Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhận được 01 kiến nghị của cử tri tỉnh Tiền Giang thuộc thẩm quyền giải quyết, xử lý của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) do Ban Dân nguyện chuyển đến Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIII.
Kiến nghị của cử tri:“Cử tri phản ánh chất lượng tiền polymer hiện nay rất thấp, dễ bị gãy, rách, tróc hình ảnh, bạc màu, làm mất giá trị sử dụng. Đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét, có biện pháp xử lý để đảm bảo quyền lợi của người sử dụng.”
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) trả lời như sau:
Xuất phát từ yêu cầu nâng cao chất lượng đồng tiền trong lưu thông, Bộ Chính trị đã phê duyệt việc lựa chọn ứng dụng công nghệ tiền polymer thay cho loại tiền giấy cotton. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị và Thủ tướng Chính phủ, từ năm 2003-2006, NHNN đã phát hành và đưa vào lưu thông các đồng tiền polymer, mệnh giá từ 10.000đ-500.000đ.
(i) Về chất lượng của đồng tiền polymer:
Sau một thời gian lưu hành, qua theo dõi chất lượng đồng tiền trong lưu thông của NHNN và thực tiễn sử dụng đồng tiền polymer, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các Bộ, Ngành liên quan tiến hành đánh giá, tổng kết và có kết luận: đồng tiền polymer được người dân đón nhận, lưu thông bình thường; chất lượng đồng tiền trong lưu thông có bước cải thiện, độ bền, khả năng chống giả và độ sạch của đồng tiền polymer cao hơn tiền giấy cotton. Tuy nhiên, bên cạnh những ưu điểm đã được xã hội công nhận thì đồng tiền polymer cũng còn một vài hạn chế nhất định như: hay bị mài mòn mực in, bị nhàu do các nếp gấp, đặc biệt với những tờ tiền có mệnh giá nhỏ...
Thực tế cho thấy đồng tiền dù làm bằng chất liệu nào, trong quá trình lưu thông do nhiều nguyên nhân khác nhau, thì chất lượng đồng tiền sẽ giảm dần theo thời gian. Nguyên nhân do tiền quay vòng nhiều lần trong lưu thông, quá trình kiểm đếm, trao tay, vò, gấp, chà xát khiến cho chất lượng đồng tiền giảm dần; người tiêu dùng khi nhận được tiền rách, cũ (tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông) thường ít mang tới ngân hàng để đổi sang các tờ tiền đủ tiêu chuẩn lưu thông (TCLT); các loại mệnh giá tiền 10.000đ, 20.000đ sau khi đưa ra lưu thông rất ít quay lại hệ thống ngân hàng nên việc phân loại, xử lý, thu hồi và thay thế không được thực hiện thường xuyên.
Mặt khác, hiện nay, những đồng tiền polymer phát hành từ năm 2003, 2004, 2005 đã lưu hành hơn 10 năm vì nhiều lý do người dùng không nộp vào ngân hàng, Kho bạc Nhà nước để đổi lấy những đồng tiền tốt hơn mà vẫn tiếp tục sử dụng đã làm ảnh hưởng đến hình ảnh của đồng tiền trong lưu thông nói chung.
(ii) Về đề nghị nâng cao chất lượng đồng tiền:
Nhằm nâng cao chất lượng đồng tiền trong lưu thông, NHNN đã thực hiện một số biện pháp như:
- Ban hành Thông tư số 25/2013/TT-NHNN ngày 02/12/2013 quy định về thu, đổi tiền không đủ tiêu chuẩn lưu thông thay thế Quyết định 24/2008/QĐ-NHNN ngày 22/8/2008 trong đó có những quy định mới nhằm tăng cường công tác thu, đổi, tuyển chọn tiền không đủ TCLT của Sở giao dịch NHNN, chi nhánh NHNN tỉnh, thành phố, TCTD, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Kho bạc Nhà nước. Cụ thể: miễn phí đổi tiền không đủ TCLT cho khách hàng; ban hành mẫu áp phích tiền không đủ TCLT tiêu biểu với chất lượng tiền tuyển chọn được nâng cao hơn so với trước đây và phân phối rộng rãi tới các đơn vị có liên quan đến hoạt động giao dịch tiền mặt.
- Ngoài ra, với vai trò là cơ quan phát hành tiền, NHNN luôn chú trọng thực hiện các giải pháp nhằm ổn định giá trị và nâng cao chất lượng, uy tín của đồng tiền Việt Nam. Hiện nay, sự phát triển của khoa học, công nghệ, nhất là công nghệ vật liệu đã tạo ra những loại chất liệu in tiền mới. Trước đây chỉ có giấy cotton, polymer thì nay có thêm các chất liệu tổng hợp. NHNN luôn nghiên cứu và cập nhật thông tin về những phát triển mới trong chất liệu, công nghệ in tiền, đề xuất với Bộ Chính trị thay đổi cho phù hợp với thực tiễn nước ta để nâng cao hơn nữa chất lượng cũng như chế tác của đồng tiền, đáp ứng nhu cầu của người dân Việt Nam.
Với những giải pháp đã nêu trên, số lượng tiền không đủ TCLT thu hồi về hệ thống NHNN trong thời gian qua tăng cao rõ rệt, qua đó chất lượng đồng tiền trong lưu thông đã được cải thiện, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng.
Trên đây là ý kiến trả lời của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về nội dung kiến nghị của cử tri tỉnh Tiền Giang. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn và rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ của cử tri đối với hoạt động ngân hàng./.