Trước hết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) xin trân trọng cảm ơn Đại biểu Quốc hội Huỳnh Văn Tiếp đã quan tâm, ủng hộ và đánh giá tích cực những nỗ lực hoạt động của ngành Ngân hàng trong thời gian vừa qua.
Trong phiên thảo luận của Quốc hội về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội ngày 02-3/11/2015, Đại biểu có phát biểu một số nội dung liên quan đến lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng, trong đó có nội dung: “Đề nghị ngân hàng cần xem xét tiếp tục hạ lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp và nông dân”
Về vấn đề này, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giải trình như sau:
Để góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh và hỗ trợ thị trường theo chủ trương của Chính phủ, trong thời gian qua, NHNN cùng với các TCTD đã tập trung thực hiện quyết liệt và đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, kịp thời hỗ trợ vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp và nền kinh tế, trong đó có các giải pháp điều hành để giảm mạnh mặt bằng lãi suất cho vay. Cụ thể:
(i) Điều chỉnh giảm các mức lãi suất điều hành của NHNN, quy định lãi suất tối đa đối với tiền gửi bằng VND, đồng thời, điều chỉnh giảm mạnh trần lãi suất này làm cơ sở để các TCTD giảm lãi suất cho vay;
(ii) Quy định trần lãi suất cho vay đối với các lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ (nông nghiệp, nông thôn; xuất khẩu; doanh nghiệp nhỏ và vừa; công nghiệp hỗ trợ; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao) ở mức thấp hơn so với lĩnh vực sản xuất kinh doanh thông thường khoảng 2-3%/năm;
(iii) Ban hành Quyết định số 2662/QĐ-NHNN ngày 16/12/2014 giảm mức lãi suất cho vay đối với các dự án thuộc chương trình cho vay thí điểm phục vụ phát triển nông nghiệp theo Nghị quyết số 14/NQ-CP ngày 05/3/2014 của Chính phủ kể từ ngày 01/01/2015 để hỗ trợ tốt hơn cho lĩnh vực nông nghiệp và đối tượng tham gia Chương trình này. Theo đó, lãi suất cho vay ngắn hạn giảm từ 7%/năm xuống mức 6,5%/năm; cho vay trung hạn giảm từ 10%/năm xuống mức 9,5%/năm; cho vay dài hạn giảm từ 10,5% xuống mức 10%/năm.
Trong năm 2015, trên cơ sở cân nhắc hài hòa diễn biến kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ, tỷ giá và thị trường ngoại hối, NHNN tiếp tục duy trì ổn định các mức lãi suất điều hành, trần lãi suất huy động bằng VND, cũng như trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên. Thông qua các công cụ CSTT điều tiết thanh khoản của các TCTD hợp lý để tạo điều kiện cho các TCTD giảm lãi suất; điều chỉnh giảm lãi suất cho vay một số chương trình tín dụng xuống mức khoảng 6,5%-6,6%/năm để hỗ trợ tốt hơn một số ngành lĩnh vực đặc thù và các đối tượng chính sách.
Với việc thực hiện đồng bộ các giải pháp nêu trên, mặt bằng lãi suất cho vay năm 2015 tiếp tục giảm 0,2-0,5%/năm so với cuối năm 2014, hiện phổ biến ở mức 6-9%/năm đối với ngắn hạn; khoảng 9-11%/năm đối với trung và dài hạn. Trong đó, lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên (bao gồm lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn) đã ở mức thấp 6-7%/năm, thậm chí đối với các doanh nghiệp có tình hình tài chính lành mạnh, minh bạch, có phương án, dự án/phương án sản xuất kinh doanh hiệu quả được ngân hàng cho vay với lãi suất thấp chỉ từ 5-6%/năm; lãi suất cho vay trung và dài hạn với các lĩnh vực lĩnh vực ưu tiên xuống khoảng 9-10%/năm.
Trong thời gian tới, bám sát chủ trương của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, NHNN sẽ tiếp tục điều hành lãi suất chủ động, linh hoạt để điều tiết lãi suất thị trường ở mức hợp lý, góp phần ổn định thị trường tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Đồng thời, trong quá trình điều hành, trên cơ sở cung-cầu vốn của thị trường, NHNN sử dụng đồng bộ các công cụ chính sách tiền tệ để điều tiết thanh khoản của hệ thống TCTD hợp lý, đảm bảo cung ứng vốn cho nền kinh tế cũng như tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, hộ dân tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng với lãi suất phù hợp.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm của Đại biểu đối với hoạt động của hệ thống ngân hàng. Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ hơn nữa của Đại biểu đối với hoạt động của ngành Ngân hàng.