở. Hiện nay, do hộ nghèo còn rất khó khăn trong cuộc sống, không thể trả nợ vay của Ngân hàng chính sách được. Đề nghị Chính phủ có giải pháp để giúp các hộ nghèo có điều kiện thuận lợi để trả các khoản vay. (Cử tri tỉnh Tiền Giang)

Ngày 12/12/2008, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ hộ nghèo có nhà ở ổn định, an toàn, từng bước nâng cao mức sống. Ngày 19/5/2009, liên Bộ Xây dựng – Tài chính – Kế hoạch và Đầu tư – Nông nghiệp và Phát triển nông thôn – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành Thông tư số 08/2009/TTLT-BXD-BTC-BKHĐT-BNNPTNT-NHNN hướng dẫn thực hiện Quyết định 167. Theo đó, các hộ nghèo thuộc đối tượng thụ hưởng khi xây dựng nhà ở sẽ được ngân sách Nhà nước hỗ trợ tối thiểu 7,2 triệu đồng/hộ, đối với các hộ dân cư trú tại các đơn vị hành chính thuộc vùng khó khăn được hỗ trợ tối thiểu 8,4 triệu đồng/hộ. Đối với các hộ dân có nhu cầu vay vốn, sẽ được vay vốn tại NHCSXH tối đa là 08 triệu đồng/hộ, với lãi suất cho vay là 3%/năm, thời hạn cho vay là 10 năm trong đó có 5 năm ân hạn.

Tính đến cuối tháng 6/2015, tổng dư nợ cho vay hộ nghèo về nhà ở tại NHCSXH là hơn 3.722 tỷ đồng với 468.508 khách hàng còn dư nợ, trong đó dư nợ tín dụng tại Tiền Giang là hơn 89,12 tỷ đồng với 11.190 khách hàng còn dư nợ.

Có thể nói, trong điều kiện có rất nhiều chương trình với các đối tượng chính sách khác nhau cần được hỗ trợ, Chính phủ cũng như các Bộ, ngành đã quan tâm và dành một lượng vốn lớn để hỗ trợ các hộ nghèo xây dựng nhà ở thông qua hình thức vừa hỗ trợ trực tiếp bằng tiền, vừa cho vay vốn tín dụng chính sách với lãi suất thấp và thời gian dài nhằm tạo điều kiện và động lực cho hộ nghèo ổn định cuộc sống, tự vươn lên thoát nghèo và trả nợ ngân hàng, cũng như tạo cơ chế chia sẻ khó khăn, rủi ro giữa Nhà nước và nhân dân.

Tuy nhiên, trong thực tế triển khai chính sách, nhiều hộ nghèo gặp khó khăn trong cuộc sống nên chưa có điều kiện để trả nợ NHCSXH. Vì vậy, trong quy chế cho vay của NHCSXH đã quy định đến thời hạn trả nợ cuối cùng nếu người vay có khó khăn khách quan chưa trả được nợ thì xem xét cho gia hạn nợ. Tùy từng trường hợp cụ thể, NHCSXH có thể gia hạn nợ một hoặc nhiều lần cho một khoản vay, nhưng thời gian gia hạn nợ tối đa bằng 1/2 thời hạn đã cho vay.

Ngoài ra, trong trường hợp hộ nghèo gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan theo quy định tại Quyết định 50/2010/QĐ-TTg ngày 28/7/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành cơ chế xử lý nợ bị rủi ro tại NHCSXH, có thể được xem xét gia hạn nợ, khoanh nợ, xóa nợ tại NHCSXH.

Trong thời gian qua, để đảm bảo tiếp tục hỗ trợ hộ nghèo có chỗ ở an toàn, ổn định và nâng cao cuộc sống, được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã tích cực phối hợp với Bộ Xây dựng, cơ quan được giao chủ trì nghiên cứu, xây dựng chính sách hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo theo chuẩn nghèo mới giai đoạn 2011 – 2015 (Chương trình hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định 167/2008/QĐ-TTg giai đoạn 2 (2015-2020), để hoàn thiện chính sách với các ưu đãi được điều chỉnh theo điều kiện, chi phí cuộc sống thực tế (như cho vay ưu đãi với số tiền vay vốn cao hơn, lãi suất thấp hơn và thời gian vay vốn dài hơn). Nguyên tắc thực hiện là nhà nước hỗ trợ, cộng đồng giúp đỡ, hộ gia đình tham gia đóng góp và tự tổ chức xây dựng nhà ở. Đối với việc vay vốn, NHCSXH thực hiện phương thức ủy thác cho vay từng phần qua các tổ chức chính trị-xã hội hoặc trực tiếp cho vay. Hiện, dự thảo chính sách đã được Bộ Xây dựng trình lên Thủ tướng Chính phủ và sẽ sớm được ban hành trong thời gian tới.

3. Tại khoản 6, Chương II Thông tư liên tịch số 08/2009/TTLT-BXD-BTC-BKHĐT-BNNPTNT-NHNN ngày 19/5/2009 quy định: Hộ dân thuộc đối tượng thụ hưởng được nhận nguồn vốn hỗ trợ từ Nhà nước, cộng đồng, nếu có nhu cầu, được vay vốn từ Ngân hàng Chính sách Xã hội để làm nhà ở. Mức cho vay theo đề nghị của người vay, nhưng tối đa không vượt quá 08 triệu đồng/hộ, với lãi suất cho vay là 3%/năm. Thời hạn cho vay là 10 năm, trong đó thời gian ân hạn là 5 năm. Thời gian trả nợ là 5 năm, mức trả nợ mỗi năm tối thiểu là 20% tổng số vốn đã vay (mức trả ít nhất là 2.080.000/năm; trong đó 1.600.000 đồng tiền gốc và 480.000 tiền lãi).

Tuy nhiên, các đối tượng được hưởng chính sách này là hộ nghèo có hoàn cảnh kinh tế rất khó khăn (nhất là các hộ đồng bào dân tộc thiểu số), không có khả năng trả nợ (gốc và lãi) trong khoảng thời gian quy định trên. Vì vậy, để tạo thêm điều kiện cho các hộ gia đình hoàn thành nghĩa vụ trả nợ cho Ngân hàng, đề nghị Chính phủ, các bộ ngành liên quan xem xét tăng thời gian trả nợ từ mức 5 năm như hiện nay lên mức 7-10 năm và miễn lãi suất cho vay. (Cử tri tỉnh Kon Tum)

Thông tư số 08/2009/TTLT-BXD-BTC-BKHĐT-BNNPTNT-NHNN ngày 19/5/2009 được liên Bộ Xây dựng – Tài chính – Kế hoạch và Đầu tư – Nông nghiệp và Phát triển nông thôn – Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành nhằm hướng dẫn thực hiện Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg ngày 12/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ hộ nghèo có nhà ở ổn định, an toàn, từng bước nâng cao mức sống.

Có thể nói, trong điều kiện có rất nhiều chương trình với các đối tượng chính sách khác nhau cần được hỗ trợ, Chính phủ cũng như các Bộ, ngành đã quan tâm và dành một lượng vốn lớn để hỗ trợ các hộ nghèo xây dựng nhà ở thông qua hình thức vừa hỗ trợ trực tiếp bằng tiền, vừa cho vay vốn tín dụng chính sách với lãi suất thấp và thời gian dài nhằm tạo điều kiện và động lực cho hộ nghèo ổn định cuộc sống, tự vươn lên thoát nghèo và trả nợ ngân hàng, cũng như tạo cơ chế chia sẻ khó khăn, rủi ro giữa Nhà nước và nhân dân.

Tính đến cuối tháng 5/2015, tổng dư nợ cho vay hộ nghèo về nhà ở tại NHCSXH là hơn 3.722 tỷ đồng với 468.508 khách hàng còn dư nợ, trong đó dư nợ tín dụng tại Kon Tum là hơn 55,98 tỷ đồng với 7.040 khách hàng còn dư nợ.

Tuy nhiên, trong thực tế triển khai chính sách, nhiều hộ nghèo gặp khó khăn trong cuộc sống nên chưa có điều kiện để trả nợ NHCSXH. Vì vậy, trong quy chế cho vay của NHCSXH đã quy định đến thời hạn trả nợ cuối cùng nếu người vay có khó khăn khách quan chưa trả được nợ thì xem xét cho gia hạn nợ. Tùy từng trường hợp cụ thể, NHCSXH có thể gia hạn nợ một hoặc nhiều lần cho một khoản vay, nhưng thời gian gia hạn nợ tối đa bằng 1/2 thời hạn đã cho vay.

Ngoài ra, trong trường hợp hộ nghèo gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan theo quy định tại Quyết định 50/2010/QĐ-TTg ngày 28/7/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành cơ chế xử lý nợ bị rủi ro tại NHCSXH, có thể được xem xét gia hạn nợ, khoanh nợ, xóa nợ tại NHCSXH.

Trong thời gian qua, để đảm bảo tiếp tục hỗ trợ hộ nghèo có chỗ ở an toàn, ổn định và nâng cao cuộc sống, được sự đồng ý của Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã tích cực phối hợp với Bộ Xây dựng, cơ quan được giao chủ trì nghiên cứu, xây dựng chính sách hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo theo chuẩn nghèo mới giai đoạn 2011 – 2015 (Chương trình hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định 167/2008/QĐ-TTg giai đoạn 2 (2015-2020), để hoàn thiện chính sách với các ưu đãi được điều chỉnh theo điều kiện, chi phí cuộc sống thực tế (như cho vay ưu đãi với số tiền vay vốn cao hơn, lãi suất thấp hơn và thời gian vay vốn dài hơn). Nguyên tắc thực hiện là nhà nước hỗ trợ, cộng đồng giúp đỡ, hộ gia đình tham gia đóng góp và tự tổ chức xây dựng nhà ở. Đối với việc vay vốn, NHCSXH thực hiện phương thức ủy thác cho vay từng phần qua các tổ chức chính trị-xã hội hoặc trực tiếp cho vay. Lãi suất cho vay của chương trình hiện nay rất thấp nhưng là bắt buộc nhằm tránh tình trạng người dân ỷ lại vào hỗ trợ của nhà nước, không có ý chí vươn lên. Hiện, dự thảo chính sách đã được Bộ Xây dựng trình lên Thủ tướng Chính phủ và sẽ sớm được ban hành trong thời gian tới.