Chiến lược quốc gia về kinh tế tầm nhìn 20 năm của Chính phủ Thái Lan với trọng tâm là số hóa công nghệ thanh toán là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực cải thiện cơ sở hạ tầng thanh toán và hiện đại hóa các hệ thống thanh toán ở Thái Lan. Nhờ vậy, người dân Thái Lan đang dần đón nhận tích cực thanh toán điện tử như một lựa chọn thanh toán bình thường thay thế cho xã hội sử dụng tiền mặt và được thừa hưởng từ các dịch vụ thanh toán kỹ thuật số an toán, tiện ích mang lại.
PromptPay - cửa ngõ kết nối thanh toán số
Ngân hàng Trung ương (NHTW) Thái Lan ra mắt hệ thống thanh toán tức thời PromptPay vào năm 2017, biến hệ thống này trở thành một trong những hệ thống thanh toán di động chính thức đầu tiên (dựa trên các dịch vụ Internet banking, mobile banking, ATM) được triển khai tại các ngân hàng Thái Lan trên phạm vi toàn quốc. Về bản chất, PromptPay là một tùy chọn thanh toán thay thế sử dụng số định danh công dân/căn cước công dân hoặc số điện thoại di động của người dùng để kết nối với tài khoản ngân hàng của họ. Người dùng có thể chuyển tiền bằng số điện thoại của người nhận thay vì sử dụng thông tin chi tiết về tài khoản ngân hàng. Sự ra đời của hệ thống thanh toán PromptPay tại Thái Lan đã cách mạng hóa người tiêu dùng Thái Lan trong việc nhận và gửi tiền, mở đường cho sự phát triển của các lĩnh vực thanh toán kỹ thuật số khác như thanh toán mã di động phản hồi nhanh (mobile QR code) giữa các doanh nghiệp nhỏ và người bán hàng rong (street vendors). Theo hãng nghiên cứu thị trường Statista năm 2023, số lượng giao dịch qua hệ thống PromptPay liên tục tăng trưởng trong những năm qua (năm 2017: 88,04 triệu; năm 2018: 1.037,6 triệu; năm 2019: 2.576,9 triệu; năm 2020: 5.306,1 triệu; năm 2021: 10.067,2 triệu; năm 2022: 14.089,47 triệu) đã cho thấy thanh toán kỹ thuật số tại Thái Lan đang ngày càng phát triển bùng nổ, đáp ứng nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
Tương tự như PromptPay, Ví điện tử cũng đã trở thành một phương thức thanh toán thay thế phổ biến ở Thái Lan nhờ ưu điểm tiện lợi, dễ sử dụng. Tuy nhiên, dịch vụ Ví điện tử hầu hết được vận hành bởi các tập đoàn tư nhân, chủ yếu nhờ các ưu đãi nổi bật giảm giá khuyến mại như hoàn tiền hay hệ thống chấp nhận thanh toán bao phủ rộng. Các thương hiệu Ví điện tử hàng đầu ở Thái Lan bao gồm True Money, Rabbit Line Pay và AirPay. Theo số liệu của NHTW Thái Lan, số lượng người dùng Ví điện tử được dự báo sẽ tăng và đạt mốc gần 68 triệu Ví trong tổng số các thương hiệu Ví khác nhau vào năm 2025, cho thấy “dư địa” bùng nổ của lĩnh vực thanh toán kỹ thuật số tại quốc gia này và Ví điện tử được xem là phương tiện thanh toán chủ đạo trong các giao dịch hàng ngày của người dân Thái Lan.
Theo Statista, thanh toán kỹ thuật số tại Thái Lan đang trong giai đoạn phát triển bùng nổ và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh đến năm 2027, được thể hiện thông qua một số yếu tố chính sau: (i) Tỷ lệ thâm nhập của người dùng trong phân khúc thanh toán kỹ thuật số của thị trường Fintech ở Thái Lan được dự báo sẽ liên tục tăng từ năm 2023 đến năm 2027 với 6,5 điểm phần trăm; theo dự báo này vào năm 2027, tỷ lệ thâm nhập của người dùng sẽ tăng năm thứ tư liên tiếp lên mức 65,49%; (ii) Số lượng người sử dụng thanh toán kỹ thuật số đến năm 2027 được dự báo tăng liên tục từ năm 2023 đến năm 2027 với đạt 4,7 triệu người dùng, tăng 11,34% so với năm 2023, và dự báo vào năm 2027, con số này sẽ tăng trong 4 năm liên tiếp và đạt ngưỡng 46,1 triệu người dùng; (iii) Lợi nhuận từ phân khúc thanh toán kỹ thuật số được dự báo tăng trong giai đoạn 2023-2027 là 22,1 tỷ Đô la Mỹ, tương đương với mức tăng 63,47%, trong đó lợi nhuận thu được từ lĩnh vực thanh toán kỹ thuật số vào năm 2027 ước tính đạt 56,88 tỷ Đô là Mỹ. Đây chính là điều kiện thuận lợi để Thái Lan thúc đẩy hơn nữa lĩnh vực thanh toán kỹ thuật số trong các năm tiếp theo.
Nhận thức của người dùng về thanh toán kỹ thuật số
Đại dịch Covid-19 là chất xúc tác hữu hiệu giúp tăng tốc độ áp dụng thanh toán kỹ thuật số của người tiêu dùng, không chỉ ở Thái Lan mà toàn thế giới. Theo khảo sát của tổ chức thẻ quốc tế MasterCard về hành vi người tiêu dùng trong thanh toán năm 2022, khi phương thức thanh toán kỹ thuật sở trở lên phổ biến và quen thuộc với người dân, trong số 10 người tiêu dùng ở Thái Lan thì có 6 người tin rằng các phương thức thanh toán kỹ thuật số an toàn, tiện lợi, trong khi một số ít vẫn cảm thấy lo ngại xung quanh vấn đề rủi ro, an ninh, bảo mật từ việc tiếp xúc với công nghệ thanh toán mới.
Xét về khía cạnh tiện lợi, theo MasterCard, người tiêu dùng Thái Lan có nhận định tích cực về sinh trắc học, với 76% đồng ý rằng việc thanh toán bằng công nghệ sinh trắc học dễ dàng hơn so với sử dụng thẻ hoặc thiết bị khác, cao hơn mức trung bình của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (64%). Mặc dù có rất nhiều người dùng tin tưởng vào công nghệ thanh toán mới, nhưng quyền riêng tư vẫn là mối quan ngại hiện hữu khi 79% người dân Thái Lan lo lắng quyền truy cập vào dữ liệu sinh trắc học của họ trong các giao dịch thanh toán có thể bị xâm nhập. Tuy vậy, thực tế 62% người dùng đã sử dụng sinh trắc học thường xuyên trong các giao dịch thanh toán năm 2022 đã thể hiện sự tin tưởng nhất định đối với công nghệ và tiềm năng của nó nếu các nhà cung cấp có thể giải quyết hiệu quả các mối nghi ngờ hay quan ngại của người tiêu dùng về quyền riêng tư và an toàn, bảo mật thông tin.
Tiềm năng phát triển thanh toán kỹ thuật số
Trong những năm qua, thị trường công nghệ tài chính (fintech) ở Thái Lan đã không ngừng phát triển, với giá trị thị trường ước tính khoảng 18 tỷ Baht, tương đương với gần 500 triệu Đô la Mỹ. Trong đó, việc ứng dụng Fintech cho thanh toán kỹ thuật số được triển khai với mục tiêu “lấy người dùng làm trung tâm” hầu hết các hệ thống thanh toán tại Thái Lan chủ yếu được phát triển để phục vụ chuyển tiền từ khách hàng này sang khách hàng khác, sau đó được mở rộng cho các dịch vụ thanh toán liên ngân hàng, thanh toán xuyên biên giới và chuyển tiền xuyên biên giới. Nhằm hiện đại hóa hệ thống thanh toán phục vụ người dân tốt hơn, NHTW Thái Lan có kế hoạch áp dụng công nghệ thông minh vào hệ thống giao dịch tài chính để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cơ sở hạ tầng kinh doanh. Ngoài ra, tiền mã hóa tại Thái Lan đang ngày càng phát triển đã mang đến nhận thức về chuyển tiền bằng công nghệ chuỗi khối (blockchain) đảm bảo an toàn trong các hệ thống tài chính phi tập trung, cũng như chú trọng đến việc đầu tư, phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật số an toàn cho các lĩnh vực kinh doanh ở Thái Lan.
Mới đây, NHTW Thái Lan cùng với NHTW In-đô-nê-xi-a, Ma-lai-xi-a, Philippines và Singapore đã ký kết thỏa thuận hợp tác kết nối thanh toán khu vực (RPC) nhằm nhằm thiết lập một cơ chế thanh toán xuyên biên giới trong khu vực, bao gồm việc sử dụng hệ thống mã QR cho các giao dịch bán lẻ, qua đó giúp đơn giản hóa và đẩy nhanh quá trình thanh toán bán lẻ xuyên biên giới, cho phép người dân thực hiện thanh toán ở các quốc gia của nhau bằng tiền nội tế một cách dễ dàng, từ đó mở ra những cơ hội tiềm năng trong kết nối thanh toán xuyên biên giới giữa Thái Lan và các quốc gia trong khu vực.
Với mục tiêu hiện đại hóa các hệ thống thanh toán, cải thiện cơ sở hạ tầng thanh toán, phát triển các dịch vụ thanh toán kỹ thuật số lấy người dân làm trung tâm, cùng với sự ủng hộ mạnh mẽ về chính sách của Chính phủ, sự tham gia tích cực của khu vực công và tư nhân, cùng sự đón nhận tích cực của đông đảo người dân, Thái Lan đang có những điều kiện thuận lợi để trở thành một trong những quốc gia đi đầu trong khu vực trong việc ứng dụng những thành tựu của công nghệ thanh toán hướng tới phát triển xã hội không dùng tiền mặt cũng như thích ứng hiệu quả với bối cảnh số hóa lĩnh vực thanh toán đang thay đổi nhanh chóng trên thế giới./.
NMĐ (Theo Statista, MasterCard).