Dịch vụ ngân hàng Thừa lại thành thiếu

Dịch vụ ngân hàng Thừa lại thành thiếu

Nguyễn Vũ

Ưu đãi, khuyến mại, giảm giá... những từ thường xuyên được gắn với các sản phẩm dịch vụ của các NH trong thời gian qua. Từ huy động tiền gửi, đến cho vay vốn, và cả thanh toán qua thẻ, trên Internet Banking, các dịch vụ nộp thuế điện tử… Điểm qua các sản phẩm mới nhất tại các NH như Vietcombank đang có chương trình ưu đãi hấp dẫn cho chủ thẻ Co.opmart Vietcombank; còn tại BIDV khuyến mại “Chuyển tiền nhận quà, An tâm du học đợt 2/2016”. Eximbank lại đang khuyến mại cho khách hàng gửi tiền. Và rất nhiều NH đang tung các gói tín dụng ưu đãi lãi suất thấp cho nhiều đối tượng khách hàng như VietinBank cho vay DN siêu vi mô với lãi suất 5,8%/năm… Có thể nói là khách hàng đang nhận được rất nhiều ưu đãi từ các NH khi sử dụng các dịch vụ. Nhưng nhìn chung những sản phẩm mới hiện đại, có tính ưu việt từ NH đang thưa dần.

Một hai năm trở lại đây, gần như không có NH nào thiết kế sản phẩm mang tính đột phá như đã từng có trước đây: Sacombank thành lập chi nhánh NH phục vụ riêng cho khách hàng nữ; hay như Techcombank tiên phong thiết kế nhiều gói sản phẩm chuyên biệt cho DN… Hiện nay các sản phẩm dịch vụ mới của NH chủ yếu chỉ loanh quanh các gói tín dụng ưu đãi, hay huy động tiết kiệm dự thưởng… Tất nhiên, với cơ cấu doanh thu thì có đến 85% thậm chí có NH lên 90% doanh thu đến từ hoạt động tín dụng.

Vì sao NH lại ngại mở dịch vụ mới? Lãnh đạo một NH thừa nhận, đúng là lâu rồi không có NH nào tung ra được các sản phẩm dịch vụ mới mang tính đột phá. Nhưng hiện tượng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới cũng đang gặp phải. Theo nhận định của ông này thì có thể mấy năm vừa qua, cầu tiêu dùng thế giới giảm nên nhu cầu sử dụng các dịch vụ NH cũng bị ảnh hưởng.

Còn tại Việt Nam, lý do các NH có vẻ ngại thiết kế sản phẩm mới có thể vì chi phí đầu tư cho sản phẩm khá cao trong khi lợi nhuận thu về không tương xứng. Bởi các NH triển khai quá nhiều các sản phẩm dịch vụ na ná nhau trong khi luôn phải kèm theo khuyến mại, ưu đãi khiến cho “giá thành” sản phẩm khá cao.

Đồng quan điểm, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho rằng, ở Việt Nam có quá nhiều sản phẩm chứ không phải thiếu. Chính vì có quá nhiều sản phẩm lại na ná nhau dẫn đến lãng phí. Để ra được một sản phẩm như vậy, các NH phải có đội ngũ nhân viên trình độ chuyên môn cao phân tích, thiết kế sản phẩm mới, rồi đầu tư công nghệ, cơ sở hạ tầng, chi phí tiếp thị marketing… Ngay cả ở Mỹ, số lượng các sản phẩm dịch vụ NH cũng ít hơn ở Việt Nam trong khi số lượng khách hàng sử dụng lại lớn hơn rất nhiều. Nhưng thay vì kèm theo các chương trình khuyến mại, các NH ở Mỹ dùng chi phí đó để đầu tư nâng chất lượng dịch vụ và chăm sóc khách hàng. Đó là công cụ hữu hiệu để hút khách. Thậm chí có chuyên gia còn đưa ra nhận xét, những chương trình khuyến mại quà tặng vật chất như vậy chẳng khác gì cái siêu thị bình dân. Vị này cho rằng, các NH Việt Nam thường chạy theo trào lưu “anh có thì tôi cũng có” dù hiệu quả đến đâu thì chưa bàn đến. Việc mở ra quá nhiều dịch vụ trong khi năng lực quản lý không theo kịp sẽ dẫn đến tình trạng khách bỏ đi do chất lượng dịch vụ kém.

Tuy nhiên khách quan mà nói, việc các sản phẩm dịch vụ hiện đại chưa có nhiều cũng còn phụ thuộc vào sự phát triển thị trường tài chính, nhận thức của người dân. Với trình độ, sự hiểu biết, nhu cầu sử dụng của người dân đối với thị trường tài chính NH hiện nay, nếu phát triển sản phẩm hiện đại quá cũng ít người dùng. Chưa kể nền kinh tế Việt Nam vẫn còn dựa vào tiền mặt quá nhiều. Ở góc nhìn khác, có chuyên gia lại cho rằng, với một nền tài chính tiên tiến vấn đề có bao nhiêu sản phẩm không quan trọng bằng việc phân phối thế nào để người dân có thể sử dụng sản phẩm đó và nó mang lại hiệu quả đến đâu cho người sử dụng. Như hiện nay, sản phẩm dịch vụ NH đang trong tình trạng vừa thừa lại vừa thiếu. Thừa về số lượng, còn thiếu về chất lượng.

Theo kinh nghiệm của một lãnh đạo NH, muốn phát triển phân khúc khách hàng nào thì phải tập trung vào những lợi ích cũng như những khác biệt mang lại cho khách hàng ở phân khúc đó. “Nếu NH không tạo được sự phân biệt rõ ràng giữa sản phẩm – dịch vụ cung cấp cho họ với sản phẩm – dịch vụ khác thì nguy cơ thất bại rất cao”, một chuyên gia bổ sung thêm. Vì thế NH nên tập trung vào phân khúc thị trường thế mạnh của mình. Và có thể đây chính là một trong những lý do khiến thị trường ít có sản phẩm đột biến do NH đang rà soát tính hiệu quả sản phẩm của họ. Sau đó có thể đưa ra những sản phẩm có tiện ích vượt trội hơn. Một chuyên gia đưa ra lời khuyên: Khi muốn phát triển sản phẩm dịch vụ mới NH nên tùy theo năng lực tài chính, khẩu vị rủi ro của khách hàng và của chính NH mình để có những sản phẩm phù hợp.