Từ đầu năm 2017, những cam kết của Tổng thống Mỹ mới đắc cử Donald Trump đang từng bước được triển khai thực hiện với một số thay đổi khó dự báo, dẫn đến những nhận định trái chiều về triển vọng của USD trên thị trường quốc tế.
Trong đó, chính sách tài khóa mở rộng của tân Tổng thống Donald Trump tiếp tục tạo ra triển vọng tăng trưởng kinh tế cao tại Mỹ. Đáng chú ý, ý định xóa bỏ một số nội dung của Đạo luật Dodd-Frank (được ban hành và có hiệu lực từ năm 2010 nhằm tăng cường giám sát ngành Ngân hàng Mỹ sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007-2009) với lý do đạo luật này cản trở khả năng tiếp cận của các doanh nghiệp đối với nguồn tín dụng ngân hàng và đạo luật này đã làm giảm năng lực cạnh tranh của các ngân hàng Mỹ cho thấy, Tổng thống Donald Trump mong muốn “đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại” thông qua việc nới lỏng kiểm soát tín dụng và quay lại với những quy định lỏng lẻo vốn đã gây ra cuộc khủng hoảng tài chính vừa qua. Điều này trái với thực tế là, chỉ 4% số doanh nghiệp không vay được số vốn cần thiết và năng lực tài chính của hệ thống ngân hàng Mỹ đã cải thiện đáng kể.
Dư luận cho rằng, tranh cãi gay gắt giữa một bên là các quan chức của Tổng thống Donald Trump và một bên là bà Janet Yellen và một số quan chức Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể dẫn đến nhiều bất đồng về những việc cần làm tiếp theo. Trong đó, việc nới lỏng Dodd-Frank đồng nghĩa với việc các ngân hàng có thể giảm mức vốn tối thiểu, qua đó sẽ giảm bớt lượng trái phiếu kho bạc Mỹ mà họ đang nắm giữ để chuyển sang cổ phiếu của các doanh nghiệp.
Bên cạnh các ngân hàng tại Mỹ, một số nước khác cũng sẽ bán tháo trái phiếu kho bạc Mỹ, nhất là từ những nước đang có thặng dư thương mại cao trong cán cân thương mại với Mỹ như Trung Quốc, Nhật Bản, CHLB Đức, Hàn Quốc. Trong trường hợp làn sóng bán tháo trái phiếu chính phủ Mỹ hình thành, chính phủ Mỹ sẽ phải có biện pháp điều chỉnh để ổn định thị trường. Hiện nay, xu hướng bán tháo này đang hình thành sau những lo ngại là Mỹ sẽ đánh thuế cao vào hàng hóa nhập khẩu từ những nước có thặng dư thương mại lớn với Mỹ, những nước có đồng nội tệ bị định giá thấp, những nước đang công khai kiểm soát tiền tệ chặt chẽ với quy mô lớn hoặc can thiệp ngoại hối lâu dài. Trong số này, Trung Quốc đã giảm dần lượng trái phiếu chính Mỹ với nhiều nguyên nhân, trong đó một phần bắt nguồn từ chính sách mới này của Tổng thống Donald Trump. Tính đến tháng 11/2016, Trung Quốc chỉ còn giữ lượng trái phiếu kho bạc Mỹ trị giá khoảng 1.050 tỷ USD, giảm 215 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước đó.
Chiến lược gia Paul Meggyesi từ Ngân hàng J.P. Morgan cho rằng, mặc dù USD đã tăng mạnh kể từ khi có kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ, nhưng chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang đưa ra nhiều chính sách bất lợi cho đồng bạc xanh và sẽ còn nhiều rắc rối đang ở phía trước, gây xói mòn niềm tin vào vị thế của USD, và các nhà đầu tư nên bán USD để đổi lấy tài sản an toàn như yên Nhật hoặc franc Thụy Sỹ.
Đầu tháng 01/2017, Chỉ số Dollar Index - ICE (đo sức mạnh của USD so với những đồng tiền chủ chốt khác trong giỏ tiền tệ) tăng lên đỉnh 14 năm qua với 103,82 điểm, từ khoảng 95 điểm vào đầu tháng 10/2016 với kỳ vọng chính quyền Trump sẽ kích thích kinh tế Mỹ, thúc đẩy lạm phát và lãi suất tăng cao. Tuy nhiên, cái gọi là “cú hích của Trump” (Trump Bump), sau khi đẩy giá cổ phiếu lên mức kỷ lục, đã bắt đầu mất tác dụng trong những tuần gần đây khi thị trường phản ứng với những động thái đầu tiên của tân Tổng thống Donald Trump. Chỉ số IEC có lúc giảm xuống 99,233 điểm, xóa nhòa kết quả tăng 45% sau cuộc bầu cử, và USD sẽ tiếp tục giảm. Nhiều nhà đầu tư đã bán USD và mua vào những đồng tiền khác như yên Nhật, Đôla Canada, frank Thụy Sỹ.
Báo cáo của JP. Morgan do Paul Meggyesi đưa ra nhận định, chính quyền mới của Mỹ sẽ phá vỡ chính sách USD mạnh kéo dài hai thập kỷ qua và đẩy đồng bạc xanh xuống giá trị thấp hơn. Một khi USD yếu, hàng hóa của Mỹ rẻ hơn ở nước ngoài, nhất là châu Âu và châu Á, góp phần thúc đẩy xuất khẩu của các công ty Mỹ.
Trái với những nhận định trên đây, một số chuyên gia cho rằng, USD sắp bước vào một đợt tăng giá mới. Trao đổi với Hãng tin Tiêu dùng và kinh doanh (CNBC), các chuyên gia phân tích cho rằng, mặc dù USD đã tuột khỏi đỉnh cao mới thiết lập vừa qua, nhưng đồng tiền này có thể sẽ sớm bước vào một làn sóng tăng giá thứ hai. Chiến lược gia trưởng Tan Hui trên thị trường châu Á của JPMorgan Asset Management nhận định, USD chỉ đang trong giai đoạn điều chỉnh sau khi tăng quá nhanh và quá mạnh trong quý 4 năm ngoái.
Chuyên gia ngoại hối Patrick Bennett thuộc Ngân hàng Thương mại Hoàng đế Canda (CIBC) dự báo, USD sẽ tiếp tục tăng mạnh do nền kinh tế Mỹ đang tăng vững, đây là cơ sở để Fed tiếp tục tăng lãi suất và thắt chặt chính sách tiền tệ. Trên thực tế, Tổng thống mới của Mỹ đã kế thừa một nền kinh tế trong trạng thái khá tốt. Mỹ đã tạo ra việc làm mới 75 tháng liên tục, tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống mức tự nhiên 4,7% và GDP đang tăng trưởng đều đặn.
Theo nhận định của Giáo sư Summers - một thành viên Đảng Dân chủ và từng giữ chức Ngoại trưởng dưới thời Tổng thống Bill Clinton, việc Mỹ có thể áp dụng các biện pháp bảo hộ kinh tế, thay đổi chính sách đối ngoại và chính sách xã hội trong nước sẽ tạo ra “bất ổn lớn chưa từng thấy”. Đồng thời, ông bác bỏ ý tưởng về việc chính sách thuế mới có thể khuyến khích doanh nghiệp quay về Mỹ hoạt động, qua đó thúc đẩy đầu tư và việc làm. Ông cho rằng, mục tiêu nâng vốn đầu tư thông qua chính sách thuế mới là vô cùng hão huyền, phần lớn các công ty sở hữu lượng tiền lớn ở nước ngoài đều giữ khoản tiền tương tự ở trong nước. Trên thực tế, lượng tiền các doanh nghiệp kéo về Mỹ được dùng để trả cổ tức, mua cổ phiếu, thực hiện các vụ mua bán và sáp nhập, sắp xếp lại cục diện tài chính chứ không phải để tái đầu tư.
Trong bối cảnh nhiều biện pháp chính sách của Donald Trump khá thất thường và không được cân nhắc kỹ lưỡng trước khi ban hành, các nhà đầu tư Mỹ sẽ hành động rất thận trọng trước những động thái chính sách của Mỹ do nhiều chính sách có thể sẽ thất bại. Thậm chí, chính sách mở rộng tài khóa tới đây có thể sẽ bị cản trở nếu tổng chi tiêu liên bang của Mỹ sụt giảm. Hơn nữa, là cơ quan độc lập, Fed sẽ có động thái để ổn định tình hình kinh tế Mỹ, giữ gìn uy tín và vị thế của USD trên thị trường quốc tế.
Xuân Thanh (Nguồn: Bloomberg, CNBC, Reuters)