Triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt

Nỗ lực đẩy nhanh hành trình số hóa

Hạ tầng kỹ thuật và công nghệ phục vụ TTKDTM, nhất là thanh toán điện tử, thanh toán thẻ phát triển, mạng lưới ATM, POS phủ sóng đến tất cả các địa bàn tỉnh, thành phố trên cả nước với 18.862 máy ATM, hơn 269.713 máy POS. Hạ tầng thanh toán của các ngân hàng thời gian qua đã kết nối, tích hợp và hỗ trợ phần lớn các giao dịch thanh toán cho dịch vụ của ngành Hải quan, Thuế, Điện lực,...và đang được tiếp tục triển khai, mở rộng tới các đơn vị cung ứng hàng hóa, dịch vụ (bao gồm các đơn vị cung ứng dịch vụ công) khác trong nền kinh tế.

Triển khai Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và định hướng đến năm 2021, thời gian qua, NHNN đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD) tích cực triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy TTKDTM trong lĩnh vực công.

Hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động TTKDTM, thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong phát triển TTKDTM; Tăng cường công tác quản lý thanh toán bằng tiền mặt và đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán; Chú trọng đầu tư, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả cơ sở hạ tầng và công nghệ phục vụ TTKDTM, nhất là thanh toán điện tử; Tăng cường công tác đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống TTKDTM; các dịch vụ, phương tiện thanh toán điện tử được phát triển mạnh và đa dạng với nhiều sản phẩm; Phát triển dịch vụ tài khoản cá nhân (với trên 74,9 triệu tài khoản) thu hút vốn nhàn rỗi từ mọi tầng lớp dân cư và tạo điều kiện mở rộng dịch vụ TTKDTM hiện đại trong nền kinh tế; Phối hợp với các bộ, ngành triển khai tích cực Đề án đẩy mạnh thanh toán qua ngân hàng đối với thu phí dịch vụ công như thuế, điện, nước, học phí, viện phí và chi trả các chương trình an sinh xã hội.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và NAPAS đều đang nỗ lực đẩy nhanh hành trình số hóa tại Việt Nam. Đặc biệt đối với lĩnh vực thanh toán, một khối lượng công việc ấn tượng đã được hoàn thành trong thời gian vừa qua. MasterCard là Tổ chức thẻ quốc tế đầu tiên vừa hoàn thành kiểm thử và xử lý chuyển mạch qua hệ thống NAPAS các giao dịch thẻ MasterCard trong lãnh thổ Việt Nam đối với 2 ngân hàng thí điểm là Sacombank và ACB.

Napas và Martercard cũng đã chuẩn bị xong các điều kiện về kỹ thuật, thỏa thuận thương mại và sẵn sàng triển khai diện rộng với 17 Ngân hàng thanh toán là thành viên của MasterCard tại Việt Nam trước 31/12/2020, đảm bảo tuân thủ chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về chủ trương chuyển mạch thẻ qua một cổng. Công tác triển khai kết nối chuyển mạch thẻ giữa MasterCard và NAPAS được thực hiện trong suốt, hoàn toàn không gây gián đoạn dịch vụ cho các khách hàng dùng thẻ MasterCard trên thị trường.

Ông Nguyễn Hoàng Long –Phó Tổng Giám đốc NAPAS cho biết: “Chúng tôi rất vui mừng được hợp tác cùng với MasterCard để triển khai các giải pháp thanh toán phù hợp với định hướng của NHNN về hoạt động thẻ ngân hàng tại Thông tư số 19/2016/TT-NHNN. Tại NAPAS, chúng tôi tập trung và chú trọng vào việc tạo ra một môi trường thanh toán phát triển lành mạnh, các bên cùng có lợi và thúc đẩy sự tin tưởng sâu sắc giữa các bên liên quan. Chúng tôi tin tưởng rằng hợp tác giữa NAPAS và MasterCar luôn hướng tới việc đạt được mục tiêu nêu trên”.

“MasterCard cũng có chung mục tiêu thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế số của các quốc gia. Do đó, chúng tôi cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ và đóng góp những công nghệ thanh toán, giải pháp số hoá hiện đại nhất cũng như kinh nghiệm toàn cầu của mình để cùng với Ngân hàng Nhà nước và NAPAS đạt được mục tiêu chung đó”, Winnie Wong, Giám đốc Quốc gia, Mastercard Việt Nam cho biết.

Khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán bằng cách quét mã QR của Agribank

Là NHTM hàng đầu Việt Nam với mạng lưới chi nhánh, phòng giao dịch rộng khắp đến tận các thôn, xã, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, Agribank tiên phong trong đầu tư, cung ứng dịch vụ thẻ đến mọi đối tượng khách hàng trên mọi miền tổ quốc, luôn gắn liến với sứ mệnh “Tam nông”. Vào thời điểm năm 2008, Agribank là NHTM đầu tiên hoàn thành Dự án Hiện đại hóa hệ thống thanh toán nội bộ và kế toán khách hàng (IPCAS) do Ngân hàng Thế giới tài trợ. Theo đó, toàn bộ hơn 2.000 chi nhánh và phòng giao dịch Agribank trên toàn quốc được kết nối trực tuyến. Đây là một trong những nền tảng quan trọng để Agribank thực hiện Đề án phát triển sản phẩm dịch vụ (SPDV), phát triển cung ứng SPDV và tăng kênh phân phối, nhất là trên nền tảng ứng dụng công nghệ hiện đại, đáp ứng kịp thời nhu cầu thanh toán hiện đại của mọi người dân trong thời đại công nghệ số ngày càng phát triển.

Agribank triển khai 02 sản phẩm dịch vụ đặc biệt ưu đãi đối với khách hàng khu vực nông nghiệp, nông thôn, cụ thể:

Miễn phí phát hành thẻ ATM, miễn phí quản lý tài khoản, miễn phí thường niên với hạn mức vay thấu chi lên đến 30 triệu đồng dành cho các đối tượng là khách hàng cá nhân là người Việt Nam cư trú trên địa bàn nông thôn hoặc cá nhân cư trú ngoài địa bàn nhưng có hoạt động sản xuất. kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn.

Đối với đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT) là các công ty, hộ kinh doanh có địa điểm kinh doanh trên địa bàn nông nghiệp, nông thôn, bao gồm các đơn vị cung ứng dịch vụ công (điện, nước, viễn thông, học phí, viện phí,…) và các cửa hàng, đại lý cung ứng dịch vụ, vật tư nông nghiệp, thu mua nông sản, theo Đề án, miễn phí trang bị lắp đặt POS; miễn phí chiết khấu cho ĐVCNT địa bàn nông nghiệp, nông thôn khi chấp nhận thanh toán thẻ thấu chi ATM; hỗ trợ các công cụ quảng cáo. Việc trở thành ĐVCNT của Agribank sẽ giúp doanh nghiệp hiện đại hóa hình ảnh trong mắt khách hàng; Tăng doanh số bán hàng; Được cung cấp miễn phí trang thiết bị, hoá đơn thanh toán thẻ và đào tạo nhân viên; Thủ tục tối giản, quy trình thanh toán nhanh chóng, hạn chế hoàn toàn nhược điểm của phương thức thanh toán tiền mặt.

Đồng bộ 3 trụ cột cơ bản trong phát triển TTKDTM

Ngày 26 tháng 5 năm 2020, Thủ thướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 22/CT-TTg về việc đẩy mạnh triển khai các giải pháp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam.

Nội dung của Chỉ thị nêu rõ, ngày 30/12/2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 2545/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020 (Quyết định 2545/QĐ-TTg). Sau gần bốn năm triển khai Quyết định 2545/QĐ-TTg, hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tiếp tục phát triển tích cực. Tuy nhiên, chỉ tiêu tỷ lệ tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán vẫn còn cao so với mục tiêu đã đề ra tại Quyết định 2545/QĐ-TTg (đến ngày 31/12/2019 là 11,33%); việc sử dụng tiền mặt vẫn còn khá phổ biến trong các giao dịch dân sự của người dân, nhất là ở địa bàn nông thôn, vùng sâu, vùng xa; thanh toán điện tử trong thương mại điện tử còn thấp; việc triển khai thanh toán không dùng tiền mặt trong lĩnh vực y tế, giáo dục còn khiêm tốn; tội phạm trong lĩnh vực công nghệ cao, thanh toán điện tử gần đây có những diễn biến phức tạp với những hành vi, thủ đoạn mới, tinh vi hơn...

Để tiếp tục thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán điện tử đạt được các mục tiêu của Quyết định 2545/QĐ-TTg, đặc biệt trong bối cảnh diễn biến phức tạp của dịch bệnh COVID-19, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành liên quan, các địa phương tích cực, khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ chủ yếu đã được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định 2545/QĐ-TTg và các Nghị quyết của Chính phủ.

Theo các chuyên gia, 3 trụ cột cơ bản trong phát triển TTKDTM là: hành lang pháp lý, cơ sở hạ tầng tài chính (hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng thanh toán) và truyền thông. Để thực hiện tốt các mục tiêu của Đề án của Chính phủ cần sự đồng bộ của 3 trụ cột này.

Trong thời gian tới, NHNN tiếp tục chỉ đạo triển khai Nghị quyết số 01/NQ-CP ngày 01/01/2019, Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 01/01/2019 của Chính phủ và Quyết định 2545/QĐ-TTg, trong đó tập trung vào các giải pháp như: Tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ trong hoạt động thanh toán và các dịch vụ thanh toán mới; sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật để thúc đẩy TTKDTM, hạn chế việc thanh toán bằng tiền mặt trong các giao dịch thanh toán trong nền kinh tế như: Nghiên cứu xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Nghị định số 80/2016/NĐ-CP về TTKDTM và Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 222/2013/NĐ-CP về thanh toán bằng tiền mặt; Phối hợp với Bộ Tài chính công khai chi tiết danh mục các giao dịch bắt buộc phải thanh toán qua ngân hàng; Nghiên cứu đề xuất Chính phủ sửa đổi các quy định của pháp luật để khuyến khích TTKDTM đối với các giao dịch về bất động sản; Xây dựng, hoàn thiện và nâng cấp hạ tầng thanh toán quốc gia tạo cơ sở để triển khai các sản phẩm, dịch vụ thanh toán mới, như hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng, hệ thống bù trừ điện tử cho các giao dịch thanh toán bán lẻ (ACH); Tăng cường ứng dụng các dịch vụ TTKDTM mới, hiện đại, áp dụng các biện pháp đảm bảo an ninh, an toàn tiên tiến; Giám sát các hệ thống thanh toán đảm bảo hoạt động an toàn, hiệu quả; tăng cường công tác đảm bảo an ninh, an toàn trong thanh toán điện tử; xây dựng, áp dụng các tiêu chuẩn an toàn bảo mật thanh toán theo chuẩn quốc tế; Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về TTKDTM, giáo dục tài chính; tăng cường các biện pháp bảo vệ hiệu quả, tạo lập niềm tin đối với người sử dụng dịch vụ.

Bên cạnh đó, dịch vụ thu hộ được coi là một trong những gói giải pháp linh hoạt từ các ngân hàng giúp tiết kiệm chi phí, thời gian và tăng tính an toàn sẽ góp phần đẩy mạnh hoạt động TTKDTM trong ngành giáo dục theo chủ trương của Chính phủ. Đối với vấn đề thanh toán viện phí có tính xã hội cao và việc kết nối thanh toán viện phí đang trong bước đầu triển khai dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và triển khai của Bộ Y tế, do đó, để việc triển khai được thuận lợi, cần tạo được sự đồng thuận giữa các bên.

Đồng thời, các Bộ ngành cũng đẩy mạnh truyền thông về những lợi ích của thanh toán qua ngân hàng đối với các dịch vụ công; nâng cao kiến thức cho người dân trong sử dụng sản phẩm, dịch vụ tài chính ngân hàng, thúc đẩy thanh toán điện tử; phổ biến sâu rộng bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng, phù hợp với đặc điểm của từng nhóm đối tượng, từng vùng, miền, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, khu vực nông thôn.

Các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt các giải pháp nhằm thúc đẩy TTKDTM, giảm dần giao dịch thanh toán bằng tiền mặt trong nền kinh tế, đẩy mạnh thanh toán điện tử và cung cấp dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 theo Nghị quyết 01/NQ-CP và Nghị quyết số 02/NQ-CP của Chính phủ ngày 01/01/2019.

NN