Theo nghiên cứu Chỉ số thanh toán mới năm 2022 của Mastercard, người tiêu dùng khu vực Châu Á – Thái Bình Dương đang đi trước thế giới trong việc sử dụng các sản phẩm, dịch vụ thanh toán kỹ thuật số với hơn 88% người đã tham gia sử dụng các phương thức thanh toán mới.
Công ty Mastercard vừa công bố nghiên cứu Chỉ số thanh toán mới 2022. Đây là năm thứ hai Mastercard thực hiện báo cáo này nhằm phân tích thái độ, sở thích và hành vi của người tiêu dùng trên thế giới đối với các phương thức thanh toán, đặc biệt là các phương thức thanh toán mới và khám phá thông tin chi tiết về nguyên nhân và động lực khiến người tiêu dùng có những lựa chọn này. Nghiên cứu Chỉ số Thanh toán mới năm 2022 do Harris Poll và Mastercard thực hiện trong khoảng tháng 3 - 4/2022 tại 40 thị trường trên toàn cầu và thu hút 35.040 người tham gia, trong đó bao gồm hơn 7 nghìn người đến từ khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (APAC) như Úc, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand, Thái Lan và Việt Nam.
Người tiêu dùng ở khu vực Châu Á - Thái Bình Dương vẫn là một trong những nhóm tiên phong chấp nhận thanh toán kỹ thuật số nhiệt tình nhất trên thế giới, với hơn 88% người tham gia khảo sát trả lời là trong năm 2021 họ đã sử dụng các phương thức thanh toán mới như ví điện tử, mã QR, mua trước trả sau hay công nghệ mới như sinh trắc học và các công nghệ khác để tham gia giao dịch thanh toán. 69% người tiêu dùng khu vực APAC nói rằng, trong thời gian đó, họ còn đồng thời sử dụng thêm ít nhất một phương thức thanh toán kỹ thuật số khác nữa ngoài phương thức thanh toán họ đang dùng, cho thấy sự nhiệt tình của người tiêu dùng APAC trong việc hưởng ứng các phương thức thanh toán kỹ thuật số mới. Trong khi đó, tỷ lệ này ở khu vực Bắc Mỹ và Châu Âu chỉ đạt tỷ lệ tương ứng là 52% và 48%, cho thấy người tiêu dùng ở các khu vực này có xu hướng đề phòng và thận trọng hơn đối với các công nghệ thanh toán mới.
Các chuyên gia của Mastercard nhận định đại dịch Covid-19 như “chất xúc tác” thúc đẩy cho sự tiếp nhận thanh toán kỹ thuật số nhanh chóng chưa từng có bởi theo kết quả khảo sát năm 2022, 62% người tiêu dùng trả lời sử dụng phương thức thanh toán qua mã QR, 58% sử dụng ví điện tử, 58% sử dụng thanh toán xác nhận sinh trắc học và 40% người trả lời khảo sát ở APAC nói rằng họ đã cắt giảm việc sử dụng tiền mặt. Có thể thấy hành vi của người tiêu dùng đối với các phương thức thanh toán số và thái độ của họ đối với tiền mặt đã có sự thay đổi theo hướng sử dụng nhiều hơn các phương thức thanh toán mới và ít thanh toán bằng tiền mặt hơn. Tuy bày tỏ sự nhiệt tình trong việc hưởng ứng các phương thức thanh toán kỹ thuật số mới, những người được hỏi vẫn còn e ngại về tính bảo mật, sự an toàn trong thanh toán và cơ sở pháp lý của những phương thức mới này. Theo kết quả khảo sát, khi quyết định sử dụng phương thức thanh toán nào, tính an toàn và bảo mật là yếu tố có ảnh hưởng lớn nhất đến sự lựa chọn của người tiêu dùng, vượt qua các yếu tố khác như chương trình giảm giá, khuyến mãi, phần thưởng và thậm chí cả phí hay lãi suất thấp.
Đáng chú ý, báo cáo của Mastercard cũng tiết lộ các điểm nổi bật của hoạt động thanh toán của khu vực APAC năm 2021 như sau:
Không thể phủ nhận những ưu việt của công nghệ sinh trắc học về sự tiện lợi và tính bảo mật nhưng vẫn còn những lo lắng về quyền riêng tư
Người tiêu dùng khu vực APAC thừa nhận rằng sử dụng nhận dạng sinh trắc học, chẳng hạn như nhận dạng bằng vân tay hay khuôn mặt, thì dễ dàng hơn là phải ghi nhớ mã PIN hoặc mật khẩu (70%) và cũng an toàn hơn các phương pháp xác minh truyền thống này (65%). Tuy nhiên, chỉ khoảng một nửa người được hỏi ở khu vực APAC (53%) trả lời đã sử dụng phương thức thanh toán xác nhận sinh trắc học trong năm ngoái và 72% bày tỏ lo lắng về việc ai sẽ có quyền truy cập vào dữ liệu này. Kết quả khảo sát cho thấy sự nhiệt tình của người tiêu dùng khu vực APAC đối với công nghệ mới và tiềm năng phát triển của những công nghệ mới trong hoạt động thanh toán nếu các nhà cung cấp dịch vụ giải quyết thỏa đáng những lo ngại của người tiêu dùng về quyền riêng tư.
Sự quan tâm của người tiêu dùng đối với phương thức thanh toán mua trước trả sau (Buy Now Pay Later – BNPL) ngày càng cao
Báo cáo khảo sát của Mastercard cho biết BNPL đã trở thành một trong những xu hướng thanh toán nóng nhất trong những năm gần đây. APAC đang dẫn đầu toàn cầu về lựa chọn phương thức thanh toán BNPL vì 50% người tiêu dùng ở khu vực nói rằng họ cảm thấy thoải mái khi sử dụng phương thức này trong khi tỷ lệ người trên toàn cầu trả lời tương tự là khoảng 41%. Trả lời về lý do lựa chọn, người tiêu dùng ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương ưa thích sử dụng dịch vụ BNPL là bởi vì phương thức này cho phép họ được trả lãi suất thấp, thậm chí không lãi suất khi mua hàng (55%), dễ dàng khi mua món hàng có giá trị lớn (51%). Cũng theo kết quả khảo sát, 55% người dân ở khu vực APAC nói rằng họ muốn sử dụng phương thức này trong năm tới. Họ cũng cảm thấy an toàn hơn khi sử dụng các giải pháp BNPL được hỗ trợ bởi các hệ thống thanh toán lớn (67%) hoặc bởi ngân hàng hiện tại của họ (65%) thay vì từ các nhà cung cấp khác; điều này cho thấy, xây dựng được niềm tin và sự thoải mái cho người tiêu dùng là cần thiết để thúc đẩy thương mại điện tử cũng như trong việc lựa chọn các phương thức thanh toán mới.
Tiền tệ kỹ thuật số và các hình thái tài sản kỹ thuật số được quan tâm nhiều hơn
Theo khảo sát, phần lớn người tiêu dùng ở khu vực APAC đã nghe nói về các dạng tiền số mới (88%) và 68% đã nghe nói về token không thể thay thế (Non Fungible Token – NFT, một loại tài sản số hiện diện trên một chuỗi số blockchain) cũng như các tài sản kỹ thuật số khác, cho thấy sự quan tâm của người tiêu dùng đối với các tài sản số mới là rất lớn song mục tiêu chủ yếu là để đầu tư. Ở khu vực APAC, theo kết quả khảo sát, 31% người tiêu dùng nói chung và 44% người tiêu dùng trẻ tiết lộ họ đang nắm giữ tiền/tài sản mã hóa (crypto) như một khoản đầu tư trong khi 46% trả lời muốn tăng sự linh hoạt trong thanh toán. Tìm hiểu sâu hơn, 60% người tham gia khảo sát đồng ý rằng chính phủ nên có quy định pháp lý về tiền số và tài sản số; 55% nói rằng sẽ cảm thấy tự tin hơn khi đầu tư vào tiền số hoặc tài sản kỹ thuật số được phát hành hoặc hỗ trợ bởi một tổ chức đáng tin cậy.
Xu hướng sử dụng các công nghệ thanh toán mới
Gần chín trong mười người tiêu dùng trên toàn thế giới (85%) nói rằng trong năm qua họ đã tham gia nhiều phương thức thanh toán có ứng dụng công nghệ kỹ thuật số khác nhau như ví điện tử, thanh toán không tiếp xúc, mã QR và nhiều phương thức có ứng dụng công nghệ số mới khác, tương ứng với kết quả tại khảo sát đầu tiên của Mastercard thực hiện trong năm 2021 với khoảng 90% người tiêu dùng lúc đó nói rằng họ đang cân nhắc sử dụng các phương thức thanh toán kỹ thuật số mới. Cũng theo khảo sát năm 2022 của Mastercard, trong 12 tháng qua, gần bảy trong số mười người tiêu dùng ở APAC nói rằng họ còn đồng thời sử dụng hai phương thức thanh toán kỹ thuật số khác nhau, trong đó tỷ lệ người tiêu dùng ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương sử dụng thanh toán kỹ thuật số là lớn nhất (69%), tiếp theo là tại khu vực Trung Đông và Bắc Phi (64%), khu vực Bắc Châu Mỹ và Châu Âu đạt tỷ lệ thấp nhất với 52% và 48%.
Báo cáo Nghiên cứu Chỉ số Thanh toán mới năm 2022 của Mastercard cho thấy người tiêu dùng ở khu vực Châu Á Thái Bình Dương luôn nhiệt tình áp dụng các công nghệ mới sáng tạo và thanh toán kỹ thuật số đã tận dụng được những cơ hội ấy. Trong bối cảnh hoạt động tài chính ngân hàng đang chuyển đổi số mạnh mẽ, mỗi quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam, cần phải có định hướng, chính sách phù hợp và các giải pháp chủ động, đồng bộ như hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng cường giám sát, đảm bảo an ninh bảo mật, tuyên truyền, giáo dục tài chính cho người tiêu dùng …để thúc đẩy hoạt động thanh toán trong nền kinh tế theo hướng ứng dụng công nghệ mới mạnh mẽ hơn và bền vững hơn./.
BVA (Theo Mastercard’s New Payments Index 2022)