Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) nhận được 02 kiến nghị của cử tri tỉnh Lâm Đồng gửi tới trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV do Văn phòng Chính phủ chuyển đến theo văn bản số 10822/VPCP-QHĐP ngày 06/11/2025.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trân trọng cảm ơn Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng và xin báo cáo như sau:
Kiến nghị của cử tri:
“1. Cử tri xã Nam Thành đề nghị Chính phủ xem xét triển khai chính sách cho vay mở rộng đối với các đối tượng gia đình học sinh, sinh viên học các ngành nghề khác so với quy định cho vay hiện nay; đồng thời triển khai cho vay thêm đối với đối tượng là các gia đình có từ 02 học sinh, sinh viên đi học trở lên.
2. Cử tri xã Hàm Tân phản ánh giá vàng và giá điện thời gian qua tăng cao, đề nghị Chính phủ có giải pháp chỉ đạo các bộ ngành liên quan giảm giá vàng, giá điện để hỗ trợ người dân.”
Trả lời:
1. Đối với kiến nghị 1:
Hiện nay, Ngân hàng Chính sách xã hội đang triển khai các chương trình tín dụng đối với học sinh, sinh viên theo các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ (do Bộ Tài chính là cơ quan chủ trì trình ban hành): (i) Quyết định số 157/2007/QĐ-TTg ngày 27/9/2007 của Thủ tướng Chính phủ (sửa đổi bởi Quyết định số 05/2022/QĐ-TTg ngày 23/3/2022) với đối tượng vay vốn là học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn theo học tại các cơ sở giáo dục đào tạo; (ii) Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg ngày 28/8/2025 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán.
Ngoài ra, tại Quyết định số 1560/QĐ-TTg ngày 18/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Kế hoạch triển khai chỉ thị số 39/CT-TW giao nhiệm vụ cho các Bộ, ngành: “Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế, chính sách liên quan đến tín dụng chính sách xã hội theo hướng mở rộng phạm vi, quy mô, đối tượng, nâng mức cho vay, thời hạn vay phù hợp với mục tiêu các chương trình mục tiêu quốc gia, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, khả năng cân đối của ngân sách nhà nước, điều kiện phát triển, đặc điểm của từng vùng, miền, chu kỳ sản xuất, kinh doanh; chú trọng cung cấp tín dụng chính sách xã hội cho các đối tượng bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh, học sinh, sinh viên nghèo và các trường hợp khẩn cấp khác...”
Do đó, các Bộ, ngành chủ quản các chương trình tín dụng chính sách sẽ nghiên cứu để triển khai nhiệm vụ được phân công theo Quyết định số 1560/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ trên cơ sở khả năng cân đối của ngân sách và phù hợp với mục tiêu của các chương trình mục tiêu quốc gia, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương. Trong đó, Bộ Tài chính là cơ quan chủ trì xây dựng Nghị định của Chính phủ về tín dụng chính sách xã hội (sửa đổi/thay thế Nghị định số 78/2002/NĐ-CP ngày 4/10/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác).
Về phía NHNN sẽ phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành chủ quản các chương trình tín dụng chính sách (nếu có yêu cầu) và định kỳ hằng năm sẽ tổng hợp, đánh giá kết quả thực hiện của các Bộ, ngành, địa phương, trong đó có nhiệm vụ này để báo cáo Thủ tướng Chính phủ theo quy định tại Quyết định số 1560/QĐ-TTg.
2. Đối với kiến nghị 2:
2.1. Về việc quản lý giá vàng:
Việt Nam không phải là nước khai thác vàng nên vàng tiêu thụ trong nước chủ yếu từ nguồn nhập khẩu. Do đó, giá vàng trong nước phụ thuộc vào diễn biến giá vàng thế giới. Thời gian qua, giá vàng thế giới liên tục biến động, chủ yếu theo xu hướng tăng do nguyên nhân: căng thẳng địa chính trị, ngoại giao, xung đột vũ trang tại nhiều quốc gia trên thế giới leo thang khiến nhu cầu tiêu thụ vàng vật chất ở một số nước và dự trữ vàng của nhiều NHTW tăng mạnh,… Tại Việt Nam, các kênh đầu tư khác ở trong nước kém hấp dẫn (thị trường trái phiếu doanh nghiệp ảm đạm, bất động sản khó khăn, mặt bằng lãi suất huy động ở mức thấp…) đã làm tăng tình trạng đầu cơ, tích trữ vàng của người dân và doanh nghiệp, khiến giá vàng trong nước diễn biến tăng mạnh.
Theo Luật Giá năm 2012 và Luật Giá sửa đổi năm 2023, vàng không phải mặt hàng thiết yếu, không thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ thực hiện bình ổn giá. Giá mua, bán vàng do các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp kinh doanh mua, bán vàng miếng chủ động niêm yết theo quy định. NHNN chỉ thực hiện can thiệp, bình ổn thị trường vàng trong trường hợp giá vàng biến động bất lợi ảnh hưởng đến thị trường ngoại tệ, tỷ giá, chính sách tiền tệ.
2.2. Các giải pháp NHNN đã và đang triển khai:
Thời gian qua, NHNN đã phối hợp cùng các Bộ, ngành và địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp để bình ổn thị trường vàng, xử lý tình trạng chênh lệch ở mức cao giữa giá vàng miếng trong nước và vàng quốc tế. Trong đó, để phù hợp với bối cảnh mới của thị trường, NHNN đã khẩn trương nghiên cứu trình Chính phủ ban hành Nghị định số 232/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 03/4/2012 của Chính phủ về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, có hiệu lực từ ngày 10/10/2025.
Nghị định số 232/2025/NĐ-CP đã bám sát các chủ trương của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là chỉ đạo của Tổng Bí thư tại Thông báo số 211-TB/VPTW ngày 30/5/2025 về xóa bỏ cơ chế độc quyền Nhà nước một cách có kiểm soát trên nguyên tắc Nhà nước vẫn quản lý hoạt động sản xuất vàng miếng. Việc chấm dứt cơ chế Nhà nước độc quyền thương hiệu vàng miếng, mở rộng đối tượng sản xuất vàng miếng, xuất khẩu, nhập khẩu vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp nguồn cung vàng trên thị trường đa dạng hơn. Người dân sẽ có nhiều sự lựa chọn hơn, thị trường cạnh tranh, minh bạch hơn, góp phần thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước với giá vàng thế giới cũng như giữa các thương hiệu vàng.
NHNN đã ban hành Thông tư 34/2025/TT-NHNN ngày 09/10/2025 hướng dẫn một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP ngày 03/4/2012 được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 232/2025/NĐ-CP ngày 26/8/2025. Ngoài ra, trên cơ sở phối hợp với các Bộ, ngành, ngày 10/11/2025, NHNN đã có Tờ trình Thủ tướng Chính phủ báo cáo về việc nghiên cứu, đề xuất thành lập Sở/Sàn giao dịch vàng tại Việt Nam.