Trước hết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) xin trân trọng cảm ơn Đại biểu Quốc hội Cao Đình Thưởng đã quan tâm, ủng hộ và đánh giá tích cực những nỗ lực hoạt động của ngành Ngân hàng trong thời gian vừa qua.
Tại phiên thảo luận hội trường về tình hình phát triển kinh tế - xã hội ngày 03/11/2020 của Kỳ họp 10, Quốc hội khóa XIV, Đại biểu đã có ý kiến liên quan đến chính sách hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp như sau: “Đề nghị Chính phủ đánh giá kết quả việc thực hiện gói hỗ trợ 62.000 tỷ đối với các đối tượng chịu ảnh hưởng sâu do tác động của dịch bệnh COVID-19, đặc biệt các doanh nghiệp, người lao động trực tiếp, vì theo báo cáo tiến độ thực hiện quá chậm, chính sách hỗ trợ tín dụng cho doanh nghiệp chịu ảnh hưởng của dịch bệnh đang cho thấy nhiều bất cập, lúng túng trong việc thực thi, ảnh hưởng đến nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhóm đông đảo nhất cần hỗ trợ lại là nhóm tiếp cận khó nhất.”
Về vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có ý kiến giải trình cụ thể như sau:
Đầu năm 2020, dịch Covid-19 đã ảnh hưởng tiêu cực lên mọi mặt đời sống kinh tế-xã hội của đất nước, tác động đến tất cả các ngành nghề, lĩnh vực sản xuất kinh doanh. Để hỗ trợ tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, ngành ngân hàng đã kịp thời thực hiện các giải pháp hỗ trợ về tín dụng, lãi suất như:
- Chủ động ban hành các văn bản và tổ chức làm việc trực tiếp với các TCTD, yêu cầu TCTD rà soát, đánh giá mức độ ảnh hưởng của dịch đối với khách hàng để xây dựng và thực hiện các phương án tháo gỡ khó khăn cho khách hàng.
- Ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 13/3/2020, tạo hành lang pháp lý cho phép cơ cấu các khoản nợ gốc và lãi đến hạn, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ tại thời điểm trước dịch và được tiếp tục được vay vốn để thực hiện các dự án sản xuất kinh doanh có hiệu quả. Hiện nay, NHNN đang nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Thông tư 01/2020/TT-NHNN phù hợp với tình hình mới, tạo điều kiện hơn nữa cho người dân và doanh nghiệp.
Đến 16/11/2020, các TCTD đã cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho 272.230 khách hàng với dư nợ 346.625 tỷ đồng; miễn, giảm, hạ lãi suất cho 555.507 khách hàng với dư nợ 933.560 tỷ đồng, cho vay mới lãi suất ưu đãi với doanh số lũy kế từ 23/1 đến nay đạt 2.035.194 tỷ đồng cho 358.653 khách hàng. Riêng NHCSXH (không thuộc đối tượng triển khai theo Thông tư 01) cũng đã thực hiện gia hạn nợ cho 167.059 khách hàng với dư nợ 4.170 tỷ đồng, cho vay mới đối với 1.891.895 khách hàng với số tiền 68.656 tỷ đồng.
- Ban hành Chỉ thị 02/CT-NHNN ngày 31/3/2020 yêu cầu các TCTD tiết giảm chi phí hoạt động để có điều kiện giảm lãi suất ở mức tối đa, chia sẻ khó khăn với khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
- Liên tiếp 03 lần điều chỉnh giảm các mức lãi suất điều hành trong năm 20201 với tổng mức giảm từ 1,5%-2%/năm, giảm 0,6%-1,0%/năm trần lãi suất tiền gửi cá nhân kỳ hạn dưới 6 tháng; giảm 1,5% trần lãi suất cho vay ngắn hạn đối với các lĩnh vực ưu tiên (hiện nay chỉ còn 4,5%/năm) để giảm mặt bằng lãi suất, tạo điều kiện cho khách hàng tiếp cận vốn vay với chi phí thấp. Nhờ đó, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay của các TCTD có xu hướng giảm so với đầu năm, mức giảm tùy vào từng TCTD, tính chất sản phẩm và khách hàng.
- Bên cạnh đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) luôn được NHNN xác định là một trong 05 lĩnh vực ưu tiên để chỉ đạo các TCTD: tập trung, ưu tiên đầu tư vốn tín dụng; xây dựng, triển khai các sản phẩm tín dụng, dịch vụ ngân hàng phù hợp với đối tượng khách hàng là DNNVV; tích cực phối hợp triển khai các chính sách hỗ trợ DNNVV tiếp cận tín dụng của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thông qua Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV, Quỹ Phát triển DNNVV; đơn giản hóa thủ tục hành chính, minh bạch thông tin, điều kiện cấp tín dụng, đổi mới quy trình cấp tín dụng, nâng cao khả năng thẩm định để tăng cường khả năng cho vay không có tài sản đảm bảo để tháo gỡ khó khăn cho DNNVV trong tiếp cận vốn ngân hàng.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp nêu trên, tín dụng toàn nền kinh tế mặc dù tăng trưởng thấp trong những tháng đầu năm và thấp hơn cùng kỳ năm trước nhưng đã có tín hiệu tích cực từ tháng 7/2020; đến cuối tháng 10, tín dụng đạt trên 8,8 triệu tỷ đồng, tăng 6,71% so với cuối năm 2019, trong đó tín dụng đối với doanh nghiệp tư nhân đạt 3,9 triệu tỷ đồng, tăng 8,37%, chiếm tỷ trọng 44,92% tổng dư nợ nền kinh tế; tín dụng lĩnh vực doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 19,64% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, tăng 7,21% so với cuối năm 2019 (cao hơn mức tăng chung toàn nền kinh tế), với 202.293 doanh nghiệp còn dư nợ.
Trên đây là giải trình của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam về ý kiến của Đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận hội trường về tình hình phát triển kinh tế - xã hội ngày 03/11/2020.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm của Đại biểu đối với hoạt động của hệ thống ngân hàng. Trong thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, ủng hộ hơn nữa của Đại biểu đối với hoạt động của ngành Ngân hàng.
Trân trọng cảm ơn Đại biểu./.