Trong đợt tiếp xúc cử tri trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội Khóa XIII của Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Tuyên Quang, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Tuyên Quang, có 01 kiến nghị của cử tri tỉnh Tuyên Quang thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Kiến nghị của cử tri: “Hiện nay, nhiều học sinh, sinh viên vay tiền tại Ngân hàng chính sách xã hội để đi học tại các trường đại học, cao đẳng, chuyên nghiệp và các cơ sở đào tạo nghề ra trường không xin được việc làm, dẫn đến không có điều kiện trả nợ. Đề nghị giảm lãi suất cho vay và kéo dài thời gian trả nợ của chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên theo Quyết định 157/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đồng thời khoanh nợ đối với trường hợp chưa có việc làm”.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trả lời như sau:
1. Về giảm lãi suất cho vay đối với học sinh, sinh viên.
Để tiếp tục thực hiện cơ chế ưu đãi về lãi suất đối với hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách, trên cơ sở khả năng cấp bù của Ngân sách Nhà nước và căn cứ diễn biến lãi suất cho vay trên thị trường, Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đã trình và được Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 750/QĐ-TTg ngày 01/6/2015 về điều chỉnh giảm lãi suất cho vay đối với một số chương trình tín dụng chính sách tại NHCSXH. Trong đó, lãi suất cho vay học sinh, sinh viên đã được điều chỉnh giảm từ mức 7,2%/năm (0,6%/tháng) xuống mức 6,6%/năm (0,55% tháng).
2. Về kéo dài thời gian trả nợ đối với học sinh, sinh viên.
Theo quy định hiện hành, học sinh, sinh viên chỉ phải trả nợ gốc và lãi vay lần đầu tiên khi học sinh, sinh viên có việc làm, có thu nhập nhưng không quá 12 tháng kể từ ngày học sinh, sinh viên kết thúc khóa học.
Ngoài ra, đến kỳ trả nợ cuối cùng, nếu học sinh, sinh viên gặp khó khăn chưa trả được nợ thì có thể đề nghị NHCSXH xem xét gia hạn nợ. Tùy từng trường hợp cụ thể, NHCSXH có thể gia hạn nợ một hoặc nhiều lần cho một khoản vay với thời gian gia hạn nợ tối đa bằng ½ thời hạn trả nợ.
Ngân hàng Nhà nước xin tiếp thu kiến nghị này của cử tri và sẽ chỉ đạo NHCSXH xem xét để kiến nghị Thủ tướng Chính phù cho phù hợp.
3. Về khoanh nợ đối với học sinh, sinh viên chưa có việc làm.
Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 50/2010/QĐ-TTg ngày 28/7/2010 về cơ chế xử lý nợ bị rủi ro áp dụng với 10 đối tượng chính sách vay vốn tại NHCSXH, trong đó có đối tượng học sinh, sinh viên. Theo đó, khách hàng được khoanh nợ khi đáp ứng đủ các điều kiện sau:
(i) Khách hàng vay vốn bị rủi ro do các nguyên nhân khách quan như thiên tai, địch họa, hoả hoạn, dịch bệnh xảy ra làm thiệt hại trực tiếp đến vốn, tài sản của khách hàng hoặc của dự án; nhà nước thay đổi chính sách làm ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của khách hàng (không còn nguồn cung cấp nguyên vật liệu; mặt hàng sản xuất, kinh doanh bị cấm…);
(ii) Mức độ thiệt hại về vốn và tài sản từ 40% đến 100% so với tổng số vốn thực hiện của dự án hoặc phương án sản xuất, kinh doanh của khách hàng.
Như vậy, học sinh, sinh viên chưa có việc làm không phải do các nguyên nhân khách quan nêu trên thì không thuộc đối tượng được khoanh nợ. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước của một bộ phận học sinh, sinh viên thiếu ý chí vươn lên.
Chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên nhằm mục đích sử dụng nguồn lực của Nhà nước để cung cấp tín dụng ưu đãi cho học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn được vay vốn học tập, thực hiện công bằng xã hội, bảo đảm không để học sinh, sinh viên nào phải bỏ học vì lý do không có khả năng đóng học phí và trang trải các nhu cầu sinh hoạt tối thiểu, góp phần vào sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao cho đất nước. Sau khi tốt nghiệp, kết quả học tập và bằng tốt nghiệp của các em học sinh, sinh viên đã thể hiện hiệu quả chính sách và nỗ lực của ngân hàng trong thực hiện cho vay chương trình này. Đối với vấn đề tạo việc làm cho các em học sinh, sinh viên sau khi ra trường, cần huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là cơ quan chủ quản về vấn đề việc làm, để giúp các em sau khi tốt nghiệp có việc làm để trả nợ ngân hàng.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Tuyên Quang. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.