Thanh toán điện tử dịch vụ công:
Cần thực sự vào cuộc
Đình Hải
Tháng 7/2017, UBND TP.HCM lần đầu tiên chọn Sở KH&ĐT, Sở TN&MT, Sở Y tế làm thí điểm thanh toán phí, lệ phí qua hệ thống ngân hàng. Theo đó, VietinBank là đơn vị được chọn tham gia thí điểm thực hiện thanh toán các dịch vụ công ở ba sở, ngành trên để rút ngắn thời gian, chi phí cho người dân và DN. Ông Dương Đức Anh, Giám đốc Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM, cho biết việc thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt các dịch vụ công không mang lại lợi ích lớn cho các sở, ngành nhưng lại có ý nghĩa vô cùng lớn với người dân. Hành động này của TP.HCM là thực hiện theo chủ trương Nghị quyết 35 của Chính phủ nhằm cắt giảm thủ tục hành chính công. Ba sở, ngành được TP.HCM chọn thí điểm thanh toán không dùng tiền mặt, do có tác động trực tiếp đến đời sống, sức khỏe, kinh doanh của người dân.
Thực ra, trước đây các NHTM đã riêng lẻ liên kết với cơ quan thuế, hải quan, chi trả lương cho công chức… để thực hiện quản lý và chi tiêu ngân sách địa phương. Nhưng gần đây chính quyền TP.HCM đã chính thức ra văn bản yêu cầu một số sở, ngành trực tiếp xây dựng các dịch vụ hành chính công có thu phí và lệ phí điện tử hóa. Theo đó, UBND TP.HCM yêu cầu các sở, ngành được chọn thí điểm thanh toán dịch vụ công trực tuyến phải cùng với ngân hàng hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ thanh toán trực tuyến. Song song với các hình thức thanh toán bằng tiền mặt, thanh toán bằng thẻ tại các máy cà thẻ ở cơ quan công quyền để người dân có quyền lựa chọn hình thức thanh toán phù hợp với mình.
Đơn cử như Sở KH&ĐT TP.HCM hiện nay trung bình mỗi ngày có 500 lượt hồ sơ đăng ký kinh doanh cho hai mảng cấp phép cho DN trong nước và nước ngoài. Với việc đăng ký kinh doanh, khai báo tài khoản, chữ ký mẫu, mẫu dấu DN người dân phải xếp hàng đóng phí mất rất nhiều thời gian. Nhưng nếu thanh toán phí và lệ phí qua ngân hàng những thủ tục này sẽ được làm ở nhà qua mạng internet mà không phải đến cơ quan công quyền. Tương tự, các thủ tục quản lý chăm sóc sức khỏe, nhà đất, môi trường… cơ quan cung cấp dịch vụ công chỉ cần đăng thông báo trên mạng theo mã số hồ sơ đã hoàn tất, người dân nhìn vào đó và thanh toán phí là nhận được giấy phép. Với công nghệ ngân hàng hiện đại hiện nay chỉ cần một cú nhấp chuột mọi khoản phí, lệ phí sẽ được chuyển khoản thanh toán không biên giới.
Thế nhưng, thanh toán điện tử đối với các dịch vụ công dường như vẫn có một rào cản vô hình. Cụ thể, Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM thừa ủy quyền của UBND TP.HCM làm đầu mối chương trình thí điểm thanh toán dịch vụ công qua ngân hàng, tuần qua tổ chức buổi gặp mặt giữa ba sở, ngành được chọn thí điểm thanh toán dịch vụ công không dùng tiền mặt. Những người tham dự cuộc họp này cho biết, hai trong ba đơn vị được chọn thí điểm thanh toán điện tử không nắm được đơn vị mình sẽ xây dựng dịch vụ công nào trước có thanh toán điện tử. Trong khi, theo lịch trình từ ngày 16-31/10 này, ngân hàng sẽ kết nối đường truyền trực tuyến chạy thử thanh toán không dùng tiền mặt những dịch vụ công cung cấp cho cá nhân và từ ngày 15-30/11 tới chạy thử thanh toán dịch vụ công cung cấp cho DN. Cần nhắc lại rằng, những đơn vị được chọn thí điểm thanh toán trực tuyến các dịch vụ công đã được thông báo cách nay khoảng 3 tháng.
Thanh toán điện tử không chỉ tiết kiệm thời gian cho người dân, mà còn tiết giảm chi phí xã hội, tăng năng suất lao động, an toàn, tiện lợi… Điều quan trọng là các đơn vị thừa hành cung cấp dịch vụ công có sẵn sàng cung cấp dịch vụ trực tuyến đến người dân để mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt? Với nền tảng internet mở rộng như Việt Nam, người dân không ngại mất vài ngàn đồng tiền phí thanh toán đổi lấy tiện ích dịch vụ công. Hiện nay, nhiều địa phương đã công bố tất cả các điều kiện kinh doanh, danh mục khuyến khích đầu tư… trên mạng internet. Vậy các đơn vị cung cấp dịch vụ công cần thực sự vào cuộc, nhất là khi Chính phủ đang kêu gọi toàn xã hội tham gia vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 – internet kết nối vạn vật.