Chưa vội lạc quan với xuất khẩu

Chưa vội lạc quan với xuất khẩu

Xuất khẩu 6 tháng đầu năm tăng trưởng mạnh mẽ nhưng chưa bền vững

Khanh Đoàn

Kim ngạch xuất khẩu 6 tháng năm 2017 tăng trưởng mạnh ở mức 18,8% so với cùng kỳ năm trước, đạt 97,21 tỷ USD. Mức tăng trưởng xuất khẩu của năm nay đặc biệt ấn tượng nếu so với cùng kỳ năm 2016 khi kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm chỉ tăng chưa đầy 6% so với cùng kỳ năm 2015. Đạt được kết quả khả quan này là nhờ các yếu tố thị trường, giá cả… đều có sự cải thiện mạnh mẽ.

Số liệu mới nhất của Tổng cục Hải quan cho thấy, trong 6 tháng đầu năm số nhóm hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD tăng 2 nhóm so với cùng kỳ năm trước, đạt 19/45 nhóm hàng. Trong đó, 10 nhóm hàng có kim ngạch lớn nhất đạt giá trị 69,94 tỷ USD, chiếm 71,6% trong tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Số liệu thống kê cũng cho thấy tất cả các nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đều đạt mức tăng trưởng khá cao so với cùng kỳ năm trước.

Một số mặt hàng xuất khẩu có mức giá tăng so với cùng kỳ như hạt điều tăng 26,2%; cà phê tăng 30%; than đá tăng 54,6%; dầu thô tăng 26,4%; xăng dầu tăng 33,7%; cao su tăng 52,2%; sắt thép tăng 21%... Nhờ có trợ lực từ giá nên một số mặt hàng dù có lượng xuất khẩu giảm, song giá trị vẫn tăng, chẳng hạn hạt điều giảm 3,2% về lượng, tuy nhiên tăng 22,4% về giá trị so với cùng kỳ năm trước; cà phê giảm 15,3% về lượng, tăng 10,4% về giá trị… Một số nhóm hàng tuy lượng tăng thấp, song giá trị tăng rất cao so với cùng kỳ năm trước, chẳng hạn dầu thô tăng 10% về lượng, 39,2% về giá trị; than đá tăng gấp hơn 3 lần về lượng, hơn 4 lần về giá trị; cao su tăng 0,4% về lượng, 52,8% về giá trị…

Vụ Kinh tế Dịch vụ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đánh giá, trong số các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam 6 tháng đầu năm 2017, xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc có mức tăng trưởng nổi trội, đạt 42,5%, cao nhất từ năm 2012 đến nay. Mức tăng trưởng xuất khẩu vào Trung Quốc cao hơn nhiều so với mức tăng trưởng nhập khẩu từ thị trường này (ước 6 tháng 2017 đạt 16,8%) khiến thâm hụt cán cân thương mại giữa Việt Nam và Trung Quốc đang có sự cải thiện đáng kể. Đây là sự chuyển dịch tích cực nhằm cân bằng cán cân thương mại giữa Việt Nam - Trung Quốc, vốn đã thâm hụt từ nhiều năm nay.

Bên cạnh đó, kim ngạch xuất khẩu sang các nước ASEAN có sự phục hồi, tăng 27,1% so với cùng kỳ. 6 tháng đầu năm 2017, Việt Nam đạt tăng trưởng xuất khẩu dương với cả 9 nước đối tác trong ASEAN. Nhờ đó nhập siêu của Việt Nam với ASEAN giảm khoảng 4,4% so với cùng kỳ.

Ngoài 2 thị trường trên, các thị trường xuất khẩu chủ lực khác của Việt Nam đều chứng kiến mức tăng trưởng tích cực. Cụ thể, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch gần 19,7 tỷ USD, tăng 10% so với cùng kỳ năm trước; thị trường EU (28 nước) đạt kim ngạch 18,2 tỷ USD, tăng 12,4%; Nhật Bản là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 với kim ngạch hơn 8 tỷ USD, tăng 20,4%; tiếp theo là thị trường Hàn Quốc với kim ngạch gần 6,57 tỷ USD, tăng 28,6%…

Tuy xuất khẩu 6 tháng đầu năm tăng trưởng mạnh mẽ, song theo các chuyên gia sự tăng trưởng này là không bền vững do thị trường thế giới tiềm ẩn nhiều diễn biến bất lợi, từ sự trỗi dậy của đường lối bảo hộ mậu dịch của nhiều quốc gia, cũng như việc điều chỉnh tăng lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Vì vậy, để duy trì kết quả đã đạt được trong 6 tháng đầu năm, Bộ Kế hoạch và Đầu tư khuyến nghị công tác phát triển thị trường, xúc tiến thương mại cần được đặt lên hàng đầu.

Theo đó, lựa chọn các mặt hàng có thế mạnh để xúc tiến xuất khẩu theo từng giai đoạn cụ thể nhằm phát triển thị trường xuất khẩu theo hướng đa dạng hóa, tìm kiếm khả năng mở rộng các thị trường mới còn tiềm năng, đồng thời củng cố và mở rộng thị phần hàng hóa Việt Nam tại thị trường truyền thống, thị trường là đối tác FTA. Một số mặt hàng cần thúc đẩy xuất khẩu trong thời gian tới là gạo, rau quả, sữa và sản phẩm sữa, sản phẩm chăn nuôi, thủy sản, cà phê, hạt tiêu vào thị trường Trung Quốc; tôm, hoa quả vào thị trường Úc; dệt may, giày dép, đồ gỗ, thủy sản, rau quả vào thị trường Liên minh Kinh tế Á-Âu; nông sản, vật liệu xây dựng vào thị trường ASEAN.