Theo kế hoạch, tăng trưởng tín dụng (TTTD) năm nay ở mức 18 - 20%. Ngay từ đầu năm, đã có ý kiến cho rằng đây là mức cao trong bối cảnh lạm phát có nhiều khả năng quay trở lại. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng tín dụng được phân bổ vốn hợp lý cho các ngành ưu tiên; đầu tư trực tiếp cho sản xuất kinh doanh thì không đáng ngại.
Không lo sức ép lên lạm phát
Minh Khuê
Tín dụng có tốc độ tăng trưởng cao
Theo kế hoạch, tăng trưởng tín dụng (TTTD) năm nay ở mức 18 - 20%. Ngay từ đầu năm, đã có ý kiến cho rằng đây là mức cao trong bối cảnh lạm phát có nhiều khả năng quay trở lại. Nhưng cũng có ý kiến cho rằng tín dụng được phân bổ vốn hợp lý cho các ngành ưu tiên; đầu tư trực tiếp cho sản xuất kinh doanh thì không đáng ngại.
Theo số liệu được NHNN công bố, tín dụng 5 tháng đầu năm 2016 tăng 5,48% so với cuối năm ngoái và tăng 17,59% so với cùng kỳ năm 2015. Đây là mức tăng trưởng cao so với cùng kỳ của nhiều năm gần đây. Bên cạnh đó, lãi suất cho vay đã được một số NHTM điều chỉnh giảm cũng là điều kiện thuận lợi để giúp cho tín dụng tăng tốc.
Đặc biệt, những tháng đầu năm dư nợ cho vay tiền đồng tăng 6,75% so với thời điểm đầu năm, trong khi đó tín dụng ngoại tệ lại giảm 5,96% so với cuối 2015. Lãnh đạo một NHTM cho rằng tín dụng ngoại tệ giảm một phần nguyên nhân từ tác động của Thông tư 24/2015/TT-NHNN khi đối tượng khách hàng DN có nhu cầu vay ngắn hạn ngoại tệ thanh toán hàng hoá trong nước không được vay ngoại tệ đến ngày 31/3/2016. Tuy nhiên cuối tháng 5 vừa qua, NHNN đã có động thái mở lại cho vay bằng ngoại tệ với nhóm đối tượng DN xuất khẩu qua việc ban hành Thông tư số 07/2016/TT-NHNN. Điều này được xem sẽ là cơ sở để tín dụng ngoại tệ có dấu hiệu tăng trưởng khả quan hơn từ nay tới cuối năm.
Theo TS. Cấn Văn Lực kế hoạch TTTD 18 - 20% của năm nay là khá cao, nhưng không phải là mục tiêu bất khả thi. Theo ông Lực, tín dụng hiện tăng trưởng khoảng 6%, nếu hết tháng 6 có thể đạt 6,5 - 6,7%, thì sẽ còn khoảng trên dưới 10% trong 6 tháng cuối năm. Tín dụng thường tăng nhanh vào những tháng cuối năm. Do đó mức tăng trưởng 16 - 18% là tương đối phù hợp và có cơ sở để đạt được. Thêm nữa, một số chính sách tháo gỡ tín dụng thời gian qua như Thông tư 06; Thông tư 07 hay Chỉ thị 04/CT-NHNN của NHNN về một số giải pháp điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động NH những tháng cuối năm 2016 sẽ là những tiền đề tạo điều kiện cho TTTD đạt được như kỳ vọng đặt ra.
“Tỉnh” với lạm phát
Giả như tín dụng tăng trưởng trong năm nay ở mức 16%, thì theo một số chuyên gia, tăng ở mức độ như vậy cũng không phải là quá cao. Nếu có ảnh hưởng tới lạm phát, thì độ trễ của nó sẽ đẩy sang năm tới, chứ chưa phải là năm nay. Tuy nhiên theo TS. Lực, nói như vậy cũng không thể chủ quan với lạm phát năm nay ở bất kỳ thời điểm nào. Muốn đạt đà tăng trưởng khoảng 6,7% thì đà tín dụng vẫn là kênh dẫn vốn chủ yếu của nền kinh tế phải tăng ở mức 16 - 18%.
Tín dụng tăng trưởng cao sẽ có một phần áp lực lên lạm phát. Nhưng điều này không phải là tất cả. Các chuyên gia khuyến nghị, quan trọng là phải lưu ý phối hợp tốt giữa các chính sách với nhau như chính sách tài khoá, chính sách đầu tư công… để đảm bảo lượng tiền cung ứng ra nền kinh tế kiểm soát được. Đồng thời cũng phải kiểm soát giá cả một số mặt hàng trọng yếu như: giá điện, nước, giá dịch vụ y tế, giáo dục… Dự báo tình hình thế giới năm nay, giá dầu có thể quay trở lại một chút, tuy vậy giá của những mặt hàng cơ bản của thế giới cũng ở mức không quá cao. Do đó khả năng chúng ta vẫn có thể kiểm soát được lạm phát ở mức 5% hoặc dưới 5% một chút.
Cùng với việc tập trung đẩy mạnh TTTD như mục tiêu đề ra, các chuyên gia cũng như lãnh đạo NHTM đều cho rằng tăng trưởng phải đi cùng với chất lượng tín dụng. Thậm chí, chất lượng tín dụng còn phải được ưu tiên hàng đầu. Đây cũng là nội dung được NHNN đề ra ngay từ đầu năm. Một số lĩnh vực cho vay tiềm ẩn rủi ro như bất động sản, đầu tư công trình dạng BOT… cũng được Thống đốc NHNN yêu cầu phải thận trọng và kiểm soát tốt. Điều này khả năng cao sẽ thực hiện tốt, vì thực tế cho thấy hiện tín dụng của các NH hướng tới các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên nhiều hơn so với thời điểm trước. TTTD có cao, nhưng nếu nguồn vốn chảy vào những kênh đầu tư an toàn, hiệu quả cho nền kinh tế thì không có gì đáng ngại. Năng lực quản trị, điều hành của NHNN đảm bảo cho hệ thống NH phát triển bền vững, an toàn; kịp thời tháo gỡ khó khăn, giải quyết những “rung lắc” của thị trường là điều mà nền kinh tế kỳ vọng. Chứ không đơn thuần chỉ là vấn đề ở con số tăng trưởng.
Thực tế cũng cho thấy, về phía các NHTM, mỗi nhà băng phải có dự liệu và kế hoạch cụ thể với TTTD, để hài hoà với mục tiêu mà nhà quản lý đưa ra, nhưng cần phù hợp với điều kiện thực tiễn của đơn vị mình. NH có thể phát triển từ nhiều nguồn đầu tư khác, tín dụng là bàn đạp, chứ không nên coi tín dụng là việc “sống còn”.
Ở một khía cạnh khác, sang năm tới, nhiều NH phải đối mặt với chuyện tăng vốn, hay việc đầu tư các dự án BOT, BT… đều cần nguồn vốn đầu tư lớn thì khả năng thiếu hụt nguồn vốn dài hạn có thể sẽ là thách thức của các NH trong việc đạt mục tiêu TTTD ở mức cao. Tuy nhiên, dòng chảy cho tín dụng phát triển không chỉ phụ thuộc vào mỗi hệ thống NH, mà cần sự tham gia tích cực của các bộ, ngành… để khơi thông nguồn vốn vào nền kinh tế.