Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Đắk Lắk gửi tới Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XIV do Ban Dân nguyện - Ủy ban Thường vụ Quốc hội chuyển đến theo công văn số 472/BDN ngày 15/11/2018.
Kiến nghị của cử tri:“Theo quy định, để tiếp cận nguồn vốn vay tái canh cây cà phê tại ngân hàng cần phải đảm bảo điều kiện là có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để thế chấp, cho vay và giải ngân nguồn vốn theo nhiều đợt và phải xin giấy xác nhận đủ diện tích tái canh, diện tích cà phê nằm trong quy hoạch đã được tỉnh phê duyệt, tuân thủ các quy trình tái canh mà Bộ NN&PTNT ban hành. Cử tri đề nghị Ngân hàng nhà nước phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cho người dân được vay và nhận tiền một lần để thuận tiện trong đầu tư, cũng như đi lại khi làm thủ tục vay vốn.” (Câu số 4)
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
Chương trình cho vay tái canh cà phê tại 5 tỉnh Tây Nguyên được thực hiện trên cơ sở quy hoạch diện tích cà phê cần tái canh giai đoạn 2014-2020 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (trong đó diện tích cần tái canh tại Đắk Lắk theo quy hoạch là 29.600 ha). Tổ chức, cá nhân thực hiện tái canh cà phê được hưởng một số chính sách như: thời gian cho vay có thể lên đến 8 năm, ân hạn trả gốc và lãi từ 2-4 năm (tùy theo phương pháp tái canh); lãi suất cho vay trong thời gian ân hạn là 6,5%/năm, lãi suất sau thời gian ân hạn là 9%/năm, thấp hơn lãi suất cho vay thông thường từ 1-2,5%/năm.
Đây là chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với tổ chức, cá nhân tái canh cà phê nên việc cho vay cần đảm bảo đúng đối tượng và quy định của các Bộ, ngành, cụ thể:
(i) Cá nhân, hộ gia đình vay vốn tái canh theo chương trình phải nằm trong danh sách các hộ dân có diện tích cà phê cải tạo hàng năm được Ủy ban nhân dân xã phê duyệt.
(ii) Theo quy trình kỹ thuật tái canh do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định thì việc tái canh cà phê phải thực hiện tuần tự qua các khâu: nhổ bỏ cây cũ, để không đất từ 1-2 năm rồi mới trồng mới... Theo đó, việc giải ngân cho vay cũng thực hiện theo tiến độ tái canh vì nếu giải ngân vốn vay ngay 01 lần có thể sẽ dẫn đến tình trạng người dân sử dụng tiền vay vào mục đích khác và các tổ chức tín dụng cũng không chứng minh được vốn vay giải ngân sử dụng đúng mục đích.
Trong thực tế, việc tái canh đồng loạt theo quy hoạch khiến người dân không có thu nhập nên các hộ dân thường lựa chọn chỉ nhổ bỏ cây già cỗi sâu bệnh để trồng lại, không đủ điều kiện vay theo chương trình. Tại Đắk Lắk, thời gian qua người dân đã chọn vay vốn để tái canh cà phê theo quy định tại Nghị định 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015 của Chính phủ về chính sách tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, với nhiều ưu đãi như: lãi suất ưu đãi (hiện nay lãi suất ngắn hạn đối với lĩnh vực nông nghiệp tối đa là 6,5%/năm), được giảm 0,2% lãi suất khi mua bảo hiểm nông nghiệp, được hưởng cơ chế vay không có tài sản bảo đảm, cơ chế xử lý nợ khi xảy ra rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng...
Để khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong cho vay tái canh cây cà phê, vừa qua Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo chuyển chương trình cho vay tái canh cà phê sang cho vay theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Ngày 07/9/2018, Chính phủ đã ban hành Nghị định 116/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 55, có hiệu lực thi hành ngày 25/10/2018 trong đó bổ sung quy định về ân hạn đối với các loại cây trồng lâu năm tạo điều kiện tiếp tục hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thực hiện cải tạo, tái canh cây cà phê. Như vậy, việc người dân, doanh nghiệp tái canh cà phê được chuyển sang vay vốn theo Nghị định 55/2015/NĐ-CP và Nghị định số 116/2018/NĐ-CP sẽ giúp khắc phục những vướng mắc mà cử tri đã nêu.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Đắk Lắk. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng.