Nhiều giải pháp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt

Tích cực triển khai nhiều giải pháp

Triển khai Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và định hướng đến năm 2021, thời gian qua NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD) tích cực triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) trong lĩnh vực công.

Đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật, công nghệ phục vụ TTKDTM nói chung và thanh toán điện tử trong lĩnh vực công nói riêng. Nâng cấp, hoàn thiện hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, phát huy vai trò là Hệ thống thanh toán xương sống của quốc gia, đáp ứng tốt nhu cầu thanh toán liên ngân hàng trong toàn quốc.

Đầu tư, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hệ thống ngân hàng lõi (core banking), chủ động xây dựng chương trình kết nối trao đổi thông tin dữ liệu với các đơn vị cung ứng dịch vụ công tạo thuận lợi cho khách hàng TTKDTM đối với phí dịch vụ công; Đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình để cung ứng các sản phẩm, dịch vụ thanh toán ứng dụng công nghệ hiện đại và tiện ích (dịch vụ trích nợ tự động, thanh toán qua QR Code, thanh toán qua điện thoại di động, Internet, công nghệ thẻ phi tiếp xúc, Ví điện tử…) cho phép khách hàng có nhiều sự lựa chọn và thuận tiện hơn trong thực hiện các giao dịch thanh toán (không chỉ tại quầy, điểm bán hàng, trong giờ làm việc mà có thể thực hiện mọi nơi, mọi lúc,..).

Lắp đặt thiết bị chấp nhận thẻ, thanh toán ứng dụng QR cho phép phụ huynh, học sinh, người bệnh sử dụng các thiết bị di động, thẻ ngân hàng để thanh toán; Xây dựng hệ thống công nghệ thông tin cho phép trả tiền học phí, viện phí thông qua các sản phẩm dịch vụ thanh toán tiện ích của ngân hàng.

Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về TTKDTM, giáo dục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ thanh toán.

NHNN cũng đã báo cáo Chính phủ khó khăn trong triển khai do nhiều bệnh viện, trường học chưa có chuẩn kỹ thuật, phần mềm và dữ liệu tập trung nên khó kết nối với ngân hàng để thanh toán điện tử, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể để thúc đẩy TTKDTM trong lĩnh vực y tế, giáo dục. Văn phòng Chính phủ cũng đã có văn bản giao Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế... UBND tỉnh, thành phố chỉ đạo, triển khai các công việc liên quan; Ngày 20/9/2019, NHNN đã phối hợp với Bộ Y tế tổ chức Hội nghị trực tuyến đẩy mạnh thanh toán điện tử trong lĩnh vực y tế và xây dựng tài liệu kỹ thuật hướng dẫn kết nối TTKDMT trong y tế. Bộ Y tế đã ban hành Chỉ thị 12/CT-BYT ngày 02/10/2019 chỉ đạo về đẩy mạnh triển khai thanh toán chi phí dịch vụ y tế không dùng tiền mặt.

Hoạt động thanh toán tiếp tục có bước phát triển mạnh mẽ

Hầu hết các thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp (CMCN) 4.0 đã được ứng dụng mạnh mẽ trong lĩnh vực thanh toán. Cùng với đó vấn đề an ninh, an toàn trong thanh toán luôn được quan tâm; khách hàng được đặt ở vị trí trung tâm ưu tiên trong việc quá trình cung ứng các sản phẩm, dịch vụ; đồng thời, quyền lợi hợp pháp luôn được đảm bảo.

Với những nỗ lực nêu trên, hoạt động thanh toán tiếp tục có bước phát triển mạnh mẽ với nhiều sản phẩm, tiện ích ngân hàng mới, hiện đại dựa trên ứng dụng công nghệ thông tin; việc thúc đẩy TTKDTM đối với dịch vụ công đã đạt được những kết quả tích cực. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng được vận hành hoạt động an toàn, hiệu quả và thông suốt.

Hạ tầng kỹ thuật và công nghệ phục vụ TTKDTM, nhất là thanh toán điện tử, thanh toán thẻ phát triển, mạng lưới ATM, POS phủ sóng đến tất cả các địa bàn tỉnh, thành phố trên cả nước với 18.862 máy ATM, hơn 269.713 máy POS. Hạ tầng thanh toán của các ngân hàng thời gian qua đã kết nối, tích hợp và hỗ trợ phần lớn các giao dịch thanh toán cho dịch vụ của ngành Hải quan, Thuế, Điện lực,...và đang được tiếp tục triển khai, mở rộng tới các đơn vị cung ứng hàng hóa, dịch vụ (bao gồm các đơn vị cung ứng dịch vụ công) khác trong nền kinh tế.

Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng đã được kết nối với toàn bộ 63 Kho bạc Nhà nước cấp tỉnh trong cả nước, đáp ứng được nhu cầu thu, chi ngân sách của người dân và doanh nghiệp một cách nhanh chóng, kịp thời; có khoảng 50 ngân hàng hoàn thành kết nối thanh toán thuế điện tử với thuế, hải quan trên 63 tỉnh/thành phố, 95% số thu hải quan được thực hiện qua ngân hàng; 99% doanh nghiệp đăng ký nộp thuế điện tử; 27 ngân hàng và 10 tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán phối hợp thu tiền điện, doanh thu tiền điện của EVN thanh toán qua ngân hàng lên tới gần 90%; 30 bệnh viện đã kết nối triển khai thanh toán viện phí điện tử, một số bệnh viện đã đạt 35% số lượng giao dịch thanh toán viện phí không dùng tiền mặt...

Hoạt động thanh toán được mở rộng cả về quy mô và chất lượng, cung ứng các sản phẩm, dịch vụ hiện đại, mang lại nhiều trải nghiệm và lợi ích cho khách hàng. Đến nay, đã có 78 ngân hàng cung ứng dịch vụ thanh toán qua kênh Internet Banking và 47 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán qua kênh Mobile Banking; 17 ngân hàng, 9 tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán triển khai dịch vụ thanh toán qua QR Code, toàn thị trường có hơn 50.000 điểm chấp nhận thanh toán qua QR Code. Hầu hết các ngân hàng đã và đang xây dựng, triển khai công nghệ 4.0, phân tích dữ liệu lớn (Big Data), Công nghệ chuỗi khối (Blockchain); trí tuệ nhân tạo (AI),… Ngành ngân hàng đã xây dựng kho dữ liệu, hạ tầng số tập trung, chuẩn hóa, cho phép chia sẻ, tích hợp tạo hệ sinh thái số trải rộng nhiều ngành, lĩnh vực như: hệ sinh thái mobile banking kết nối với dịch vụ công, tài chính, viễn thông, điện lực, giao thông, y tế… nhờ đó trên điện thoại di động khách hàng có thể sử dụng được nhiều tiện ích hơn so với giao dịch trực tiếp tại ngân hàng.

Trong thời gian tới, phát huy những kết quả đạt được NHNN sẽ tiếp tục tập trung thực hiện một số giải pháp nhằm thúc đẩy TTKDTM. Theo đó, tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, xây dựng cơ chế, chính sách phát triển TTKDTM, trước mắt tập trung vào việc hoàn thiện, trình Chính phủ Nghị định thay thế Nghị định số 101 về TTKDTM, Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động công nghệ tài chính trong lĩnh vực ngân hàng, ban hành Thông tư hướng dẫn việc mở tài khoản thanh toán với định danh, xác thực khách hành bằng phương thức điện tử (eKYC)...

Triển khai có hiệu quả Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đến năm 2025, định hướng đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 149/QĐ-TTg ngày 22/1/2020; tiếp tục đẩy mạnh thanh toán điện tử trong khu vực Chính phủ; đồng thời, tập trung nghiên cứu, xây dựng và triển khai có hiệu quả Đề án phát triển TTKDTM tại Việt Nam trong giai đoạn tiếp theo 2021-2025 trên cơ sở kết quả tổng kết đánh giá kết quả triển khai Quyết định 2545/QĐ-TTg và Quyết định 241/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Tiếp tục hoàn thiện, nâng cấp hạ tầng thanh toán quốc gia, hạ tầng Hệ thống thanh toán bù trừ tự động phục vụ các giao dịch bán lẻ theo hướng cung ứng dịch vụ thanh toán online, xử lý tức thời, dịch vụ 24/7 cho mọi đối tượng và người dân.

Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh phát triển thanh toán thẻ, thúc đẩy việc chuyển đổi thẻ Chip, tạo thuận lợi cho việc kết nối với các ngành lĩnh vực khác để cung ứng đa dạng các sản phẩm dịch vụ thanh toán tiện ích, thanh toán phi tiếp xúc và góp phần nâng cao tính an toàn, bảo mật trong hoạt động thanh toán thẻ.

NHNN giám sát các hệ thống thanh toán đảm bảo hoạt động an toàn, hiệu quả; tăng cường công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong thanh toán điện tử; giám sát hoạt động các tổ chức cung ứng dịch vụ TGTT bảo đảm hoạt động đúng quy định. Tích cực phối hợp với các cơ quan thông tấn báo chí đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về TTKDTM, giáo dục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả dịch vụ thanh toán.

NN