10 sự kiện ngân hàng nổi bật năm 2016 do Tạp chí Ngân hàng bình chọn
1. Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập Ngân hàng Việt Nam
Cách đây 65 năm, ngày 06/5/1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký sắc lệnh số 15/SL thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam, tiền thân của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ngày nay - mở ra một trang sử mới cho sự nghiệp xây dựng và phát triển rất vẻ vang của ngành Ngân hàng Việt Nam. Nhìn lại 65 năm qua, ngành Ngân hàng Việt Nam rất phấn khởi và tự hào về những thành tích, đóng góp của Ngành đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, xây dựng và phát triển đất nước.
Ghi nhận những đóng góp của ngành Ngân hàng, trong 65 năm qua Đảng, Nhà nước đã trao tặng ngành Ngân hàng nhiều danh hiệu cao quý. Tại Lễ kỷ niệm 65 năm ngày thành lập Ngân hàng Việt Nam, thay mặt Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh lần thứ 3 cho ngành Ngân hàng.
2. Ngân hàng Nhà nước điều hành cung tiền hợp lý tạo điều kiện cho các tổ chức tín dụng (TCTD) ổn định lãi suất huy động, có điều kiện phấn đấu giảm lãi suất cho vay và hỗ trợ việc phát hành thành công khối lượng lớn trái phiếu Chính phủ với lãi suất thấp, đồng thời hỗ trợ ổn định tỷ giá và đảm bảo kiểm soát lạm phát.
Các chỉ tiêu tiền tệ tăng đúng định hướng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đề ra từ đầu năm. Tính đến cuối năm 2016, tổng phương tiện thanh toán tăng hơn 17,88%, huy động vốn tăng 18,38% so với cuối năm 2015. Lạm phát cơ bản được kiểm soát ổn định và cả năm đạt 1,87%, góp phần quan trọng trong việc thực hiện kiểm soát lạm phát CPI cả năm 4,74%, đạt mục tiêu dưới 5% của Quốc hội đề ra. Thanh khoản của hệ thống được đảm bảo và có dư thừa, thị trường liên ngân hàng hoạt động thông suốt.
3. Tỷ giá và thị trường ngoại hối diễn biến tương đối ổn định
Trong bối cảnh chịu sức ép từ những biến động khó lường trên thị trường quốc tế. Từ đầu năm 2016, NHNN thực hiện công bố tỷ giá trung tâm biến động linh hoạt hàng ngày theo sát diễn biến thị trường trong, ngoài nước và phù hợp với mục tiêu chính sách tiền tệ đã giúp hạn chế các cú sốc bên ngoài và giảm tâm lý găm giữ ngoại tệ, hỗ trợ cho sự ổn định của tỷ giá và thị trường ngoại tệ. So với đầu năm, tỷ giá VND/USD tăng khoảng 1,1 - 1,2%, thanh khoản thị trường tốt, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.
4. Mặt bằng lãi suất được giữ ổn định
Mặc dù có áp lực tăng nhưng với việc thực hiện linh hoạt các giải pháp của NHNN, mặt bằng lãi suất được giữ ổn định, một số TCTD giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ sản xuất kinh doanh. Mặt bằng lãi suất huy động sau khi tăng 0,2 - 0,3%/năm trong 3 tháng đầu năm thì từ tháng 4 đã ổn định, đặc biệt giữa tháng 4 và từ cuối tháng 9/2016, một số TCTD đã giảm 0,3 - 0,5%/năm lãi suất huy động, giảm khoảng 0,5 - 1%/năm lãi suất cho vay đối với sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên. Lãi suất cho vay hiện phổ biến khoảng 6 - 9%/năm đối với kỳ hạn ngắn và 9 - 11%/năm đối với trung và dài hạn; đối với khách hàng tốt, lãi suất cho vay ngắn hạn từ 4 - 5%/năm.
5. Mở rộng tín dụng đi đôi với an toàn, chất lượng
Trong năm 2016, tình hình diễn biến tín dụng và cơ cấu tín dụng phù hợp với chỉ tiêu và định hướng điều hành của NHNN. Tính đến cuối năm 2016, tín dụng tăng 18,71% so với cuối năm 2015. Cơ cấu tín dụng diễn biến tích cực theo hướng mở rộng tín dụng đi đôi với an toàn, chất lượng, tập trung chủ yếu cho lĩnh vực sản xuất kinh doanh, tín dụng đối với lĩnh vực đầu tư, kinh doanh bất động sản chậm lại. Tín dụng VND tăng cao trong khi tín dụng ngoại tệ tăng thấp, phù hợp với chủ trương chống đô la hóa của Chính phủ.
Cùng với đó, các chương trình, chính sách tín dụng ngành, lĩnh vực, người nghèo và các đối tượng chính sách khác theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục được hệ thống ngân hàng đẩy mạnh triển khai có hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế.
6. Tiếp tục đẩy mạnh tái cơ cấu và xử lý nợ xấu các tổ chức tín dụng
Với việc triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp, công tác thanh tra, giám sát và tái cơ cấu, xử lý nợ xấu đạt được những kết quả tích cực. Các ngân hàng yếu kém được kiểm soát, tái cơ cấu, giám sát chặt chẽ hoạt động; các tồn tại, yếu kém tiếp tục được chấn chỉnh, xử lý dứt điểm. Nợ xấu được giữ ổn định ở mức dưới 3%, đến 30/11/2016, tỷ lệ nợ xấu ước tính còn khoảng 2,46%. Từ đầu năm 2016 đến hết 30/11/2016, VAMC đã thực hiện mua 839 khoản nợ, với tổng dư nợ gốc là 23.283 tỷ đồng, giá mua nợ là 22.483 tỷ đồng.
7. Dự trữ ngoại hối đạt mức kỷ lục
Chưa bao giờ lượng dự trữ ngoại hối của Việt Nam lớn như năm 2016, ở mức trên 40 tỷ USD. Dự trữ ngoại hối lớn góp phần tạo thành quả ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao giá trị đồng Việt Nam, hạn chế tình trạng đô la hóa, cải thiện thanh khoản ngoại tệ toàn hệ thống và nâng cao lòng tin vào giá trị đồng Việt Nam. Đồng thời, việc dự trữ ngoại hối tăng cao cũng là nguyên nhân gián tiếp góp phần đưa lãi suất trái phiếu trên thị trường quốc tế giảm mạnh, qua đó làm giảm chi phí vay nợ nước ngoài của Chính phủ.
Một điều cũng rất đáng chú ý là trong suốt quãng thời gian tỷ giá tăng nóng, NHNN vẫn chưa phải bán ra một đồng USD nào, mặc cho năm 2016 là năm kỷ lục của lượng dự trữ ngoại hối.
8. Ngành Ngân hàng có “tư lệnh” mới
Ngày 9/4/2016, với đa số phiếu thuận, đồng chí Lê Minh Hưng đã được Quốc hội khóa XIII phê chuẩn giữ chức vụ Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo tờ trình của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc.
Sinh năm 1970, Thống đốc NHNN Lê Minh Hưng là một trong những người đứng đầu trẻ nhất trong lịch sử ngành Ngân hàng Việt Nam khi được bổ nhiệm ở tuổi 46 và cũng là thành viên Chính phủ trẻ nhất.
9. NHNN dẫn đầu về công tác cải cách hành chính
Tại Hội nghị trực tuyến sơ kết công tác cải cách hành chính (CCHC) nhà nước giai đoạn 2011 - 2015 và triển khai kế hoạch CCHC 2016 - 2020 diễn ra vào sáng 17/8/2016, Bộ Nội vụ đã công bố chỉ số CCHC 2015 (PAR INDEX 2015) của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Theo đó, NHNN xếp thứ nhất trong số các Bộ, ngành, đạt chỉ số cao nhất 89,42 điểm.
Về cơ bản, hầu hết các chỉ số thành phần của NHNN đều tăng về điểm số và thứ hạng, có những thành phần điểm số có sự cải thiện tăng hạng rõ rệt như chỉ số xây dựng và thực hiện thể chế, các chỉ số khác vẫn duy trì và giữ thứ hạng cao.
Kết quả xếp hạng Par Index năm 2015 tiếp tục khẳng định những nỗ lực cải cách hành chính của NHNN trong nhiều năm qua nhằm nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời hỗ trợ tích cực trong việc cải thiện môi trường kinh doanh nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hỗ trợ phát triển doanh nghiệp.
10. Công tác truyền thông được NHNN sử dụng như là một công cụ trong điều hành đã góp phần củng cố lòng tin, ổn định tâm lý thị trường, hỗ trợ tích cực cho điều hành của NHNN. Trong thực tế, tại một số thời điểm, thị trường vàng, ngoại tệ biến động chủ yếu do yếu tố tâm lý trước các diễn biến trên thị trường quốc tế như sự kiện Brexit, dồng đôla trên thế giới tăng mạnh sau khi ông Donald Trump đắc cử Tổng thống Mỹ, FED tăng lãi suất trong tháng 12/2016. NHNN kịp thời tăng cường công tác truyền thông, có thông điệp truyền tải về định hướng điều hành, khẳng định NHNN sẵn sàng triển khai đồng bộ các giải pháp điều hành, kết hợp tăng cường truyền thông định hướng tâm lý thị trường đã góp phần ổn định nhanh chóng thị trường vàng, ngoại tệ.