Ngày 06/5/2015, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) công bố điều chỉnh tăng tỉ giá bình quân liên ngân hàng giữa VND và USD thêm 1% từ 21.458 VND lên 21.673 VND, áp dụng từ ngày 07/5/2015.
Quyết định tăng tỉ giá thêm 1% bắt nguồn từ diễn biến trên thị trường trong nước là tỉ giá có xu hướng tăng, chủ yếu do yếu tố tâm lý và kỳ vọng của thị trường, mặc dù cung cầu ngoại tệ không có gì đột biến, mọi nhu cầu hợp pháp của các tổ chức và cá nhân đều được các ngân hàng thương mại đáp ứng kịp thời. Đây là thời điểm phù hợp để NHNN điều chỉnh tăng tỉ giá và việc điều chỉnh tỉ giá tăng 1% lần này là để chủ động đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của Đảng, Quốc hội và Chính phủ đã giao phó, cũng như để ứng phó với những tác động bất lợi của diễn biến trên thị trường tài chính quốc tế.
Từ cuối năm 2014 đến nay, USD tăng giá mạnh so với hầu hết các đồng tiền khác trên thế giới và nền kinh tế Mỹ tiếp tục phục hồi vững chắc sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 và suy thoái sau đó. Trong khi đó, nhiều nước trên thế giới vẫn chật vật trong việc nới lỏng tiền tệ để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế và chống suy thoái, kể cả các nước phát triển hàng đầu và các nền kinh tế lớn.
Đối với các nước đang phát triển và mới nổi, USD tăng mạnh là thách thức rất lớn, một số ngân hàng trung ương (NHTW) phải đối mặt với nguy cơ đào thoát dòng vốn, trong khi lạm phát tại nhiều nước đang ở mức thấp và kinh tế phục hồi chậm chạp, hoạt động đầu tư và tiêu dùng yếu ớt.
Cho tới nay, đã có khoảng 25 NHTW trên thế giới tiếp tục hạ lãi suất và thực hiện các biện pháp nới lỏng tiền tệ, NHTW châu Âu đang thực hiện chương trình mua trái phiếu trị giá tới 60 tỉ euro/tháng, NHTW Vương quốc Anh tiếp tục duy trì lãi suất ở mức thấp, Nhật Bản tung thêm gói kích thích kinh tế mới, Trung Quốc liên tục giảm lãi suất và tỉ lệ dự trữ bắt buộc để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trước nguy cơ GDP năm 2015 có thể chỉ tăng dưới 7%, v.v.
Trên thị trường tài chính Việt Nam, yếu tố tâm lý và khả năng USD tiếp tục tăng giá đã gây áp lực tỉ giá, cả trên thị trường tự do và tại các ngân hàng thương mại, khiến USD liên tục được giao dịch ở mức cao, thậm chí sát mức trần cho phép. Đà tăng giá của USD đã gây áp lực lên VND, bất chấp các thông điệp liên tiếp của Chính phủ và của NHNN về quyết tâm ổn định tỉ giá và thị trường ngoại hối, và NHNN vẫn có đủ nguồn ngoại tệ để can thiệp bình ổn thị trường.
Vì thế, quyết định tăng tỉ giá lần này sẽ có tác dụng hỗ trợ xuất khẩu, nhất là khi Việt Nam xuất siêu vào thị trường Mỹ và thị trường các nước phát triển khác như EU, Nhật Bản, nhưng lại nhập siêu từ Trung Quốc với qui mô và cấp độ ngày càng tăng mạnh. Vì thế, tăng tỉ giá trong tình hình hiện nay sẽ có tác dụng củng cố cán cân vãng lai và giảm nhập siêu, góp phần hỗ trợ cán cân thanh toán và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Đối với khu vực doanh nghiệp, việc điều chỉnh tỉ giá thêm 1% sẽ đưa tỉ giá sát với thực tế thị trường, góp phần bình ổn thị trường ngoại tệ, là thông điệp rõ ràng và cụ thể của NHNN đối với thị trường. Qua đó, các doanh nghiệp chủ động lập kế hoạch sản xuất, kinh doanh từ nay đến cuối năm.
Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ các biện pháp và công cụ chính sách để ổn định tỉ giá và thị trường ngoại tệ trên mặt bằng giá mới, theo dõi sát diễn biến thị trường trong nước và quốc tế.
HTT