Hội đồng Ổn định tài chính quốc tế (FSB) ngày 13/10 đã công bố Báo cáo lộ trình để Tăng cường dịch vụ thanh toán xuyên biên giới. Báo cáo trình bày lộ trình để giải quyết những thách thức mà hoạt động thanh toán xuyên biên giới phải đối mặt và các tồn tại trong các quy trình xử lý hiện tại góp phần tạo nên những thách thức.
Tăng cường thanh toán xuyên biên giới là một ưu tiên của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) trong nhiệm kỳ Chủ tịch của Ả Rập Saudi. Mục tiêu nhằm thúc đẩy các dịch vụ thanh toán xuyên biên giới - bao gồm cả chuyển tiền - nhanh hơn, rẻ hơn, minh bạch hơn và toàn diện hơn, đồng thời đảm bảo an toàn và bảo mật, giúp đem lại lợi ích rộng khắp cho người dân và các nền kinh tế trên toàn thế giới, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, thương mại quốc tế, phát triển toàn cầu và tài chính bao trùm.
Trên cơ sở đó, G20 đã đề nghị FSB phối hợp xây dựng lộ trình cho mục đích này, thông qua một quy trình ba giai đoạn. Trong đó, Báo cáo Giai đoạn 1 được FSB công bố vào tháng 4/2020, đã xác định bốn thách thức cần giải quyết, bao gồm: chi phí cao, tốc độ thấp, tiếp cận hạn chế và không đủ tính minh bạch. Báo cáo cũng chỉ ra các mâu thuẫn, xung đột góp phần tạo nên các thách thức, như: sự phân mảnh của các tiêu chuẩn dữ liệu hoặc thiếu sự trao đổi thông tin; sự phức tạp trong đáp ứng các yêu cầu tuân thủ (bao gồm yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố (AML/CFT) và các mục đích bảo vệ dữ liệu); khác biệt về giờ vận hành giữa các múi giờ khác nhau; và các nền tảng công nghệ kế thừa lạc hậu.
Báo cáo Giai đoạn 2, do Ủy ban về thanh toán và cơ sở hạ tầng thị trường (CPMI) công bố tháng 7/2020 đã đề xuất các yếu tố cơ bản cần thiết cho biện pháp giải quyết những thách thức được xác định trong Giai đoạn 1.
Báo cáo Giai đoạn 3 được FSB và CPMI hợp tác phát triển cùng với các tổ chức quốc tế và cơ quan xây dựng tiêu chuẩn có liên quan. Báo cáo này đặt ra lộ trình cho chính G20, như một kế hoạch toàn diện để giải quyết các thách thức đã được nhận diện trong Giai đoạn 1, bao gồm các bước đi thực tế và khung thời gian khả thi cần thiết để thực hiện và mở đường cho việc triển khai từ 2020-2025. Lộ trình tuân theo cấu trúc của báo cáo Giai đoạn 2, xây dựng các hoạt động và xác định khung thời gian trong năm lĩnh vực trọng tâm, bao gồm:
Thứ nhất, cam kết một tầm nhìn chung của khu vực công và tư nhân để tăng cường thanh toán xuyên biên giới. Lĩnh vực trọng tâm này sẽ là nền tảng và cung cấp định hướng tổng thể, bằng cách thiết lập hiểu biết chung về những cải tiến mục tiêu trong trải nghiệm của người dùng với thanh toán xuyên biên giới và hoạt động như một cơ chế cam kết để thúc đẩy thay đổi. Nó bao gồm việc đặt ra các mục tiêu định lượng ở cấp độ toàn cầu để giải quyết các thách thức về chi phí, tốc độ, tính minh bạch và khả năng tiếp cận, cũng như một khuôn khổ mà các bên liên quan có thể sử dụng để thiết lập các thỏa thuận dịch vụ chi tiết hơn. Các nền tảng chung cũng sẽ được tăng cường ở cấp độ giám sát và kiểm soát bằng cách xác định các khu vực hữu ích để triển khai nhất quán hơn các hướng dẫn và tiêu chuẩn quốc tế hiện có.
Thứ hai, phối hợp trên các khuôn khổ quy định, kiểm tra, giám sát. Lĩnh vực trọng tâm này sẽ giải quyết một số mâu thuẫn nảy sinh do tính chất đa khu vực pháp lý vốn có của thị trường thanh toán xuyên biên giới. Nó sẽ điều chỉnh tốt hơn các khuôn khổ quản lý, kiểm tra và giám sát giữa các khu vực pháp lý, nếu thích hợp, trên cơ sở “cùng một doanh nghiệp, cùng một rủi ro, cùng một quy tắc”. Thẩm định khách hàng chất lượng cao là điều cần thiết, nhưng tương đối tốn kém đối với các giao dịch xuyên biên giới. Lộ trình do đó sẽ hướng tới cải thiện niềm tin giữa các tổ chức tài chính và giữa các khu vực pháp lý bằng cách đẩy mạnh áp dụng nhất quán hơn các tiêu chuẩn AML/CFT, tạo điều kiện cho chia sẻ thông tin và các luồng dữ liệu xuyên biên giới, tăng cường các khuôn khổ nhận dạng kỹ thuật số được cải thiện và cơ sở hạ tầng thẩm định khách hàng được chia sẻ, và trong các trường hợp cụ thể, xác định “các hành lang thanh toán an toàn” có rủi ro thấp.
Thứ ba, cải thiện cơ sở hạ tầng và thỏa thuận thanh toán hiện có để hỗ trợ các yêu cầu của thị trường thanh toán xuyên biên giới. Đem các cái tiến vận hành vào cơ sở hạ tầng thanh toán hiện có có thể giúp giải quyết những mâu thuẫn hiện nay trong thanh toán xuyên biên giới. Những khác biệt công nghệ hiện tại có thể làm tăng chi phí và làm chậm các giao dịch. Lĩnh vực trọng tâm này sẽ tìm cách mở rộng tính khả dụng, tăng cường kết nối giữa các hệ thống thanh toán và giảm rủi ro, thông qua các biện pháp cải thiện khả năng truy cập vào các hệ thống, tạo thuận lợi cho PvP, kéo dài và điều chỉnh giờ hoạt động giữa các hệ thống,….
Thứ tư, tăng chất lượng dữ liệu và xử lý trực tiếp bằng cách tăng cường dữ liệu và thông lệ thị trường. Việc thúc đẩy áp dụng các định dạng dữ liệu phổ biến, bao gồm các quy tắc chuyển đổi và khai thác thông tin từ các định dạng kế thừa, cũng như các giao thức để trao đổi thông tin có thể giảm chi phí và cải thiện phạm vi xử lý dữ liệu trực tiếp trong các hệ thống và thỏa thuận thanh toán hiện có. Lĩnh vực trọng tâm này nhằm hài hòa các tiêu chuẩn kỹ thuật cho các định dạng thông báo chung và cho các giao diện lập trình ứng dụng (API) để trao đổi dữ liệu, cũng như nghiên cứu tiềm năng một định danh toàn cầu duy nhất liên kết đến thông tin tài khoản trong giao dịch thanh toán.
Thứ năm, nghiên cứu vai trò tiềm năng của cơ sở hạ tầng và thỏa thuận thanh toán mới. Những tiến bộ gần đây trong công nghệ và đổi mới đã tạo ra tiềm năng cho các cơ sở hạ tầng thanh toán và các thỏa thuận mới cho thanh toán xuyên biên giới. Các tiềm năng này có thể đưa ra giải pháp cho những thách thức không dễ giải quyết thông qua việc điều chỉnh các quy trình hiện có. Cho đến nay, các thay đổi này vẫn chưa được triển khai trên diện rộng; một số vẫn đang trong giai đoạn thiết kế và một số khác vẫn là lý thuyết. Lĩnh vực trọng tâm này sẽ xem xét khả năng cho các nền tảng đa phương mới, các thỏa thuận toàn cầu về stablecoin và tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương để giải quyết những thách thức mà thanh toán xuyên biên giới phải đối mặt mà không ảnh hưởng đến các tiêu chuẩn giám sát và quy định tối thiểu để kiểm soát rủi ro đối với ổn định tài chính và tiền tệ.
Bốn lĩnh vực trọng tâm đầu tiên tập trung tìm cách tăng cường hệ sinh thái thanh toán hiện có, trong khi lĩnh vực thứ năm mang tính phân tích, khám phá nhiều hơn về các cơ sở hạ tầng và thỏa thuận thanh toán đang nổi lên. Trong khi từng cấu phần riêng lẻ trong bốn lĩnh vực trọng tâm đầu tiên đều có khả năng mang lại những lợi ích đáng chú ý cho thanh toán xuyên biên giới, chúng có sự phụ thuộc lẫn nhau và một số có tính chất nền móng, do đó những cải thiện rõ rệt nhất có thể đạt được nếu tất cả được triển khai một cách đồng bộ. Tiềm năng cho các cơ sở hạ tầng và thỏa thuận thanh toán mới cũng phụ thuộc vào sự thay đổi của bốn lĩnh vực trọng tâm đầu tiên.
HN (theo FSB)