Sáng 05/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, thay mặt Chính phủ, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, đồng chí Phạm Đức Ấn - Ủy viên Ban Chấp hành TW Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã trình bày nội dung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Về sự cần thiết ban hành Luật, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết, Dự án Luật tập trung xử lý các vấn đề chịu tác động do sắp xếp, tổ chức bộ máy; xử lý thiếu hụt trong pháp luật về phòng, chống rửa tiền theo khuyến nghị của các tổ chức quốc tế; khắc phục các khó khăn, vướng mắc trong cơ chế tài chính của NHNN, đồng thời tạo cơ sở để NHNN thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thành viên tại Tổ chức tiền tệ quốc tế; kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về tăng trưởng 2 con số, tăng cường phát triển thị trường vốn, giảm sự phụ thuộc vào lĩnh vực ngân hàng.
Thống đốc Phạm Đức Ấn trình bày Dự án Luật sửa đổi trước Quốc hội
Dự án Luật đã được xây dựng theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Trên cơ sở tiếp thu, giải trình kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra sơ bộ của Ủy ban Kinh tế và Tài chính, Chính phủ đã trình hồ sơ dự án Luật gửi Quốc hội.
Quang cảnh phiên họp
Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết, các nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam bao gồm: (i) Bổ sung quy định về trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam, đồng thời, giao Chính phủ quy định đối tượng, phạm vi, loại thông tin, thời hạn và hình thức cung cấp thông tin phục vụ việc lập trạng thái đầu tư quốc tế của Việt Nam được triển khai tương tự như việc lập cán cân thanh toán; (ii) Sửa đổi quy định hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp được phép theo quy định của Thống đốc NHNN trên cơ sở luật hóa nội dung Điều 22 Pháp lệnh ngoại hối để đảm bảo nguyên tắc quyền con người, quyền công dân chỉ có thể hạn chế theo luật định ; (iii) Sửa đổi các quy định về cơ chế tài chính của NHNN cơ bản đã được quy định tại Nghị quyết số 160 năm 2024 của Quốc hội về phân bổ ngân sách Trung ương năm 2025; đồng thời, chuyển thẩm quyền quy định chế độ tài chính của NHNN từ Thủ tướng Chính phủ thành Chính phủ; (iv) Bổ sung thẩm quyền của NHNN được áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định đối với tổ chức tín dụng nhằm mục tiêu phát triển kinh tế xã hội; (v) Sửa đổi các quy định nhằm đảm bảo phù hợp với cơ cấu tổ chức của NHNN, việc vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; bỏ trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc thực hiện kiểm tra nghiệp vụ in, đúc, tiêu hủy tiền và kiểm tra việc quản lý Dự trữ ngoại hối nhà nước nhằm giảm sự chồng chéo nhưng không ảnh hưởng đến quyền kiểm tra thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.
Về các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền nhằm đáp ứng yêu cầu của các tổ chức quốc tế liên quan đến quy định về phòng, chống rửa tiền bao gồm: (i) Sửa đổi khái niệm để bao quát các trường hợp “chủ sở hữu hưởng lợi”; (ii) Bổ sung đối tượng báo cáo; các dấu hiệu đáng ngờ; trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền liên quan đến lĩnh vực tài sản mã hóa; (iii) Hoàn thiện quy định về nhận biết khách hàng, thông tin và xác minh thông tin nhận biết khách hàng; sửa đổi quy định về minh bạch thông tin của thỏa thuận pháp lý; trách nhiệm đối tượng báo cáo thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ cho NHNN và trách nhiệm lưu trữ thông tin, hồ sơ, tài liệu; (iv) Sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ một số quy định nhằm xử lý các vấn đề liên quan đến sắp xếp, tổ chức bộ máy như: tên gọi, trách nhiệm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ.
Về sửa đổi Luật Các tổ chức tín dụng, bổ sung hoạt động của ngân hàng thương mại được phép thực hiện là “Đại lý quản lý tài sản bảo đảm cho trái phiếu doanh nghiệp” nhằm tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, góp phần phát triển thị trường vốn, giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn vốn từ lĩnh vực ngân hàng.
SN