Trước tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thời gian qua NHNN đã chủ động thực hiện nhiều giải pháp nhằm tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô, trong đó nổi bật là chính sách tín dụng góp phần tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho khách hàng vay vốn khôi phục sản xuất kinh doanh.
Tính đến 24/8/2020, các TCTD đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 267.636 khách hàng với dư nợ 304.662 tỷ đồng, miễn, giảm, hạ lãi suất cho 472.184 khách hàng với dư nợ 1.182.978 tỷ đồng, cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số lũy kế từ 23/1 đến nay đạt 1.447.334 tỷ đồng cho 293.623 khách hàng, lãi suất thấp hơn phổ biến từ 0,5 - 2,5%/năm so với trước dịch.
Riêng Ngân hàng Chính sách Xã hội đã thực hiện gia hạn nợ cho 159.544 khách hàng với dư nợ 4.005 tỷ đồng, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ cho 75.209 khách hàng với dư nợ 1.567 tỷ đồng, cho vay mới đối với 1.411.483 khách hàng với dư nợ 52.277 tỷ đồng.
Các kết quả trên đã kịp thời tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh góp phần quan trọng trong việc ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Phát biểu tại tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8/2020 tổ chức ngày 4/9/2020, trả lời báo chí về kiến nghị các ngân hàng giảm lãi suất cho vay, tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp (DN) tiếp cận vốn, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng khẳng định, trên thực tế mặt bằng lãi suất đã giảm trong bối cảnh NHNN là một trong những bộ ngành vào cuộc sớm nhất triển khai các chính sách hỗ trợ nền kinh tế vượt qua đại dịch Covid-19.
Nhờ sự hỗ trợ kịp thời nguồn vốn ngân hàng nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đã duy trì, khôi phục sản xuất kinh doanh
Trước tác động của dịch bệnh Covid-19, NHNN đã vào cuộc rất sớm, chủ động nắm bắt, dự báo, xây dựng kịch bản, chương trình hành động triển khai các giải pháp cấp bách nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, hỗ trợ khách hàng vay vốn thông qua các giải pháp hỗ trợ rất cụ thể, thiết thực:
Thứ nhất, đã ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN hiệu lực từ ngày 13/3/2020, tạo khuôn khổ pháp lý để các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, hỗ trợ cho các khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 ở tất cả các lĩnh vực, ngành nghề, bao gồm cả lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Đây là giải pháp hữu hiệu giúp giảm áp lực về nguồn tiền trả nợ đến hạn để doanh nghiệp tập trung vốn cho sản xuất kinh doanh;
Thứ hai, ban hành Chỉ thị 02/CT-NHNN ngày 31/3/2020 chỉ đạo các TCTD điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, chỉ tiêu lợi nhuận phù hợp để dành nguồn lực chia sẻ khó khăn, hỗ trợ khách hàng thông qua giảm mạnh lãi suất cho vay; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ vay vốn, nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay của khách hàng, công khai minh bạch các thủ tục, điều kiện đối với khách hàng;
Thứ ba, NHNN đã thực hiện 02 lần liên tiếp giảm lãi suất điều hành, lãi suất huy động với quy mô giảm mạnh so với nhiều năm gần đây và giảm 1% trần lãi suất cho vay lĩnh vực ưu tiên (hiện nay là 5%, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn), qua đó tạo điều kiện cho các khách hàng tiếp cận nguồn vốn tín dụng với lãi suất phù hợp, góp phần tháo gỡ khó khăn và hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh.
Thứ tư, có chính sách miễn, giảm phí thanh toán như giảm 50% phí dịch vụ thanh toán qua Hệ thống TTĐTLNH; hoàn phí giao dịch của NHCSXH khi thực hiện giải ngân cho vay theo Quyết định số 15/2020/QĐ-TTg; chỉ đạo NAPAS, các TCTD miễn, giảm phí giao dịch thanh toán cho khách hàng.
Thứ năm, NHNN đã thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về cho vay tái cấp vốn với lãi suất 0%, số tiền 16.000 tỷ đồng từ NHNN để NHCSXH cho người sử dụng lao động gặp khó khăn về tài chính vay trả lương cho người lao động bị ngừng việc do ảnh hưởng của dịch với lãi suất 0%, và đã ban hành Thông tư 05 (có hiệu lực ngay ngày 7/5) theo đúng tinh thần Nghị quyết 42 của Chính phủ và Quyết định 15 của Thủ tướng Chính phủ.
Thứ sáu, NHNN đã phối hợp với các địa phương tổ chức 15 Hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp nhằm kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, góp phần hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn do dịch Covid-19.
Bên cạnh các giải pháp hỗ trợ ngay cho khách hàng nêu trên, NHNN tiếp tục chỉ đạo các TCTD tập trung vốn cho các dự án hiệu quả, có khả năng phục hồi sau dịch; đẩy mạnh triển khai các chương trình tín dụng đối với các ngành, lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP, cho vay hỗ trợ giảm tổn thất trong nông nghiệp theo Quyết định 68/2013/QĐ-TTg, cho vay nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao theo Nghị quyết 30/NQ-CP...
Trong bối cảnh dịch tiếp tục diễn biến phức tạp và tác động tới nền kinh tế trong nước, NHNN sẽ tiếp tục triển khai mạnh mẽ, có hiệu quả các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng, cụ thể; Đảm bảo cung ứng thanh khoản đầy đủ, kịp thời, đáp ứng các nhu cầu của nền kinh tế, kiểm soát lạm phát, ổn định vĩ mô và cải thiện môi trường kinh doanh, giảm thiểu tác động tiêu cực của dịch bệnh; bám sát diễn biến dịch bệnh, lạm phát, tình hình tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống và từng TCTD để điều chỉnh chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2020 nhằm tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
NHNN chỉ đạo hệ thống TCTD: (i) đảm bảo cung ứng đủ và kịp thời vốn với lãi suất hợp lý phục vụ sản xuất kinh doanh, nhất là ngành, lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi dịch; (ii) đẩy mạnh triển khai các chương trình tín dụng đặc thù theo ngành, lĩnh vực, tập trung vốn cho vay đối với lĩnh vực ưu tiên, tạo nhiều việc làm, tạo động lực tăng trưởng kinh tế, và các đối tượng có khả năng phục hồi sau dịch; (iii) kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro; (iv) tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, đơn giản hóa quy trình cho vay, tiếp tục cung ứng nhiều sản phẩm dịch vụ thanh toán, tiện ích hiện đại cho nền kinh tế;
Bên cạnh đó, NHNN chỉ đạo NHNN chi nhánh các tỉnh, thành phố và các TCTD quyết liệt triển khai các giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí theo Thông tư 01, tạo điều kiện cho khách hàng tiếp tục vay mới phục hồi sản xuất. Sửa đổi, bổ sung Thông tư 01 cho phù hợp với thực tế và tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho TCTD và khách hàng. Tiếp tục tăng cường phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố triển khai rộng rãi trên toàn quốc chương trình kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp để nắm bắt và kịp thời xử lý khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế sau dịch. Ngoài việc tiếp cận tín dụng thương mại thông thường, khu vực miền núi, vùng dân tộc thiểu số hiện nay đang được tiếp cận trên 20 chương trình tín dụng chính sách tại NHCSXH theo quy định tại Nghị định số 78 của Chính phủ và các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Theo đó, các khách hàng thuộc khu vực này thời gian qua đã được NHCSXH thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn như gia hạn nợ, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, cho vay mới. NHNN cũng đã chỉ đạo NHCSXH trình cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án giảm lãi suất vay hộ nghèo và một số đối tượng chính sách, ưu tiên bố trí nguồn vốn từ một số chương trình trước mắt chưa cấp thiết… để tập trung sẵn sàng giải ngân để hỗ trợ khắc phục thiệt hại do dịch…
NN