CÁC KIẾN NGHỊ CỦA CỬ TRI LIÊN QUAN ĐẾN HỖ TRỢ THÁO GỠ KHÓ KHĂN
DO ẢNH HƯỞNG CỦA DỊCH COVID-19
1. Do ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 nên một số cơ sở sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp vừa và nhỏ bị ảnh hưởng nghiêm trọng, các mặt hàng sản xuất, kinh doanh bị giảm sút do thị trường tiêu thụ giảm và xuất khẩu, nhập khẩu bị đình trệ. Hiện nay các cơ sở sản xuất kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp rất nhiều khó khăn về nguồn vốn để duy trì hoạt động sản xuất và kinh doanh. Do đó, đề nghị Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành chức năng sớm xem xét hỗ trợ vốn cũng như giảm lãi suất cho vay để các cơ sở sản xuất kinh doanh và doanh nghiệp vừa và nhỏ có thêm điều kiện để ổn định, khôi phục sản xuất, kinh doanh nhằm thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội. (Cử tri tỉnh Bình Phước)
Trả lời:
Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tác động không nhỏ đến mọi mặt đời sống kinh tế xã hội, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã triển khai có hiệu quả các công cụ chính sách tiền tệ, chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) triển khai đồng bộ các giải pháp tổng thể về tín dụng và dịch vụ ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) vượt qua ảnh hưởng của đại dịch, cụ thể:
- Chủ động ban hành các văn bản và tổ chức làm việc trực tiếp với các TCTD, yêu cầu TCTD rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng của dịch bệnh đối với khách hàng để xây dựng chương trình, kịch bản hành động của ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn cho khách hàng; ban hành Thông tư số 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 quy định về việc TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19, tạo khuôn khổ pháp lý để các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, hỗ trợ cho các khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 ở tất cả các lĩnh vực, ngành nghề, đối tượng khách hàng (bao gồm cả DNNVV, hộ gia đình, các lĩnh vực sản xuất lưu thông hàng hóa thiết yếu, các lĩnh vực ưu tiên...).
- Điều chỉnh giảm đồng bộ các mức lãi suất với quy mô tương đối lớn (ngày 17/3/2020 và 13/5/2020) nhằm ổn định và giảm mặt bằng lãi suất cho vay, kịp thời hỗ trợ vốn có chi phí hợp lý cho doanh nghiệp, người dân để phục hồi, phát triển sản xuất kinh doanh. Với tổng mức giảm khoảng 1,0-1,5%/năm các mức lãi suất điều hành; đồng thời giảm 0,6-0,75%/năm trần lãi suất tiền gửi các kỳ hạn dưới 6 tháng; giảm 1%/năm trần lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên (hiện là 5%/năm). Trong 6 tháng đầu năm 2020, Việt Nam hiện là một trong những nước có mức giảm lãi suất điều hành tương đối lớn so với các nước trong khu vực1.
- Chỉ đạo các TCTD đơn giản hóa quy trình, thủ tục nội bộ, tạo thuận lợi hơn nữa cho khách hàng khi áp dụng các giải pháp hỗ trợ như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi vay, cho vay mới khôi phục sản xuất, kinh doanh. Các TCTD đơn giản hóa quy trình, thủ tục nội bộ nhưng không nới lỏng điều kiện tín dụng nhằm đảm bảo chất lượng an toàn tín dụng, duy trì tính lành mạnh của hoạt động ngân hàng.
- Khẩn trương triển khai Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 09/4/2020 của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID-19: Thực hiện cho vay tái cấp vốn 16.000 tỷ đồng từ NHNN để NHCSXH có nguồn vốn cho vay đơn vị để trả lương cho người lao động bị ngừng việc với lãi suất 0%, không cần tài sản bảo đảm theo đúng tinh thần Nghị quyết 42 của Chính phủ và Quyết định 15 của Thủ tướng Chính phủ.
- Phối hợp với các địa phương2 tổ chức 15 hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn do dịch Covid-19, từ đó nắm bắt tình hình thực hiện các giải pháp của ngành ngân hàng để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, đồng thời đẩy mạnh gắn kết giữa ngành ngân hàng với các Sở, ngành địa phương và các doanh nghiệp trên địa bàn.
- Khuyến khích các TCTD triển khai chương trình tín dụng lãi suất thấp (300 nghìn tỷ đồng) từ rất sớm theo phương châm là chia sẻ khó khăn và đồng hành cùng với người dân, doanh nghiệp bằng chính nguồn lực của Ngành ngân hàng, trên cơ sở tiết giảm tối đa chi phí hoạt động, giảm lương, thưởng.
Hiện nay, trên cơ sở tổng hợp các kiến nghị của doanh nghiệp, người dân, TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong 03 tháng thực hiện Thông tư số 01/2020/TT-NHNN, NHNN đang hoàn thiện để sớm ban hành Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 01/2020/TT-NHNN nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình diễn biến dịch bệnh Covid-19 tác động đến kinh tế vĩ mô, tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hỗ trợ đúng đối tượng, không để lợi dụng chính sách trục lợi, gây rủi ro cho hệ thống các TCTD theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Đến 27/07/2020, tất cả các TCTD, kể cả công ty tài chính, ngân hàng nước ngoài đều vào cuộc mạnh mẽ, đã: cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 265.358 khách hàng với dư nợ 261.671 tỷ đồng; miễn, giảm, hạ lãi suất cho 446.315 khách hàng với dư nợ 1.218.326 tỷ đồng; cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số lũy kế từ 23/1 đến nay đạt 1.281.941 tỷ đồng cho 267.294 khách hàng, lãi suất thấp hơn phổ biến từ 0,5 – 2,5%/ năm so với trước dịch. Riêng NHCSXH đã thực hiện gia hạn nợ cho 154.635 khách hàng với dư nợ 3.895 tỷ đồng, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ cho 75.209 khách hàng với dư nợ 1.567 tỷ đồng, cho vay mới đối với 1.270.172 khách hàng với dư nợ 47.143 tỷ đồng.
Trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai các giải pháp điều hành tín dụng, lãi suất, tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn về vốn cho người dân, doanh nghiệp (đặc biệt là DNNVV), góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế sau dịch theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Tuy nhiên, trong điều kiện hoạt động của nhiều DNNVV chưa thể đáp ứng đầy đủ các điều kiện vay vốn của TCTD3, thì bên cạnh các giải pháp của ngành ngân hàng, các Bộ, ngành, địa phương cần: (i) có giải pháp mạnh mẽ hơn nữa để Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát huy vai trò hỗ trợ DNNVV dễ dàng tiếp cận vốn vay ngân hàng theo quy định tại Nghị định số 34/2018/NĐ-CP ngày 08/3/2018 của Chính phủ; (ii) tăng cường các giải pháp hỗ trợ vốn thông qua Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp tăng khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính.
2. Cử tri kiến nghị xem xét giảm lãi suất ngân hàng từ 1-2%/năm cho các cơ sở kinh doanh phi nông nghiệp ở nông thôn có vay vốn tại các tổ chức tín dụng phục vụ cho hoạt động kinh doanh. (Cử tri tỉnh Cà Mau)
Trả lời:
Thời gian qua, bám sát Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ và diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ, NHNN đã ban hành và triển khai đồng bộ nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, đầu tư phát triển sản xuất kinh doanh, trong đó chú trọng duy trì ổn định và giảm mặt bằng lãi suất. Đặc biệt, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tác động không nhỏ đến mọi mặt đời sống kinh tế xã hội, trên cơ sở các chỉ thị, nghị quyết của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ4 NHNN đã khẩn trương vào cuộc và quyết liệt triển khai có hiệu quả các công cụ chính sách tiền tệ, chỉ đạo hệ thống TCTD triển khai đồng bộ các giải pháp tổng thể về tín dụng và dịch vụ ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp vượt qua ảnh hưởng của đại dịch, cụ thể:
(i) Điều hành linh hoạt, đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, tỷ giá, đảm bảo thanh khoản hệ thống, giảm mặt bằng lãi suất, góp phần ổn định vĩ mô, tạo điều kiện giảm thiểu tác động của dịch.
Cụ thể: Sau khi NHNN điều chỉnh giảm lãi suất điều hành cuối năm 2019, từ đầu năm 2020 đến nay NHNN tiếp tục giảm 02 lần đồng bộ các mức lãi suất nhằm ổn định và giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ doanh nghiệp, người dân khắc phục khó khăn, phục hồi sản xuất5; Đồng thời, chỉ đạo TCTD chủ động cân đối khả năng tài chính để áp dụng lãi suất cho vay hợp lý, đảm bảo an toàn tài chính; triệt để tiết giảm chi phí hoạt động, trước mắt không chia cổ tức bằng tiền mặt để tập trung nguồn lực giảm lãi suất cho vay đối với dư nợ hiện hữu và các khoản cho vay mới.
Chính sách điều chỉnh giảm đồng bộ lãi suất của NHNN đã và đang góp phần giảm bớt khó khăn cho nền kinh tế, kịp thời hỗ trợ vốn có chi phí hợp lý cho doanh nghiệp, người dân vay để phục hồi, phát triển sản xuất kinh doanh. Kết quả, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay có xu hướng giảm. Hiện, lãi suất huy động bằng VND phổ biến ở mức 0,1- 0,2%/năm đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng; 3,7 - 4,25%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng; 4,4- 6,4%/năm đối với tiền gửi có kỳ hạn từ 6 tháng đến dưới 12 tháng; kỳ hạn từ 12 tháng trở lên ở mức 6,0 - 7,3%/năm. Lãi suất cho vay VND phổ biến ở mức 6,0-9,0%/năm đối với ngắn hạn; 9,0-11%/năm đối với trung và dài hạn; Lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND các lĩnh vực ưu tiên giảm 1,0%/năm so với đầu năm và hiện ở mức 5%/năm.
Như vậy, tính từ tháng 9/2019 đến nay, NHNN đã 3 lần giảm lãi suất điều hành, với mức giảm là 1,75%/năm, đồng thời giảm 0,8-1,25%/năm trần lãi suất huy động, giảm 1,5%/năm trần lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên. Trong 6 tháng đầu năm 2020, Việt Nam hiện là một trong những nước có mức giảm lãi suất điều hành tương đối lớn so với các nước trong khu vực.6
(ii) Chủ động, kịp thời ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN hiệu lực từ ngày 13/3/2020, tạo cơ sở pháp lý để TCTD tháo gỡ khó khăn về vốn vay cho khách hàng: (1) Khách hàng được cơ cấu nợ gốc và lãi đến hạn với thời hạn phù hợp và không bị chuyển nợ xấu, không bị tính lãi phạt; (2) Khách hàng sau khi được cơ cấu nợ và giữ nguyên nhóm nợ vẫn có điều kiện để tiếp cận các nguồn vay mới; (3) Tạo hành lang pháp lý để TCTD miễn giảm lãi, phí. Đây là giải pháp hữu hiệu giúp doanh nghiệp khắc phục khó khăn, phục hồi sản xuất kinh doanh.
(iii) Ban hành Chỉ thị 02/CT-NHNN ngày 31/3/2020, chỉ đạo các TCTD nghiêm túc triển khai các giải pháp cấp bách của ngành Ngân hàng để tăng cường phòng, chống và khắc phục khó khăn do tác động của dịch bệnh, trong đó yêu cầu các TCTD đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả các giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay; điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, chỉ tiêu lợi nhuận phù hợp, không chia cổ tức bằng tiền mặt, để dành nguồn lực chia sẻ khó khăn, hỗ trợ khách hàng, giảm mạnh lãi suất cho vay đối với khách hàng,...
(iv) Tổ chức các Hội nghị trực tuyến toàn ngành về tăng cường tín dụng ngân hàng hỗ trợ doanh nghiệp và người dân khắc phục khó khăn do ảnh hưởng dịch Covid-19, yêu cầu toàn hệ thống TCTD triệt để tiết giảm chi phí để có điều kiện giảm lãi suất cho vay; chủ động cân đối sẵn sàng nguồn vốn để đầu tư cho những phương án, dự án khả thi; đơn giản hóa quy trình thủ tục nội bộ, tạo thuận lợi hơn nữa cho khách hàng vay vốn.
Với các giải pháp đồng bộ trên đây, mặt bằng lãi suất huy động cả ngắn, trung, dài hạn của TCTD đã liên tiếp giảm. Mặt bằng lãi suất cho vay cũng giảm, riêng lãi suất cho vay lĩnh vực ưu tiên giảm mạnh 1,0%/năm so với cuối năm 2019. Theo công bố của IMF (03/2020), lãi suất cho vay của Việt Nam ở mức 7,7%, tương đương Philippines (7,13%), thấp hơn một số nước có trình độ phát triển tương đồng trong khu vực: Indonesia (10,01%), Mông Cổ (16,81%), Bangladesh (9,62%), Ấn Độ (9,4%), Myanmar (16%).
Tuy nhiên, việc điều hành lãi suất cần đảm bảo phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát, thị trường tiền tệ và nằm trong tổng thể mục tiêu chính sách tiền tệ. Trong thời gian tới, trên cơ sở bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính, tiền tệ trong nước và quốc tế, NHNN tiếp tục điều hành lãi suất phù hợp với cân đối vĩ mô, lạm phát, diễn biến thị trường nhằm ổn định thị trường tiền tệ, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, qua đó tạo thuận lợi cho các TCTD giảm lãi suất, góp phần hỗ trợ người dân và doanh nghiệp dần vượt qua khó khăn, nhanh chóng phục hồi sản xuất kinh doanh.
3. Trong những năm vừa qua giá tiêu, cà phê xuống thấp, cây hồ tiêu chết nhiều, dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp ảnh hưởng đến thu nhập của người dân. Đề nghị Ngân hàng Nhà nước tạo điều kiện giảm lãi suất và khoanh, giãn nợ có thời hạn các nguồn vốn vay cho nhân dân và doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn hiện nay, tạo điều kiện phục hồi lại sản xuất, đồng thời tránh vay các tổ chức tín dụng đen. Cần giảm lãi suất cho hộ vay cũ và hộ vay mới, vì được biết có ngân hàng đã giảm lãi suất cho vay nhưng chỉ giảm cho các hộ vay mới những hộ vay cũ chưa có văn bản để giảm. (Cử tri tỉnh Đăk Lăk)
Trả lời:
3.1. Khách hàng vay vốn trồng hồ tiêu thuộc đối tượng hưởng chính sách tín dụng theo 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, Nghị định 116/2018/NĐ-CP ngày 07/9/2018 sửa đổi, bổ sung Nghị định số 55/2015/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư số 10/2015/TT-NHNN ngày 22/7/2015 và Thông tư 25/2018/TT-NHNN sửa đổi bổ sung Thông tư số 10/2015/TT-NHNN hướng dẫn Nghị định của Chính phủ. Theo đó, trường hợp khách hàng vay vốn trồng hồ tiêu bị thiệt hại không trả được nợ ngân hàng do nguyên nhân khách quan bất khả kháng, thiên tai, dịch bệnh... được hưởng các cơ chế xử lý nợ như sau:
- Được tổ chức tín dụng (TCTD) xem xét cơ cấu lại thời hạn trả nợ (gia hạn nợ, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ) và giữ nguyên nhóm nợ;
- Được TCTD xem xét cho vay mới để khắc phục khó khăn, ổn định sản xuất, thực hiện trả được nợ cũ và nợ mới cho TCTD. Thực hiện các biện pháp hỗ trợ khác (bao gồm cả miễn, giảm lãi vay, lãi quá hạn; ưu tiên thu nợ gốc trước thu nợ lãi sau).
- Trường hợp khách hàng bị thiệt hại về vốn vay, tài sản hình thành từ vốn vay do hậu quả thiên tai, dịch bệnh xảy ra trên phạm vi rộng, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có văn bản thông báo tình trạng thiên tai, dịch bệnh trên phạm vi rộng và tổng hợp, đánh giá cụ thể thiệt hại để báo cáo Thủ tướng Chính phủ, NHNN, Bộ Tài chính để được xem xét khoanh nợ đối với dư nợ bị thiệt hại. Nguồn chi trả số tiền lãi TCTD không thu được do đã thực hiện khoanh nợ cho khách hàng được ngân sách nhà nước cấp tương ứng từ ngân sách địa phương. Trường hợp ngân sách địa phương khó khăn, UBND cấp tỉnh báo cáo Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với NHNN, Bộ Kế hoạch và Đầu tư báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định hỗ trợ từ dự phòng ngân sách trung ương.
Năm 2018, trước tình trạng cây hồ tiêu chết do mưa kéo dài tại khu vực Tây Nguyên, NHNN đã làm việc với UBND tỉnh có thiệt hại lớn nhất tại khu vực Tây Nguyên7 về các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người trồng tiêu, đồng thời NHNN cũng đã có văn bản8 chỉ đạo các TCTD rà soát để triển khai các giải pháp hỗ trợ khách hàng. Thực hiện chỉ đạo của Thống đốc NHNN, các TCTD đã hỗ trợ khách hàng vay vốn trồng hồ tiêu tại Tây Nguyên số tiền là 1.679 tỷ đồng thông qua các biện pháp như: cơ cấu lại nợ là 398,5 tỷ đồng; điều chỉnh giảm lãi suất là 248,5 tỷ đồng; cho vay mới khôi phục sản xuất kinh doanh là 1.032 tỷ đồng; khoanh nợ các khoản vay tại NHCSXH là 122 triệu đồng.
Liên quan đến việc người dân, doanh nghiệp đề nghị được khoanh nợ tại các TCTD, NHNN cũng đã phối hợp UBND tỉnh Gia Lai và Đoàn đại biểu quốc hội tỉnh Gia Lai tổ chức cuộc họp ngày 10/5/2019 để phối hợp tháo gỡ khó khăn cho các hộ dân trồng tiêu có dư nợ bị thiệt hại. Tại cuộc họp, lãnh đạo NHNN đã thống nhất quan điểm và sẵn sàng phối hợp với UBND tỉnh cùng với các Bộ, ngành liên quan thực hiện các thủ tục để có chính sách khoanh nợ, hỗ trợ các hộ trồng tiêu gặp khó khăn. NHNN đã đề nghị UBND tỉnh sớm có văn bản thông báo về tình trạng thiên tai, dịch bệnh trên phạm vi rộng đối với cây hồ tiêu làm cơ sở để các TCTD thực hiện các thủ tục khoanh nợ theo quy định, trên cơ sở đó tổng hợp, đánh giá cụ thể thiệt hại, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, NHNN, Bộ Tài chính để xem xét khoanh nợ theo quy định số 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015 và Nghị định số 116/2018/NĐ-CP ngày 07/9/2018 của Chính phủ.
Mặt khác, tại thông báo số 382/TB-VPCP ngày 26/10/2019 về Kết luận của Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Gia Lai, Phó Thủ tướng đã giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường xem xét, xử lý theo quy định việc công nhận hiện tượng mưa kéo dài khác thường trên diện rộng năm 2018 trên địa bàn tỉnh Gia Lai gây chết cây hồ tiêu hàng loạt là loại hình thiên tai khác theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật phòng, chống thiên tai năm 2013, từ đó làm căn cứ xem xét thực hiện khoanh nợ theo quy định đối với các hộ có diện tích hồ tiêu bị chết trong năm 2018. Tuy nhiên, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có văn bản 5496/BTNMT-TCKTTV ngày 24/10/2019 xác định tình trạng mưa kéo dài tại Gia Lai chưa phải là loại hình thiên tai khác nên không thuộc đối tượng được xem xét khoanh nợ theo quy định.
3.2. Từ đầu năm 2020, do ảnh hưởng tiêu cực của dịch Covid-19 đến sự phát triển nền kinh tế - xã hội, NHNN đã chủ động hạ lãi suất9 từ 6%/năm xuống 5%/năm đối với các khoản vay ngắn hạn tối đa bằng VND của khách hàng vay thuộc lĩnh vực ưu tiên để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp, trong đó có người dân trồng cà phê, hồ tiêu; đồng thời, thực hiện chỉ đạo của Thống đốc, các TCTD đã thực hiện có hiệu quả các giải pháp cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay; tiết giảm chi phí điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, chỉ tiêu lợi nhuận phù hợp, kể cả không chia cổ tức bằng tiền mặt, để dành nguồn lực chia sẻ khó khăn, hỗ trợ khách hàng thông qua giảm mạnh lãi suất cho vay đối với khách hàng, kể cả khoản vay hiện hữu lẫn các khoản vay mới.
Đến ngày 20/6/2020, các TCTD trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã triển khai các giải pháp hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 thông qua các giải pháp: Cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 2.097 khách hàng với dư nợ là 1.104 tỷ đồng. Trong đó giữ nguyên nhóm nợ (không bị chuyển sang nhóm nợ xấu) là 336 tỷ đồng cho 917 khách hàng; Miễn, giảm lãi vay cho 9.331 khách hàng với dư nợ là 6.841 tỷ đồng, và tiền lãi được miễn giảm trên 8 tỷ đồng; Cho vay mới với lãi suất thấp lũy kế từ ngày 23/01/2020 đến 30/6/2020 cho 15.568 khách hàng, với doanh số cho vay là 9.557 tỷ đồng.
Trong thời gian tới, NHNN tiếp tục chỉ đạo NHNN chi nhánh Đăk Lăk đôn đốc, giám sát việc triển khai các chính sách hỗ trợ khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 của các TCTD trên địa bàn để các hộ dân và doanh nghiệp vay vốn cà phê, hồ tiêu phục hồi lại sản xuất, vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.
4. Cử tri phấn khởi, vui mừng ngành Ngân hàng đã có nhiều chính sách, giải pháp kịp thời, thiết thực, đồng hành tháo gỡ khó khăn cho sản xuất của người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, trước tình trạng dịch bệnh Covid-19 làm ảnh hưởng đến đầu ra nông sản, tình trạng mất mùa, mất giá và hạn hán kéo dài, nông dân hết sức khó khăn. Cử tri đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét, tiếp tục có giải pháp mạnh mẽ hơn nữa cơ cấu lại nợ, giãn nợ, giảm sâu lãi suất, tiếp tục cho vay để nhân dân khôi phục, phát triển sản xuất. (Cử tri tỉnh Gia Lai)
Trả lời:
Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tác động không nhỏ đến mọi mặt đời sống kinh tế xã hội, NHNN đã triển khai có hiệu quả các công cụ chính sách tiền tệ, chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) triển khai đồng bộ các giải pháp tổng thể về tín dụng và dịch vụ ngân hàng nhằm hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn, giảm thiểu thiệt hại cho người dân, doanh nghiệp do ảnh hưởng bởi dịch Covid -19, cụ thể:
- Ngay khi xảy ra dịch bệnh, NHNN đã chủ động nắm bắt, đánh giá tình hình và kịp thời có các văn bản chỉ đạo các đơn vị thuộc NHNN, các TCTD, hiệp hội trong ngành triển khai các giải pháp ứng phó với dịch; tổ chức làm việc trực tiếp để chỉ đạo các TCTD rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng của dịch bệnh đối với khách hàng để xây dựng chương trình, kịch bản hành động của ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn cho khách hàng; ban hành Thông tư số 01 quy định về việc TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19, tạo khuôn khổ pháp lý để các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, hỗ trợ cho các khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 ở tất cả các lĩnh vực, ngành nghề, đối tượng khách hàng (bao gồm cả doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ gia đình, các lĩnh vực sản xuất lưu thông hàng hóa thiết yếu, các lĩnh vực ưu tiên...); đồng thời điều chỉnh giảm đồng bộ các mức lãi suất điều hành nhằm ổn định và giảm mặt bằng lãi suất cho vay, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp giảm lãi suất vay vốn đối với cả các khoản vay hiện hữu và vay mới. Từ tháng 9/2019 đến nay, NHNN đã 3 lần giảm trần lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên với tổng mức giảm 1,5% (hiện ở mức 5%/năm).
- NHNN cũng đã chỉ đạo các TCTD đơn giản hóa quy trình, thủ tục nội bộ, tạo thuận lợi hơn nữa cho khách hàng khi áp dụng các giải pháp hỗ trợ như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi vay, cho vay mới khôi phục sản xuất, kinh doanh. Các TCTD đơn giản hóa quy trình, thủ tục nội bộ nhưng không nới lỏng điều kiện tín dụng nhằm đảm bảo chất lượng an toàn tín dụng, duy trì tính lành mạnh của hoạt động ngân hàng.
- Khẩn trương triển khai Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 09 tháng 4 năm 2020 của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID-19: Thực hiện cho vay tái cấp vốn 16.000 tỷ đồng từ NHNN để NHCSXH có nguồn vốn cho vay đơn vị để trả lương cho người lao động bị ngừng việc với lãi suất 0%, không cần tài sản bảo đảm theo đúng tinh thần Nghị quyết 42 của Chính phủ và Quyết định 15 của Thủ tướng Chính phủ.
- Phối hợp với các địa phương10 tổ chức 15 hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn do dịch Covid-19, từ đó nắm bắt tình hình thực hiện các giải pháp của ngành ngân hàng để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, đồng thời đẩy mạnh gắn kết giữa ngành ngân hàng với các Sở, ngành địa phương và các doanh nghiệp trên địa bàn.
- Khuyến khích các TCTD triển khai chương trình tín dụng lãi suất thấp (300 nghìn tỷ đồng) từ rất sớm theo phương châm là chia sẻ khó khăn và đồng hành cùng với người dân, doanh nghiệp bằng chính nguồn lực của Ngành ngân hàng, trên cơ sở tiết giảm tối đa chi phí hoạt động, giảm lương, thưởng.
Hiện nay, trên cơ sở tổng hợp các kiến nghị của doanh nghiệp, người dân, TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong 03 tháng thực hiện Thông tư số 01, NHNN đang hoàn thiện để sớm ban hành Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 01 nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình diễn biến dịch bệnh Covid-19 tác động đến kinh tế vĩ mô, tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hỗ trợ đúng đối tượng, không để lợi dụng chính sách trục lợi, gây rủi ro cho hệ thống các TCTD theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
5. Đề nghị có biện pháp chỉ đạo khuyến khích các Ngân hàng thương mại phát huy quan hệ đồng hành, cộng sinh, chia sẻ khó khăn cho doanh nghiệp bằng việc giảm lãi suất thêm đến 2% trở lên đối với khoản vay mới và vay hiện hữu đối với từng nhóm khách hàng bị ảnh hưởng dịch bệnh khác nhau (Hiện nay, mức giảm cao nhất là 1%). (Cử tri tỉnh Gia Lai)
Trả lời:
Với các giải pháp mạnh, quyết liệt của NHNN để hỗ trợ doanh nghiệp, người dân bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 (02 lần giảm lãi suất trong quý IV/2019, NHNN giảm thêm 02 lần các mức lãi suất điều hành (tháng 3 và 5/2020) với quy mô tương đối lớn và liên tục. Nhờ đó, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay của TCTD có xu hướng giảm so với đầu năm, riêng lãi suất cho vay lĩnh vực ưu tiên giảm 1,0%/năm so với cuối năm 201911. Việc điều chỉnh giảm mạnh trần lãi suất cho vay ngắn hạn VND đối với lĩnh vực ưu tiên về mức 5%/năm, sát với lãi suất huy động ngắn hạn của TCTD, thể hiện thông điệp mạnh mẽ của ngành ngân hàng trong việc tiếp tục giảm lãi suất cho vay, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng vay vốn. Theo công bố của IMF (03/2020), lãi suất cho vay của Việt Nam ở mức 7,7%, tương đương Philippines (7,13%), thấp hơn một số nước có trình độ phát triển tương đồng trong khu vực12 như Indonesia, Mông Cổ, Bangladesh, Ấn độ, Myanmar....
Việc giảm lãi suất cho vay mới cũng như các khoản dư nợ hiện hữu là do các TCTD tiết giảm chi phí hoạt động, thậm chí giảm lương, thưởng, trước mắt không chia cổ tức bằng tiền mặt…. Bên cạnh đó, các TCTD vẫn đang phải trả lãi đối với các khoản được huy động từ tổ chức kinh tế, dân cư (dùng làm nguồn cho vay). Việc hỗ trợ giảm chi phí vay vốn cho doanh nghiệp và người dân trong điều kiện TCTD cũng là đối tượng chịu ảnh hưởng không nhỏ bởi dịch Covid-19 nên cũng là một khó khăn của TCTD.
Ngoài ra, việc điều hành lãi suất cần đảm bảo phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát, thị trường tiền tệ và nằm trong tổng thể mục tiêu chính sách tiền tệ. Trong thời gian tới, NHNN tiếp tục điều hành lãi suất phù hợp với cân đối vĩ mô, lạm phát, diễn biến thị trường nhằm ổn định thị trường tiền tệ, qua đó tạo điều kiện cho các TCTD ổn định, giảm lãi suất; từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho lợi cho các TCTD giảm lãi suất, góp phần hỗ trợ người dân và doanh nghiệp dần vượt qua khó khăn, nhanh chóng phục hồi sản xuất kinh doanh.
6. Việc triển khai Thông tư số 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về quy định cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19, có 02 vấn đề vượt thẩm quyền giải quyết của địa phương, đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xem xét, cụ thể gồm:
(1) Bổ sung quy định hoặc có hướng dẫn cụ thể hơn về đối tượng khách hàng (ngành nghề, lĩnh vực, tiêu chí xác định,...) bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 để các tổ chức tín dụng (TCTD) thống nhất thực hiện và tránh việc thắc mắc từ phía doanh nghiệp như hiện nay;
(2) Xem xét, quy định các khách hàng bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 đang gặp khó khăn trong việc trả nợ và nợ đã quá hạn (thời điểm đến hạn trả nợ trước ngày 23/01/2020) được cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ, nhằm tạo điều kiện cho khách hàng vượt qua khó khăn, duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh. (Cử tri tỉnh Gia Lai)
Trả lời:
6.1. Về bổ sung quy định hoặc có hướng dẫn cụ thể hơn về đối tượng khách hàng (ngành nghề, lĩnh vực, tiêu chí xác định,...) bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 theo Thông tư 01.
Theo quy định tại khoản 2 và 3 Điều 2 Thông tư số 01, đối tượng áp dụng là toàn bộ khách hàng của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (trừ khách hàng là TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài), không phân biệt đối tượng khách hàng (khách hàng doanh nghiệp lớn, nhỏ, siêu nhỏ; cá nhân; hộ gia đình...), hình thức vay của khách hàng (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn), đồng tiền vay vốn (đồng Việt Nam, ngoại tệ).
Đồng thời, theo quy định tại Thông tư số 01, để được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ, nợ vay của khách hàng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện như: Phát sinh từ hoạt động cho vay, cho thuê tài chính, phát sinh từ hoạt động cấp tín dụng; Phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc và/hoặc lãi trong khoảng thời gian từ ngày 23/01/2020 đến ngày liền kề sau 03 tháng kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ công bố hết dịch Covid-19; Khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn nợ gốc và/hoặc lãi theo hợp đồng, thỏa thuận cho vay, cho thuê tài chính đã ký do doanh thu, thu nhập sụt giảm bởi ảnh hưởng của dịch Covid-19;...
Như vậy, đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ theo Thông tư 01 không phân biệt ngành nghề, lĩnh vực, loại hình doanh nghiệp đều được các TCTD xem xét áp dụng các biện pháp hỗ trợ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo Thông tư 01.
6.2. Xem xét, quy định các khách hàng bị ảnh hưởng của dịch Covid-19 đang gặp khó khăn trong việc trả nợ và nợ đã quá hạn (thời điểm đến hạn trả nợ trước ngày 23/01/2020) được cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ.
Mục đích của việc ban hành Thông tư 01 quy định về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 theo chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 14/02/2020. Do đó, thời điểm để được cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ là nợ phát sinh (đã giải ngân) trước ngày 23/01/2020 (là thời điểm phát sinh dịch Covid) và đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Thông tư số 01, trong đó có quy định về việc phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc và/hoặc lãi trong khoảng thời gian từ ngày 23/01/2020 đến ngày liền kề sau 03 tháng kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ công bố hết dịch Covid-19.
Việc quy định như trên nhằm bảo đảm cơ sở pháp lý để TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hỗ trợ đúng đối tượng khách hàng, hạn chế tối đa việc lợi dụng cơ chế, chính sách, đồng thời, đảm bảo việc phân loại nhóm nợ phản ánh đúng bản chất để TCTD trích lập dự phòng rủi ro theo đúng quy định của pháp luật, hạn chế rủi ro cho hệ thống ngân hàng.
7. Đề nghị hướng dẫn về quy trình chuẩn về thẩm định, đánh giá, xác định đối tượng doanh nghiệp được hưởng hỗ trợ theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về việc cơ cấu thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19. Các Ngân hàng thương mại tự giải quyết hỗ trợ khi xác định rõ ràng đối tượng, không phải chờ doanh nghiệp đề nghị; chú trọng hơn việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, chứ không chỉ là các doanh nghiệp lớn, vừa, là khách hàng truyền thống của mình. (Cử tri tỉnh Gia Lai)
Trả lời:
7.1. Về quy trình thẩm định, đánh giá của TCTD: Thông tư 01 đã quy định những khách hàng sụt giảm doanh thu, thu nhập do ảnh hưởng của dịch là đối tượng thụ hưởng chính sách và giao các TCTD ban hành quy định nội bộ hướng dẫn để thực hiện thống nhất trong toàn hệ thống, trong đó quy định về tiêu chí xác định số dư nợ của khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid 19.
Như vậy, Thông tư số 01 đã quy định các điều kiện cơ bản để xác định khách hàng chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, các tiêu chí chi tiết sẽ do TCTD, chi nhánh ngân hàng ngân hàng nước ngoài tự quyết định tại quy định nội bộ nhằm trao quyền chủ động cho TCTD trong triển khai, đánh giá, đảm bảo phù hợp với năng lực tài chính, quy mô hoạt động, chính sách quản lý rủi ro, đặc điểm khách hàng của từng TCTD. Theo đó, khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu, điều kiện quy định tại Thông tư số 01 và quy định nội bộ của TCTD, chi nhánh NHNNg thì khách hàng được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ.
7.2. Về chính sách hỗ trợ đối với các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ: Bên cạnh được hưởng các chính sách hỗ trợ chung, nhóm doanh nghiệp này còn được hưởng chính sách hỗ trợ đặc thù trong tiếp cận vốn thông qua các loại hình quỹ như Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa theo quy định của Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Bên cạnh đó, ngành ngân hàng đã chủ động tổ chức Hội nghị kết nối Ngân hàng - doanh nghiệp để nắm bắt tình hình tác động của dịch Covid-19, lắng nghe ý kiến phản ánh của các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tiếp cận chính sách của NHNN, đặc biệt là chính sách hỗ trợ khách hàng theo Thông tư 01. Vì vậy, trên cơ sở đề nghị của khách hàng, các TCTD sẽ đánh giá về khả năng trả nợ để thực hiện cơ cấu lại nợ, xác định thời hạn trả nợ mới, hạn chế tình trạng tùy tiện trong quá trình thực hiện.
Đến nay, tất cả các TCTD, kể cả công ty tài chính, ngân hàng nước ngoài đã vào cuộc kịp thời, khẩn trương triển khai các giải pháp hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covi-19 và đạt được những kết quả rất tích cực. Đến nay, đã cơ cấu lại thời hạn trả cho hơn 272 nghìn khách hàng với dư nợ hơn 210 nghìn tỷ đồng; đã miễn, giảm, hạ lãi suất cho hơn 435 nghìn khách hàng được miễn, giảm, hạ lãi suất với dư nợ hơn 1,27 triệu tỷ đồng; cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số lũy kế từ 23/1/2020 đến nay hơn 1,17 triệu tỷ đồng, lãi suất thấp hơn phổ biến từ 0,5 – 2,5% so với trước dịch.
8. Đề nghị đối với các doanh nghiệp gặp khó khăn từ trước dịch bệnh Covid-19, đã cho vào nợ nhóm 2 vẫn được hưởng hỗ trợ như Thông tư 01, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp vượt khó, ổn định sản xuất kinh doanh.
Đối với các khoản vay bằng USD vẫn được nhận hỗ trợ như vay bằng tiền đồng vì các doanh nghiệp xuất khẩu nhu cầu vay vốn ngoại tệ lớn. Cho vay ưu đãi lãi suất 0% đối với các doanh nghiệp bán lẻ mặt hàng thiết yếu phải tăng dự trữ theo yêu cầu của Nhà nước.
Đối với các doanh nghiệp đã được hỗ trợ lãi suất từ trước dịch bệnh, nay gặp khó khăn nhiều hơn do dịch bệnh vẫn được tiếp tục giảm lãi suất thêm cho khoản vay mới. (Cử tri tỉnh Gia Lai)
Trả lời:
- Về việc cho phép áp dụng Thông tư số 01 đối với nợ được phân loại vào nhóm 2: Thông tư số 01 không giới hạn nhóm nợ của số dư nợ trước khi thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ. Khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện, yêu cầu theo quy định tại Thông tư số 01 thì TCTD, chi nhánh NHNNg được xem xét, quyết định cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ như đã phân loại theo quy định của NHNN tại thời điểm gần nhất trước ngày 23/01/2020 cho khách hàng.
- Về việc các khoản vay bằng USD vẫn được nhận hỗ trợ như vay bằng tiền đồng: Theo quy định tại Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 quy định về hoạt động cho vay của TCTD, chi nhánh NHNNg đối với khách hàng, Thông tư số 30/2015/TT-NHNN ngày 25/12/2015 quy định việc cấp giấy phép, tổ chức và hoạt động của TCTD phi ngân hàng, các TCTD, chi nhánh NHNNg được thực hiện cho vay, cho thuê tài chính bằng cả đồng Việt Nam và ngoại tệ, đảm bảo phù hợp với quy định pháp luật có liên quan. Theo đó, khi khoản vay, khoản cho thuê tài chính bằng ngoại tệ đáp ứng đầy đủ các điều kiện quy định tại Thông tư số 01 thì TCTD, chi nhánh NHNNg được xem xét, quyết định cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ.
9. Cử tri cho rằng, trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh Covid-19 tác động tiêu cực đến nền kinh tế trong nước, NHNN đã triển khai kịp thời các giải pháp chính sách như: điều hành linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ, tỷ giá, cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ, giảm đồng thời các mức lãi suất điều hành để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, miễn, giảm phí thanh toán... Để tiếp tục hỗ trợ các tổ chức, cá nhân bị tác động bởi dịch bệnh Covid-19, cử tri đề nghị NHNN triển khai có hiệu quả công tác hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất kinh doanh nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ gia đình, các lĩnh vực sản xuất lưu thông hàng hóa thiết yếu, các lĩnh vực ưu tiên… đặc biệt cần giảm tối đa các thủ tục không cần thiết để việc tiếp cận nguồn vốn được thực hiện an toàn, nhanh và thuận lợi. (Cử tri tỉnh Phú Thọ)
Trả lời:
Trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 tác động không nhỏ đến mọi mặt đời sống kinh tế xã hội, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã triển khai có hiệu quả các công cụ chính sách tiền tệ, chỉ đạo hệ thống tổ chức tín dụng (TCTD) triển khai đồng bộ các giải pháp tổng thể về tín dụng và dịch vụ ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp vượt qua ảnh hưởng của đại dịch, cụ thể:
- Ngay khi xảy ra dịch bệnh, NHNN đã chủ động ban hành các văn bản và tổ chức làm việc trực tiếp với các TCTD, yêu cầu TCTD rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng của dịch bệnh đối với khách hàng để xây dựng chương trình, kịch bản hành động của ngân hàng nhằm tháo gỡ khó khăn cho khách hàng; đã ban hành Thông tư số 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 quy định về việc TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19, tạo khuôn khổ pháp lý để các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, hỗ trợ cho các khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 ở tất cả các lĩnh vực, ngành nghề, đối tượng khách hàng (bao gồm cả doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ gia đình, các lĩnh vực sản xuất lưu thông hàng hóa thiết yếu, các lĩnh vực ưu tiên...); đồng thời điều chỉnh giảm các mức lãi suất điều hành nhằm ổn định và giảm mặt bằng lãi suất cho vay, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp giảm lãi suất vay vốn đối với cả các khoản vay hiện hữu và vay mới. Từ tháng 9/2019 đến nay, NHNN đã 3 lần giảm trần lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên với tổng mức giảm 1,5% (hiện ở mức 5%/năm).
- NHNN cũng đã chỉ đạo các TCTD đơn giản hóa quy trình, thủ tục nội bộ, tạo thuận lợi hơn nữa cho khách hàng khi áp dụng các giải pháp hỗ trợ như cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi vay, cho vay mới khôi phục sản xuất, kinh doanh. Các TCTD đơn giản hóa quy trình, thủ tục nội bộ nhưng không nới lỏng điều kiện tín dụng nhằm đảm bảo chất lượng an toàn tín dụng, duy trì tính lành mạnh của hoạt động ngân hàng.
- Khẩn trương triển khai Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 09 tháng 4 năm 2020 của Chính phủ về các biện pháp hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch COVID-19: Thực hiện cho vay tái cấp vốn 16.000 tỷ đồng từ NHNN để NHCSXH có nguồn vốn cho vay đơn vị để trả lương cho người lao động bị ngừng việc với lãi suất 0%, không cần tài sản bảo đảm theo đúng tinh thần Nghị quyết 42 của Chính phủ và Quyết định 15 của Thủ tướng Chính phủ.
- Phối hợp với các địa phương13 tổ chức 15 hội nghị kết nối ngân hàng - doanh nghiệp nhằm hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn do dịch Covid-19, từ đó nắm bắt tình hình thực hiện các giải pháp của ngành ngân hàng để kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, đồng thời đẩy mạnh gắn kết giữa ngành ngân hàng với các Sở, ngành địa phương và các doanh nghiệp trên địa bàn.
- Khuyến khích các TCTD triển khai chương trình tín dụng lãi suất thấp (300 nghìn tỷ đồng) từ rất sớm theo phương châm là chia sẻ khó khăn và đồng hành cùng với người dân, doanh nghiệp bằng chính nguồn lực của Ngành ngân hàng, trên cơ sở tiết giảm tối đa chi phí hoạt động, giảm lương, thưởng.
Hiện nay, trên cơ sở tổng hợp các kiến nghị của doanh nghiệp, người dân, TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài trong 03 tháng thực hiện Thông tư số 01/2020/TT-NHNN, NHNN đang hoàn thiện để sớm ban hành Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 01/2020/TT-NHNN nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình diễn biến dịch bệnh Covid-19 tác động đến kinh tế vĩ mô, tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hỗ trợ đúng đối tượng, không để lợi dụng chính sách trục lợi, gây rủi ro cho hệ thống các TCTD theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
NHNN xin ghi nhận phản ánh, kiến nghị của cử tri để tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi dịch Covid-19.
10. Kiến nghị ngành Ngân hàng xem xét, sớm nghiên cứu ban hành các chính sách hỗ trợ cho các hộ dân trong sản xuất chăn nuôi như hỗ trợ về lãi suất, vốn vay…nhằm giúp các hộ dân sớm tái đàn chăn nuôi, phục hồi sản xuất sau dịch bệnh. (Cử tri tỉnh Tiền Giang)
Trả lời:
Trước ảnh hưởng của dịch tả lợn Châu Phi, NHNN đã chỉ đạo triển khai tổng thể nhiều giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp khắc phục khó khăn, cụ thể:
- Ngay khi có dịch, NHNN đã có nhiều văn bản14 chỉ đạo các tổ chức tín dụng (TCTD), NHNN chi nhánh 63 tỉnh, thành phố nắm sát diễn biến dịch trên địa bàn, chủ động rà soát, tổng hợp thiệt hại của khách hàng để kịp thời áp dụng các biện pháp hỗ trợ khách hàng gặp khó khăn như: cơ cấu lại thời hạn trả nợ, xem xét miễn giảm lãi vay, tiếp tục cho vay mới để người chăn nuôi khôi phục sản xuất,… đồng thời, tham mưu cho UBND các tỉnh, thành phố các biện pháp xử lý rủi ro (khoanh nợ) theo quy định tại Nghị định 55/2015/NĐ-CP ngày 9/6/2015 và Nghị định 116/2018/NĐ-CP ngày 7/9/2018 của Chính phủ.
- Triển khai Nghị quyết số 42/NQ-CP ngày 18/6/2019 của Chính phủ về các giải pháp cấp bách trong phòng, chống dịch tả lợn Châu Phi theo tinh thần chỉ đạo của Ban bí thư Trung ương Đảng, NHNN tiếp tục có văn bản15 chỉ đạo các TCTD đẩy mạnh thực hiện các giải pháp hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng, đặc biệt tập trung vốn cho vay đối với các cơ sở cung cấp con giống phát triển sản xuất sau khi dịch bệnh được khống chế.
- NHNN đã liên tục giảm lãi suất điều hành (2 đợt giảm vào tháng 3 và 5/2020) với tổng mức giảm từ 1,0 – 1,5%, giảm trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với lĩnh vực ưu tiên bằng VND từ 6%/năm xuống 5%/năm, đồng thời chỉ đạo các TCTD triệt để tiết giảm chi phí để tiếp tục hạ lãi suất cho vay, chia sẻ, hỗ trợ khó khăn đối với khách hàng.
Kết quả, đến 30/6/2020, các TCTD đã thực hiện các giải pháp hỗ trợ khoảng 1.485,07 tỷ đồng/1.628,03 tỷ đồng dư nợ bị thiệt hại, thông qua các biện pháp: cơ cấu lại thời hạn trả nợ với dư nợ khoảng 622,47 tỷ đồng; miễn, giảm lãi vay trên dư nợ 176,71 tỷ đồng; cho vay mới phục hồi sản xuất kinh doanh dư nợ khoảng 660,22 tỷ đồng; triển khai các biện pháp khác (ưu tiên thu gốc trước, lãi sau…) khoảng 25,67 tỷ đồng.
NHNN xin ghi nhận phản ánh, kiến nghị của cử tri và trong thời gian tới, Ngành ngân hàng cam kết tiếp tục tập trung vốn để đáp ứng nhu cầu vốn cho ngành chăn nuôi; kịp thời tháo gỡ khó khăn, tăng khả năng tiếp cận vốn với lãi suất phù hợp của người dân, doanh nghiệp, từ đó tạo điều kiện để tái đàn, phục hồi sản xuất, góp phần hạ giá thịt lợn xuống thấp.
11. Đề nghị NHNN có cơ chế, biện pháp hỗ trợ gia hạn, miễn, giảm lãi suất vay, khoanh nợ hoặc giãn nợ cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19. Có hướng dẫn cụ thể về đối tượng, điều kiện được hưởng những chính sách quy định tại Thông tư 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020. (Cử tri tỉnh Vĩnh Phúc)
Trả lời:
11.1. Về đề nghị có cơ chế biện pháp hỗ trợ gia hạn, miễn, giảm lãi suất vay cho doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid 19.
- Từ đầu năm đến nay, NHNN đã 02 lần giảm đồng bộ 1-1,5%/năm các mức lãi suất điều hành, giảm 1%/năm trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên (hiện ở mức 5%/năm). Mức giảm lãi suất điều hành này của Việt Nam là lớn nhất so với các nước trong khu vực16.
Trên cơ sở đó, các TCTD đã giảm lãi suất huy động và cho vay đối với khách hàng; một số TCTD đã chủ động thông báo triển khai các chương trình cho vay với lãi suất ưu đãi để hỗ trợ doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi dịch17.
- Ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 (Thông tư 01) về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, hỗ trợ cho các khách hàng vay vốn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 ở tất cả các lĩnh vực, ngành nghề.
- Ban hành Chỉ thị 02/CT-NHNN ngày 31/3/2020 yêu cầu TCTD nghiêm túc triển khai các giải pháp cấp bách để tăng cường phòng, chống và khắc phục khó khăn do tác động của dịch bệnh, cụ thể: (i) Khẩn trương, đẩy mạnh triển khai cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ, cho vay mới đối với khách hàng gặp khó khăn do ảnh hưởng của dịch; xử lý nghiêm đơn vị, cán bộ lãnh đạo và cán bộ nghiệp vụ triển khai chậm, cố tình gây khó khăn, phiền hà, thiếu trách nhiệm, thực hiện không đúng quy định trong quá trình thực hiện các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho khách hàng; (ii) Chủ động rà soát, cắt giảm chi phí hoạt động, đặc biệt là chi lương, thưởng, kịp thời điều chỉnh kế hoạch kinh doanh, kế hoạch tài chính phù hợp với thực tế trước khi tổ chức đại hội cổ đông, trước mắt không chia cổ tức bằng tiền mặt để tập trung nguồn lực giảm lãi suất cho vay đối với dư nợ hiện nay và các khoản cho vay mới; (iii) Đa dạng các chương trình, sản phẩm tín dụng phù hợp để tích cực hỗ trợ đối tượng, ngành kinh tế bị tác động; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, áp dụng công nghệ để hạn chế giao dịch trực tiếp, tạo điều kiện tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng cho khách hàng...
* Kết quả: Đến nay ngoài 4 NHTM Nhà nước và NHCSXH, đã có 78 TCTD (3 Ngân hàng TNHH MTV Nhà nước, 28 NHTMCP, 28 chi nhánh NHNg, 19 Công ty tài chính) triển khai. Đến 8/6/2020, kết quả triển khai như sau:
- Các TCTD đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 249.108 khách hàng với dư nợ 172.365 tỷ đồng, miễn, giảm, hạ lãi suất cho 403.177 khách hàng với dư nợ 1.227.349 tỷ đồng, cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số lũy kế từ 23/1 đến nay đạt 978.529 tỷ đồng cho 225.514 khách hàng lãi suất thấp hơn phổ biến từ 0,5 - 2,5% so với trước dịch.
- Riêng NHCSXH đã gia hạn nợ 3.856,2 tỷ đồng cho 152.796 khách hàng, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ 1.567,6 tỷ đồng cho 75.209 khách hàng, cho vay mới 826.473 khách hàng với dư nợ 31.149,2 tỷ đồng.
11.2. Về khoanh nợ cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid 19.
- Theo quy định tại Nghị định 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015 và Nghị định 116/2018/NĐ-CP ngày 07/9/2018 của Chính phủ về chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, các khách hàng vay vốn phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn bị thiệt hại về vốn vay, tài sản hình thành từ vốn vay do hậu quả thiên tai, dịch bệnh xảy ra trên phạm vi rộng hoặc do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng, được TCTD đánh giá chưa có khả năng hoặc không có khả năng trả được nợ vay, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tổng hợp, đánh giá cụ thể thiệt hại, báo cáo Thủ tướng Chính phủ, NHNN, Bộ Tài chính để được xem xét khoanh nợ không tính lãi đối với dư nợ thiệt hại18.
- Đối với các khoản vay thuộc lĩnh vực khác bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh, NHNN đã có kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ19 giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư đầu mối tổng hợp, phân tích, đánh giá mức độ thiệt hại do dịch để đề xuất các giải pháp tổng thể. Trường hợp dịch bệnh kéo dài gây thiệt hại lớn đến nền kinh tế cần thực hiện khoanh nợ cho doanh nghiệp, Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Bộ Tài chính cân đối bố trí nguồn theo Điều 10 Luật Ngân sách Nhà nước để thực hiện chính sách khoanh nợ.
11.3. Về đề nghị có hướng dẫn cụ thể về đối tượng, điều kiện được hưởng chính sách quy định tại Thông tư 01.
Thông tư 01 đã quy định đầy đủ về đối tượng và điều kiện được hưởng chính sách, với cơ chế rất mạnh, tạo cơ sở pháp lý để các TCTD tháo gỡ khó khăn về vốn vay cho khách hàng, cụ thể:
- Về đối tượng: Theo quy định tại khoản 2 Điều 2 Thông tư 01, Thông tư 01 áp dụng đối với toàn bộ đối tượng khách hàng của TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (NHNg) trừ khách hàng là TCTD, chi nhánh NHNg mà không phân biệt thời hạn vay của khách hàng (ngắn hạn, trung hạn, dài hạn), đồng tiền vay vốn (đồng Việt Nam, ngoại tệ). Theo đó, khi đáp ứng đầy đủ yêu cầu, điều kiện quy định tại Thông tư 01 và quy định nội bộ của TCTD, chi nhánh NHNg thì khách hàng được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ.
- Về điều kiện: Để được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, giữ nguyên nhóm nợ theo quy định tại Thông tư 01, nợ của khách hàng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:
+ Phát sinh từ hoạt động cho vay, cho thuê tài chính (đối với trường hợp cơ cấu lại thời hạn trả nợ), phát sinh từ hoạt động cấp tín dụng (đối với trường hợp miễn, giảm lãi, phí cho khách hàng);
+ Phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc và/hoặc lãi trong khoảng thời gian từ ngày 23/01/2020 đến ngày liền kề sau 03 tháng kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ công bố hết dịch Covid -19;
+ Khách hàng không có khả năng trả nợ đúng hạn nợ gốc và/hoặc lãi theo hợp đồng, thỏa thuận cho vay, cho thuê tài chính đã ký do doanh thu, thu nhập sụt giảm bởi ảnh hưởng của dịch Covid -19.
+ Việc cơ cấu lại thời hạn trả nợ được thực hiện trên cơ sở đề nghị của khách hàng và đánh giá của TCTD, chi nhánh NHNg về khả năng trả nợ đầy đủ nợ gốc và/hoặc lãi của khách hàng sau khi được cơ cấu lại thời hạn trả nợ, phù hợp mức độ ảnh hưởng của dịch Covid – 19.
+ Đồng thời, Thông tư 01 yêu cầu TCTD, chi nhánh NHNg phải ban hành quy định nội bộ về cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ để thực hiện thống nhất trong toàn hệ thống trong đó quy định cụ thể về tiêu chí xác định số dư nợ của khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid 19.
Như vậy, Thông tư 01 đã quy định cụ thể các điều kiện, yêu cầu đối với khách hàng để được TCTD, chi nhánh NHNg cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ.
Trên cơ sở rà soát, đánh giá thực tiễn, ngày 26/5/2020, NHNN đã có trình Thủ tướng Chính phủ định hướng sửa đổi bổ sung Thông tư 01 phù hợp với thực tế theo hướng: mở rộng phạm vi nợ được cơ cấu lại; không phải tính số lần cơ cấu theo Thông tư 01 khi thực hiện phân loại nợ trong trường hợp được cơ cấu lại nợ theo Thông tư 01 nhưng khách hàng không trả nợ đúng hạn theo thời hạn đã cơ cấu lại để tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.
12. Về giải pháp khoanh nợ, giãn nợ, hỗ trợ người dân trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19 (Cử tri tỉnh Đăk Nông)
Trả lời:
Nhằm tạo cơ sở pháp lý để TCTD tháo gỡ khó khăn về vốn vay cho khách hàng, NHNN đã kịp thời ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN ngày 13/3/2020 quy định về việc TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do dịch Covid-19. Theo đó, khách hàng được cơ cấu nợ gốc và lãi đến hạn với thời hạn phù hợp và không bị chuyển nợ xấu, không bị tính lãi phạt; đồng thời khách hàng sau khi được cơ cấu nợ và giữ nguyên nhóm nợ vẫn có điều kiện để tiếp cận các nguồn vay mới. Đây được coi là một trong những giải pháp hữu hiệu giúp doanh nghiệp và người dân khắc phục khó khăn, phục hồi sản xuất kinh doanh trước diễn biến phức tạp của dịch Covid-19.
Trong thời gian tới, trên cơ sở bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tài chính, tiền tệ trong nước và quốc tế, NHNN sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, tín dụng phù hợp, tăng cường cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận vốn tín dụng và khắc phục khó khăn, nhanh chóng phục hồi sản xuất kinh doanh. Hiện nay, trên cơ sở tổng hợp các kiến nghị của doanh nghiệp, người dân, TCTD, chi nhánh NHNNg trong 03 tháng thực hiện Thông tư số 01/2020/TT-NHNN, NHNN đang hoàn thiện để sớm ban hành Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư số 01/2020/TT-NHNN nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình diễn biến dịch bệnh Covid-19 tác động đến kinh tế vĩ mô, tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, hỗ trợ đúng đối tượng, không để lợi dụng chính sách trục lợi, gây rủi ro cho hệ thống các TCTD theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
13. Kiến nghị ban hành, sửa đổi các chính sách để tháo gỡ khó khăn trong vay vốn, tăng khả năng tiếp cận vốn, đồng thời giảm lãi suất vay và cung cấp các gói tín dụng ưu đãi hỗ trợ doanh nghiệp chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh trong thời gian qua. (Cử tri TP Hồ Chí Minh)
Trả lời:
Thời gian vừa qua, trước tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, NHNN đã chủ động triển khai nhiều giải pháp, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng như:
- Ngay khi xảy ra dịch bệnh, NHNN đã chủ động ban hành các văn bản20 và tổ chức làm việc trực tiếp với các tổ chức tín dụng (TCTD) để yêu cầu rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng của dịch đối với khách hàng, xây dựng các chương trình, kịch bản hành động của ngân hàng để tháo gỡ khó khăn cho khách hàng.
- Ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 13/3/2020 tạo cơ sở pháp lý để các TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn giảm lãi vay, giữ nguyên nhóm nợ, tháo gỡ khó khăn về vốn vay cho khách hàng; đây là giải pháp hữu hiệu giúp giảm áp lực về nguồn tiền trả nợ đến hạn cho khách hàng và cũng chính là giải pháp giúp các TCTD có điều kiện để cho vay mới.
- Ban hành Chỉ thị 02/CT-NHNN ngày 31/3/2020 yêu cầu các TCTD đẩy mạnh hiệu quả các giải pháp hỗ trợ khách hàng bị ảnh hưởng; tiết giảm chi phí hoạt động để có điều kiện giảm lãi suất ở mức tối đa.
- Điều chỉnh giảm 02 lần đồng bộ các mức lãi suất với quy mô tương đối lớn và liên tục (ngày 17/3/2020 và 13/5/2020)21 với tổng mức giảm khoảng 1,0-1,5%/năm lãi suất điều hành22 để sẵn sàng hỗ trợ thanh khoản cho các TCTD, tạo điều kiện cho các TCTD tiếp cận nguồn vốn từ NHNN với chi phí thấp hơn, qua đó có điều kiện hỗ trợ khách hàng giảm chi phí vốn vay, phục hồi sản xuất kinh doanh. Đồng thời, để hỗ trợ giảm chi phí vay vốn của doanh nghiệp và người dân, NHNN cũng điều chỉnh giảm trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên23 với tổng mức giảm là 1%/năm (hiện mức là 5%/năm); giảm 0,6-0,75%/năm trần lãi suất tiền gửi các kỳ hạn dưới 6 tháng24. Việc điều chỉnh giảm mạnh trần lãi suất cho vay VND về mức 5%/năm, sát với lãi suất huy động ngắn hạn của TCTD, thể hiện thông điệp mạnh mẽ của ngành ngân hàng trong việc tiếp tục giảm lãi suất cho vay, tháo gỡ khó khăn cho khách hàng vay vốn.
- Chỉ đạo Napas, TCTD 02 lần liên tiếp miễn, giảm các phí dịch vụ thanh toán; chỉ đạo TCTD miễn phí chuyển tiền ủng hộ phòng, chống dịch Covid-19 và hạn mặn qua tài khoản ngân hàng, miễn phí dịch vụ thanh toán cho các đối tượng nhận hỗ trợ theo Nghị quyết số 42 và Quyết định số 15 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, ban hành Thông tư 04/2020/TT-NHNN điều chỉnh giảm 50% phí dịch vụ thanh toán trong nước qua Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng của NHNN từ ngày 01/4/2020 đến hết ngày 31/12/2020.
- Chủ động đề xuất với Chính phủ cho vay tái cấp vốn với lãi suất 0%, số tiền 16.000 tỷ đồng từ NHNN để Ngân hàng chính sách xã hội (NHCSXH) cho người sử dụng lao động gặp khó khăn về tài chính vay trả lương cho người lao động bị ngừng việc do ảnh hưởng của dịch với lãi suất 0%; ngay sau khi Chính phủ có Nghị quyết 42/NQ-CP, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 15/2020/QĐ-TTg, NHNN đã kịp thời ban hành đầy đủ các văn bản hướng dẫn25 để NHCSXH triển khai thực hiện.
- Phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố thành lập các Đoàn công tác địa phương do Lãnh đạo NHNN làm trưởng đoàn tổ chức các Hội nghị kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp để nắm bắt tình hình tác động của dịch Covid-19, lắng nghe ý kiến phản ánh của các doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp, kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tiếp cận chính sách của NHNN, đặc biệt là chính sách hỗ trợ khách hàng theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN (NHNN đã tổ chức 15 hội nghị kết nối Ngân hàng - Doanh nghiệp tại 6 vùng kinh tế của cả nước). Trên cơ sở phản ánh của các Hiệp hội, doanh nghiệp, địa phương, NHNN đang khẩn trương xem xét sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2020/TT-NHNN cho phù hợp với thực tế nhằm hỗ trợ khách hàng kịp thời và hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy sản xuất, phục hồi nền kinh tế.
Kết quả, đến 27/07/2020, tất cả các TCTD, kể cả công ty tài chính, ngân hàng nước ngoài đều vào cuộc mạnh mẽ, đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 265.358 khách hàng với dư nợ 261.671 tỷ đồng, miễn, giảm, hạ lãi suất cho 446.315 khách hàng với dư nợ 1.218.326 tỷ đồng, cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số lũy kế từ 23/1 đến nay đạt 1.281.941 tỷ đồng cho 267.294 khách hàng, lãi suất thấp hơn phổ biến từ 0,5 – 2,5%/ năm so với trước dịch. Riêng NHCSXH đã thực hiện gia hạn nợ cho 154.635 khách hàng với dư nợ 3.895 tỷ đồng, điều chỉnh kỳ hạn trả nợ cho 75.209 khách hàng với dư nợ 1.567 tỷ đồng, cho vay mới đối với 1.270.172 khách hàng với dư nợ 47.143 tỷ đồng.
NHNN xin ghi nhận phản ánh, kiến nghị của cử tri và trong thời gian tới, NHNN sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai các giải pháp điều hành tín dụng, tạo điều kiện tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ./.