Sau kết quả kiểm phiếu về cuộc trưng cầu dân ý với 51,8% cử tri có nguyện vọng chấm dứt tư cách thành viên 28 nước Liên minh châu Âu (EU) của Vương quốc Anh, các thị trường thế giới bị rung lắc mạnh với những phản ứng tức thì. Giá dầu lao dốc trước lo ngại kinh tế toàn cầu sẽ tăng chậm lại, thị trường chứng khoán toàn cầu sụt giảm và giá vàng tăng cao khi các nhà đầu tư ồ ạt tìm kiếm nơi trú ẩn an toàn hơn, v.v.
Tuy nhiên, thị trường đã nhanh chóng ổn định trở lại, sau hàng loạt nhận định cho rằng, Brexit mang sắc thái chính trị nhiều hơn và sẽ chỉ tác động đến một phần Vương quốc Anh do nhiều công dân Anh vẫn muốn ở lại EU, nhất là các cử tri ở Scotland và Bắc Ireland. Nghĩa là, phần lớn các hoạt động kinh tế trên thế giới sẽ tiếp tục diễn ra bình thường, mặc dù có thể giảm đôi chút. Vì thế, lãnh đạo các nước thành viên sáng lập EU đã hối thúc Thủ tướng đương nhiệm David Cameron nhanh chóng tiến hành các thủ tục pháp lý cần thiết và rời EU càng sớm càng tốt, để các nước thành viên còn lại của EU siết chặt tình đoàn kết và ổn định tình hình, tránh hiệu ứng ly khai lan truyền và những hệ lụy khó lường trong bối cảnh tình hình địa chính trị toàn cầu diễn biến phức tạp, nổi bật là tín đồ hồi giáo cực đoan và chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi.
Nhìn chung, Brexit sẽ gây một số tác động tiêu cực đến tình hình kinh tế - chính trị toàn cầu, nhưng có lẽ Vương quốc Anh chịu tổn hại nhiều hơn và lâu dài hơn, nhất là hình ảnh Vương quốc Anh hiện nay.
Trước hết, đồng nội tệ - bảng Anh, một đồng tiền có uy tín rất lớn trong những thế kỷ qua và được cả thế giới ngưỡng mộ đã mất giá thê thảm. Ngày 27/6/2016, bảng Anh đã giảm 10% xuống 1,3122 USD, mức thấp nhất kể từ năm 1985. Trang tin Tiêu dùng và Kinh doanh (CNBC) đăng tải dự báo của Tập đoàn Ngân hàng Hồng Kông - Thượng Hải (HSBC) cho rằng, bảng Anh sẽ giảm xuống mức 1,25 USD trong quý III/2016 và đến cuối năm nay sẽ ở mức 1,2 USD. Tương tự, bảng Anh trượt xuống 134,61 JPY và 1,2006 EUR. Tiếp theo phải kể đến diễn biến trên thị trường chứng khoán, việc các nhà đầu tư tìm cách rút khỏi Vương quốc Anh đã khiến chỉ số chứng khoán giảm sâu, lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Chính phủ Anh giảm xuống dưới 1,0%, lần đầu tiên trong lịch sử tài chính của Vương quốc Anh. Hòa nhịp cùng các nhà đầu tư, nhiều ngân hàng nước ngoài giảm dần quy mô hoạt động hoặc đóng cửa các chi nhánh tại Vương quốc này.
Ngay trong ngày 24/6, tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody's đã hạ triển vọng tín dụng của Anh từ “ổn định” xuống “tiêu cực” do nợ công vẫn ở mức cao và GDP tăng chậm. Moody’s cũng thông báo, ngày 28/3 sẽ tiếp tục hạ triển vọng của những ngân hàng hàng đầu tại vương quốc này xuống mức “tiêu cực.”
Tiếp đó vào ngày 27/6, Fitch Ratings quyết định hạ một bậc tín nhiệm của Vương quốc Anh về mức “AA”, đồng thời hạ dự báo GDP năm 2017-2018 của Vương quốc Anh xuống 0,9%, thấp hơn dự báo trước đây là tăng 2,0%. Tương tự, Standard & Poor’s đã hạ hai bậc tín nhiệm của Vương quốc Anh từ mức “AAA” về mức “AA” và đang xem xét sẽ tiếp tục hạ mức tín nhiệm này. Cơ sở cho quyết định hạ mức tín nhiệm đối với Vương quốc Anh bắt nguồn từ nguy cơ về một khung chính sách khó dự đoán, không ổn định, và kém hiệu quả sẽ diễn ra tại Vương quốc Anh. Standard & Poor’s cũng cảnh báo, các công ty tài chính, nhất là công ty tài chính nước ngoài cần chủ động tìm kiếm những địa chỉ đầu tư khác sau khi Vương quốc Anh rời EU.
Đối với nhiều công dân Vương quốc Anh, nhất là những người đang làm việc tại nước ngoài, Brexit là sự kiện đáng buồn và ảnh hưởng tiêu cực đến cơ hội tìm kiếm việc làm vốn thuận lợi nhất trong xu thế toàn cầu hóa, bởi một lẽ giản đơn, tiếng Anh là lợi thế và một công dân Anh dù không có trình độ chuyên môn cũng dễ dàng tìm được việc làm tại nhiều nước còn lại trên thế giới.
Hoàng Thế Thỏa
Nguồn: Bloomberg, CNBC, NY. Times